Postanowienie Trybunału Konstytucyjnegoz 18 maja 1999 r., sygn. akt Ts 142/98

Metryka

Wydany

18 maja 1999 r.

Sąd

Trybunał Konstytucyjny

Skład

Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska przewodnicząca
Ferdynand Rymarz sprawozdawca
Jadwiga Skórzewska-Łosiak

Rozpoznanie

na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 17 lutego 1999 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Jacka B. p o s t a n a w i a: uwzględnić zażalenie. W skardze konstytucyjnej Jacka B. sporządzonej 20 października 1998 r. zarzucono, iż poprzez dokonanie przez sądy zawężającej wykładni art. 1 i 2 kodeksu postępowania cywilnego zostało naruszone prawo skarżącego do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący złożył pozew przeciwko Politechnice w W. o zapłatę odsetek z tytułu opóźnienia w wypłacie stypendium. Sąd pierwszej i drugiej instancji uznał jednak, że roszczenie to nie jest sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 kpc, a Sąd Najwyższy oddalił kasację ze względu na wartość przedmiotu sporu. W piśmie procesowym z 8 listopada 1998 r. podniesiono, że przedmiotem skargi konstytucyjnej jest art. 1 i 2 kpc i art. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jednolity z 1994 r. Dz.U. Nr 7, poz. 25 ze zm.), których treść zamyka skarżącemu prawo do sądu. Zdaniem skarżącego art. 2 u.s.p. poprzez wyliczenie rodzajów spraw w jakich orzekają sądy powszechne narusza art. 177 Konstytucji RP, który stanowi, że sądy powszechne stanowią wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych dla innych sądów. W piśmie procesowym podniesiono, iż art. 392 i 393 kpc wyklucza nadzór Sądu Najwyższego nad orzecznictwem w sprawach mających niejednokrotnie istotne znaczenie dla osób średnio lub mniej zamożnych. Zdaniem skarżącego stanowi to naruszenie zakresu tego nadzoru wynikającego z art. 183 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z powyższym model sądownictwa ukształtowany przez zaskarżone przepisy nie odpowiada modelowi konstytucyjnemu, co jest nie do pogodzenia z art. 2 konstytucji. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 17 lutego 1999 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu z uwagi na to, iż skarżący nie wykazał w jaki sposób zaskarżone przepisy naruszyły jego konstytucyjne prawo do sądu. Ponadto Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skarżący zarzucając naruszenie art. 2, art. 177 i art. 183 ust. 1 konstytucji nie wskazał swojego publicznego prawa podmiotowego, które miałoby wynikać z tych przepisów. Na postanowienie to pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie stwierdzając, iż art. 2, art. 177 i art. 183 ust. 1 Konstytucji RP mogą być podstawą skargi konstytucyjnej w niniejszej sprawie, gdyż wyznaczają normatywną treść prawa do sądu. Ponadto w zażaleniu podniesiono, iż wbrew twierdzeniom uzasadnienia postanowienia Trybunału Konstytucyjnego w skardze konstytucyjnej wykazano sposób naruszenia prawa do sądu, polegający na tym, że treść zaskarżonych przepisów zamyka skarżącemu dostęp do sądu. Zdaniem skarżącego Trybunał Konstytucyjny błędnie w uzasadnieniu ustalił, że naruszenie praw skarżącego było wynikiem działania organów stosujących prawo, a nie ustawodawcy oraz, że roszczenia związane z wypłaceniem stypendium nie mają charakteru sprawy cywilnej. Trybunał Konstytucyjny zważył co następuje: Skarżący początkowo nie sprecyzował w skardze konstytucyjnej praw naruszonych przez art 1 kpc, ani też sposobu ich naruszenia. W zażaleniu na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego skarżący wskazał, iż publicznym prawem podmiotowym, które zostało naruszone w jego sprawie jest prawo do sądu. Naruszenie tego prawa polega, zdaniem skarżącego, na tym, iż ze względu na treść art. 1 kpc i art. 2 u.s.p. sąd nie mógł rozpatrzyć wniesionego przez niego powództwa. Niemożność rozpatrzenia powództwa związana jest przede wszystkim z tym, że roszczenie skarżącego nie zostało uznane za sprawę cywilną w rozumieniu art. 1 kpc. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymaga, czy ewentualne naruszenie praw skarżącego wynika z samej treści art. 1 kpc, czy też jest wynikiem błędnej interpretacji tego przepisu. Ponieważ w postępowaniu wstępnym nie można jednoznacznie stwierdzić, iż naruszenie prawa skarżącego jest wynikiem błędnej interpretacji prawa, co uzasadniałoby nie nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu, skargę należy przekazać do merytorycznego rozpoznania.

Sygn. Ts 142/98