Postanowienie o odmowie TK z 16 kwietnia 2025 r., Ts 175/22

Sentencja

Postanowienie z dnia 8 lipca 2025 r. sygn. akt Ts 175/22 przewodniczący:

Bartłomiej Sochański sprawozdawca:

Bogdan Święczkowski

Komparycja

Tenor postanawia

Uzasadnienie

• część historyczna
• uzasadnienie prawne

Metryka orzeczenia

Rodzaj orzeczenia

Postanowienie na zażalenie

Data 8 lipca 2025

Miejsce publikacji

OTK ZU B/2025, poz. 292

Skład

Sędzia Funkcja

Bartłomiej Sochański przewodniczący

Bogdan Święczkowski sprawozdawca

Stanisław Piotrowicz 292/B/2025

Postanowienie

z dnia 8 lipca 2025 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Bartłomiej Sochański - przewodniczący

Stanisław Piotrowicz

Bogdan Święczkowski - sprawozdawca, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 16 kwietnia 2025 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej R.S., postanawia:

nie uwzględnić zażalenia.

Orzeczenie zapadło jednogłośnie.

Uzasadnienie

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 17 sierpnia 2022 r. (data nadania) R.S. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił o stwierdzenie, że: 1) art. 93 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. –

Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1357; dalej: k.p.k.) w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997

18. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r. poz. 53; dalej: k.k.w.) w zakresie, w jakim,,umożliwia przekazanie zarządzeniem wniesionej przez skazanego skargi na decyzję Dyrektora Zakładu Karnego wbrew wyraźnej regulacji art. 7 § 1 k.k.w. do rozpoznania według właściwości przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej”, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 7, art. 54, art. 73 w związku z art. 32 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji; 2) art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1064) w związku z § 2 pkt 10 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 grudnia 2021 r. w sprawie siedzib, terytorialnego zasięgu i szczegółowego zakresu działania dyrektorów okręgowych

Służby Więziennej oraz struktury organizacyjnej okręgowych inspektoratów Służby Więziennej (Dz. Urz. MS z 2021 r. poz. 320) w związku z art. 93 § 2 k.p.k. w związku z art. 1 § 2 k.k.w. w zakresie, w jakim,,zobowiązuje Dyrektora Okręgowego Służby

Więziennej wbrew wyraźnemu brzmieniu art. 7 § 1 k.k.w. do rozpoznania sprawy przekazanej przez Sąd Penitencjarny”, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 7, art. 54, art. 73 w związku z art. 32 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji.

Skarżący wnosi o uznanie, że niezgodna ze wskazanymi przepisami Konstytucji jest możliwość przekazania zarządzeniem skargi na decyzję Dyrektora Zakładu Karnego, wbrew regulacji art. 7 § 1 k.k.w., do rozpoznania według właściwości przez Dyrektora

Okręgowej Służby Więziennej oraz zobowiązanie Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej, wbrew art. 7 § 1 k.k.w., do rozpoznania sprawy przekazanej przez sąd penitencjarny.

Postanowieniem z 16 kwietnia 2025 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 23 kwietnia 2025 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, stwierdziwszy, że jej braki formalne nie zostały w całości usunięte w ustawowo przewidzianym terminie. Skarżący odniósł się do wezwania sędziego z 18 maja 2023 r. w piśmie z 9 czerwca 2023 r. (data nadania), nie doręczył jednak wymaganego zarządzenia Sądu Okręgowego w R. w sprawie przekazania skargi skarżącego na decyzję do załatwienia

Okręgowemu Dyrektorowi Służby Więziennej w K., nie udokumentował daty doręczenia pełnomocnikowi skarżącego pisma organu samorządu zawodowego informującego o ustanowieniu go pełnomocnikiem dla skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem, jak również lakonicznie odniósł się do punktu 5 i 6 wezwania sędziego. W odpowiedzi przesłanej do Trybunału zawarł jedynie wnioski o zobowiązanie poszczególnych podmiotów w Zakładzie Karnym oraz Sądzie Okręgowym w R. do wydania dokumentów.

W zażaleniu złożonym 30 kwietnia 2025 r. (data nadania) skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 53 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 61 ust. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p TK) poprzez uznanie, że braki formalne skargi nie zostały uzupełnione. Skarżący zwrócił uwagę na to, że jego zdaniem zarówno treść skargi, jak i pisma uzupełniające wskazywały jakie prawa i wolności zostały naruszone oraz przedstawiały uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ze wskazaną wolnością lub prawem skarżącego.

Co do pozostałych dokumentów stwierdził w zażaleniu, że zawnioskował o zobowiązanie do ich przedłożenia. Skarżący w zażaleniu wywodzi, że jego zdaniem brak uzupełnienia braków formalnych to sytuacja, w której w treści skargi nie byłoby w ogóle wskazań

,,dlaczego w opinii [s]karżącego jego prawa i wolności zostały naruszone (…), w tym także brak wskazania wniosków w zakresie żądania przedłożenia dokumentów, które nie są w posiadaniu [s]karżącego” (s. 3 zażalenia).

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału

Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia

Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu.

2. Pismo skarżącego z 9 czerwca 2023 r. (data nadania), stanowiące odpowiedź na zarządzenie sędziego TK, nie doprowadziło jednak do usunięcia wskazanych braków formalnych. Z tego względu wydane zostało postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, a wniesione zażalenie nie podważyło podstaw tej odmowy.

