Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 23

Postanowienie o odmowie Trybunału Konstytucyjnegoz 11 czerwca 2026 r., sygn. akt Ts 156/25

Metryka

Wydany
11 czerwca 2026 r.
Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Skład
Andrzej Zielonacki
Rozpoznanie
po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Z. i B.K. o zbadanie zgodności:
1) art. 55 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 55 ust. 5 w związku z art. 55 ust. 6 pkt 1-7 w związku z art. 55 ust. 6 pkt 2 i 3 w związku z art. 55 ust. 12 pkt 1 i 2 w związku z art. 86 ust. 7 i 11 w związku z art. 87 7 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 87 7 ust. 4 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (Dz. U. z 2023 r. poz. 2110) w związku z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1747) w związku z art. 57 ust. 1a ustawy
– Prawo lotnicze w związku z art. 40 ust. 2 pkt 9 i 10 w związku z art. 48 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym;
2) Planu Generalnego Lotniska – Port Solidarność na lata 2022-2060 z art. 2 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 21 ust. 1 oraz w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; art. 2 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 1, 2 i 3 i art. 21 ust. 1 oraz art. 87 ust. 1 i 2, art. 88 ust. 1, art. 93 ust. 1 i art. 93 ust. 2 zdanie drugie Konstytucji,
Publikacja
OTK ZU B/2026, poz. 209

Sentencja

postanawia:

  1. odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Uzasadnienie

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego osobiście 17 lipca 2025 r. Z. i B.K., reprezentowani przez pełnomocnika z wyboru, wystąpili z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia.

Skarga konstytucyjna została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego.

Minister Infrastruktury pismem z 7 czerwca 2023 r. (nr DL-1.4703.1.2023) zatwierdził Plan Generalny Lotniska – Port Solidarność na lata 2022-2060 (dalej: Plan Generalny) w zakresie zgodności z polityką transportową kraju.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 8 kwietnia 2024 r. (sygn. akt […]) odrzucił skargę Gminy Baranów na powyższe pismo, uznając, że sprawa ta nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Gmina Baranów złożyła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia. Skarżący pismem z 25 lutego 2025 r. złożyli wniosek o dopuszczenie ich do udziału w tym postępowaniu w charakterze uczestników, wskazując, że są oni właścicielami nieruchomości objętych Planem Generalnym.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 6 marca 2025 r. (sygn. akt […]; dalej: postanowienie NSA): 1) oddalił skargę kasacyjną Gminy Baranów; 2) umorzył postępowanie w sprawie wniosku skarżących o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, ponieważ rozpoznanie tego wniosku stało się bezprzedmiotowe z uwagi na zakończenie postępowania.

Powyższe orzeczenie – doręczone pełnomocnikowi skarżących 1 maja 2025 r. – zostało wskazane w skardze jako ostateczne rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.

Zdaniem skarżących postanowienie NSA, wydane na podstawie zaskarżonych przepisów, narusza ich prawo do ochrony własności na drodze sądowej oraz prawo do korzystania z istoty prawa własności i innych praw majątkowych bez znoszenia takich ograniczeń prawa własności, które nie wynikają z ustawy lub innych aktów powszechnie obowiązujących, należycie ogłoszonych w dziennikach urzędowych. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że skarżący nie mają środka prawnego, który mógłby spowodować merytoryczną weryfikację Planu Generalnego w postępowaniu sądowym i zapobiec jego wejściu w życie.

Ponadto w skardze zawarto liczne wnioski dowodowe, a także wniesiono o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Mazowieckiego z 8 stycznia 2025 r. nr […] (znak […]) w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji w zakresie Centralnego Portu Komunikacyjnego (dalej: decyzja lokalizacyjna) oraz Planu Generalnego (w części dotyczącej nieruchomości skarżących).

Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 5 lutego 2026 r. (doręczonym 12 lutego 2026 r.) wezwał skarżących do usunięcia braków formalnych skargi przez: 1) doprecyzowanie przedmiotu kontroli; 2) wskazanie sposobu naruszenia ich konstytucyjnych wolności lub praw.

W odpowiedzi na powyższe zarządzenie do Trybunału wpłynęło pismo z 19 lutego 2026 r. (wniesione osobiście), złożone przez skarżącego Z.K. oraz następców prawnych skarżącej B.K., która zmarła 28 października 2025 r. Potwierdzono w nim przedmiot kontroli wskazany w petitum skargi (sprostowano jedynie oznaczenie jednego z przepisów – zamiast omyłkowo powołanego art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze, Dz. U. z 2023 r. poz. 2110, wskazano art. 55 ust. 2 pkt 3 tej ustawy). Ponadto wyjaśniono, w jaki sposób (zdaniem skarżących) kwestionowane przepisy naruszały ich wskazane w skardze prawa konstytucyjne (por. s. 10-19 pisma). Podtrzymano również wniosek o wydanie postanowienia tymczasowego, wskazując, że decyzji lokalizacyjnej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Pełnomocnictwa do sporządzenia, wniesienia i popierania skargi konstytucyjnej w imieniu następców prawnych skarżącej zostały złożone wraz z pismem z 3 marca 2026 r. (wniesionym osobiście).

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania.

Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie.

2. Na wstępie Trybunał stwierdza, że śmierć jednego ze skarżących nie stanowi przeszkody dla dalszego prowadzenia postępowania w sprawie skargi konstytucyjnej, podtrzymywanej przez drugiego skarżącego (por. postanowienie z 23 kwietnia 2025 r., sygn. SK 64/21, OTK ZU A/2025, poz. 50). Natomiast kwestia ewentualnego udziału następców prawnych zmarłej skarżącej w dalszym postępowaniu nie wymaga rozstrzygnięcia na obecnym etapie postępowania (por. postanowienie z 28 października 2021 r., sygn. Ts 45/21, OTK ZU B/2021, poz. 158).

3. W świetle art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. W związku z tym przedmiotem kontroli w postępowaniu przed Trybunałem mogą być wyłącznie unormowania, które wykazują podwójną kwalifikację: były podstawą prawną ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego oraz (równocześnie) spowodowały naruszenie jego konstytucyjnych wolności lub praw (por. np. postanowienie pełnego składu TK z 6 lipca 2005 r., sygn. SK 27/04, OTK ZU nr 7/A/2005, poz. 84). Obowiązek odpowiedniej identyfikacji przedmiotu i wzorców kontroli ciąży przy tym na skarżącym (por. art. 53 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.t.p.TK).

Niniejsza skarga konstytucyjna została złożona w związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 marca 2025 r. (sygn. akt […]; dalej: postanowienie NSA), którym:

  1. 1) oddalono skargę kasacyjną Gminy Baranów w sprawie zatwierdzenia Planu Generalnego Lotniska – Port Solidarność na lata 2022-2060 (dalej: Plan Generalny) przez Ministra Infrastruktury;
  2. 2) umorzono postępowanie w sprawie wniosku skarżących o dopuszczenie ich do udziału w postępowaniu kasacyjnym.

Skarżący z tym orzeczeniem wiążą naruszenie ich „prawa do ochrony własności na drodze sądowej” oraz „prawa do korzystania z istoty prawa własności i innych praw majątkowych”.

Trybunał Konstytucyjny ustalił, że we wskazanym postanowieniu NSA stwierdzono, że ocena zatwierdzenia Planu Generalnego przez Ministra Infrastruktury pod względem zgodności z polityką transportową kraju na wniosek gminy nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych, a sam Plan Generalny nie wywołuje skutków władczych wobec gminy i nie ogranicza jej praw majątkowych.

Jedyne zawarte w tym orzeczeniu rozstrzygnięcie dotyczące bezpośrednio skarżących miało charakter akcesoryjny i polegało na umorzeniu postępowania w sprawie ich wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu ze względu na jego zakończenie. Podstawą tego rozstrzygnięcia były wyłącznie przepisy procedury sądowoadministracyjnej (art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 i art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2024, poz. 935, ze zm.), a nie kwestionowane unormowania ustawowe czy Plan Generalny. Ani w sentencji, ani w uzasadnieniu tego orzeczenia nie uregulowano prawa własności skarżących. Nie rozważano też, czy przysługuje im prawo do udziału w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia zgodności Planu Generalnego z polityką transportową kraju przez Ministra Infrastruktury (lub inne środki sądowej ochrony ich własności). Stwierdzono tylko, że wniosek skarżących o dopuszczenie ich do udziału w postępowaniu został złożony na zbyt późnym etapie postępowania i nie może być uwzględniony w sytuacji jego zakończenia.

W świetle powyższych argumentów w niniejszej sprawie nie zachodzi wymagany przez art. 79 ust. 1 Konstytucji związek między orzeczeniem wskazanym jako ostateczne, przepisami stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia sprawy skarżących w tym orzeczeniu oraz ich konstytucyjnymi wolnościami lub prawami. Stanowi to brak nieusuwalny skargi w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK i uniemożliwia jej rozpoznanie merytoryczne.

4. Niezależnie od powyższego Trybunał stwierdza, że wskazany w skardze przedmiot kontroli nie spełnia także innych wymogów formalnych, określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucji i doprecyzowanych w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. Przedmiotem skargi konstytucyjnej mogą być bowiem jedynie przepisy „ustawy lub innego aktu normatywnego”, stanowiące podstawę ostatecznego orzeczenia.

Skarżący jest zobowiązany do ich precyzyjnego określenia, ponieważ Trybunał podczas orzekania jest związany zakresem zaskarżenia wskazanym w skardze (por. art. 67 u.o.t.p.TK).

W analizowanej skardze zakwestionowano zbitkę kilkunastu przepisów dwóch ustaw w związku ze sobą oraz Plan Generalny, który w ostatecznym orzeczeniu został uznany za akt sui generis (pośredni między aktem normatywnym i indywidualnym aktem administracyjnym). Ponadto postanowienie NSA (wskazane jako ostateczne orzeczenie) w zakresie dotyczącym bezpośrednio skarżących dotyczyło jedynie braku możliwości dopuszczenia ich do udziału w zakończonym postępowaniu kasacyjnym (por. wyżej). Dodatkowo rozstrzygnięto w nim kwestię braku możliwości kontroli pisma Ministra Infrastruktury w sprawie zatwierdzenia Planu Generalnego przez sądy administracyjne na wniosek gminy. Zaskarżone przepisy ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (Dz. U. z 2023 r. poz. 2110) nie mają jednak związku z żadną z tych kwestii (odnoszą się do kolejnych etapów realizacji inwestycji – decyzji lokalizacyjnej i jej skutków).

Zarządzeniem sędziego Trybunału 5 lutego 2026 r. (prawidłowo doręczonym 12 lutego 2026 r.) skarżący zostali zobowiązani – w trybie art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK – m.in. do uściślenia, w stosunku do jakich regulacji domagają się stwierdzenia niekonstytucyjności.

Wykonanie tego zobowiązania polegało jednak na powtórzeniu (z niewielkim sprostowaniem) petitum skargi. Równocześnie zaś skarżący wyjaśnili, że kwestionują „normę prawną”, skutkującą naruszeniem ich wolności i praw, zgodnie z którą:

26 „a) kompetencję do wydania planu generalnego uzyskał podmiot nieupoważniony do wydawania aktów prawa powszechnie obowiązującego (np. aktów prawa miejscowego), 27

b) charakter prawny planu generalnego został we wspomnianych przepisach określony w taki sposób, że był to akt niepodlegający kontroli w postępowaniu sądowym lub sądowo-administracyjnym (w odróżnieniu od, np., decyzji administracyjnych), 28

c) skutkiem przyjęcia planu generalnego było powstanie możliwości wywłaszczenia nieruchomości znajdujących się w obszarze obowiązywania planu generalnego lub określenia sposobu zagospodarowania tych nieruchomości; plan generalny miał zatem charakter normatywny” (s. 7 pisma z 19 lutego 2026 r.).

Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że zastrzeżenia te nie dotyczą jednej normy prawnej (wynikającej ze wszystkich zaskarżonych przepisów), lecz trzech odrębnych norm prawnych. Prawidłowe wykonanie zarządzenia sędziego Trybunału wymagało w tym kontekście precyzyjnego przyporządkowania poszczególnych zaskarżonych przepisów (samodzielnie lub w związku ze sobą) do każdej z nich.

Omówione okoliczności powodują odmowę nadania skardze dalszego biegu nie tylko na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, ale również na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 tej ustawy.

  1. 5. Z uwagi na brak możliwości nadania skardze dalszego biegu, zawarty w niej wniosek o wydanie postanowienia tymczasowego należy uznać za bezprzedmiotowy.

Z powyższych powodów należało postanowić jak w sentencji.

POUCZENIE 34

Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącym przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.