Skoro Trybunał, dokonując analizy formalnej skargi konstytucyjnej, dopatrzył się uchybień, które mogły zostać sanowane, to obowiązkiem skarżącego było wykonać wezwanie sędziego Trybunału z należytą starannością (zwłaszcza, że zarządzenie sędziego

TK zwierało stosowne pouczenie w brzmieniu: „w przypadku nieusunięcia powyższych braków w wyznaczonym terminie, wydane zostanie postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu”). Trybunał słusznie zatem uznał, że zarządzenie sędziego

TK nie zostało wykonane, w konsekwencji ten fakt uzasadniał odmowę nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

3. Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie podkreśla, że przesłanka wyjaśnienia sposobu naruszenia i uzasadnienia zarzutu nie powinna być traktowana powierzchownie i instrumentalnie. Przytaczane w postępowaniu pisemnym argumenty mogą być mniej lub bardziej przekonujące, lecz zawsze muszą być argumentami „nadającymi się” do rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny.

Merytoryczne rozpoznanie sprawy uzależnione jest nie tylko od precyzyjnego oznaczenia przez skarżącego wzorców konstytucyjnych, lecz także zgodnej z orzecznictwem konstytucyjnym ich interpretacji oraz odpowiedniego (adekwatnego) przyporządkowania do przedmiotu kontroli. Dopóki skarżący nie powoła przekonujących motywów mających świadczyć o niezgodności kwestionowanego przepisu z odnośnymi normami Konstytucji, Trybunał musi uznawać je za zgodne z wzorcem kontroli. Skarga konstytucyjna, wniosek lub pytanie prawne, w których inicjator postępowania ograniczyłby się do wyrażenia przekonania o niezgodności przepisu z Konstytucją bądź wskazania istniejących w tej kwestii wątpliwości, nie może podlegać rozpoznaniu przez Trybunał. Należy jednocześnie podkreślić, że Trybunał Konstytucyjny jest zobowiązany do zbadania wszystkich okoliczności sprawy w celu jej wszechstronnego wyjaśnienia, nie będąc zarazem związanym wnioskami dowodowymi uczestników postępowania (art. 69 ust. 1 i 3 u.o.t.p.TK).

Nie oznacza to jednak w żadnym wypadku przerzucenia ciężaru dowodzenia na Trybunał przez podmiot inicjujący postępowanie w sprawie. Skarżący winien wykazać należytą staranność, spełniając wszystkie wymagania wynikające z Konstytucji oraz u.o.t.p.TK (por. w szczególności – odnośnie do skarg konstytucyjnych – postanowienia TK z: 23 maja 2012 r., sygn. Ts 100/11, OTK ZU nr 3/B/2012, poz. 294; 15 listopada 2012 r., sygn. Ts 278/11, OTK ZU nr 2/B/2013, poz. 185; 19 listopada 2012 r., sygn. Ts 4/12,

OTK ZU nr 1/B/2013, poz. 107; 13 lutego 2015 r., sygn. Ts 220/13, OTK ZU nr 1/B/2015, poz. 36; 15 lipca 2015 r., sygn. SK 69/13, OTK ZU nr 7/A/2015, poz. 110 oraz 8 października 2015 r., sygn. Ts 165/15, OTK ZU nr 6/B/2015, poz. 710; odnośnie do wniosków – postanowienie pełnego składu TK z 26 listopada 2019 r., sygn. K 5/16, OTK ZU A/2019, poz. 66; odnośnie do pytań prawnych – postanowienia TK z: 4 listopada 2015 r., sygn. P 45/13, OTK ZU nr 10/A/2015, poz. 171; 4 listopada 2015 r., sygn.

P 102/15, OTK ZU nr 10/A/2015, poz. 172 oraz 17 lipca 2019 r., sygn. P 16/17, OTK ZU A/2019, poz. 44).

Biorąc powyższe pod uwagę Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wniesione zażalenie nie podważyło podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, dlatego postanowił, jak w sentencji.

Rodzaj orzeczenia

Postanowienie o odmowie

Data 16 kwietnia 2025

Miejsce publikacji

OTK ZU B/2025, poz. 291

Skład

Sędzia Funkcja

Rafał Wojciechowski

Pobierz orzeczenie w formacie doc

Pobierz [59 KB]

Spis treści

Postanowienie z dnia 16 kwietnia 2025 r. sygn. akt Ts 175/22

Komparycja

Tenor postanawia

Uzasadnienie

• część historyczna
• uzasadnienie prawne

Metryka orzeczenia

Rodzaj orzeczenia

Postanowienie o odmowie

Data 16 kwietnia 2025

Miejsce publikacji

OTK ZU B/2025, poz. 291

Skład

Sędzia Funkcja

Rafał Wojciechowski 291/B/2025

Postanowienie

z dnia 16 kwietnia 2025 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Rafał Wojciechowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej R.S. o zbadanie zgodności:

1. art. 93 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1357) w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r. poz. 53) w zakresie, w jakim,,umożliwia przekazanie zarządzeniem wniesionej przez skazanego skargi na decyzję Dyrektora Zakładu Karnego wbrew wyraźnej regulacji art. 7 § 1 k.k.w. do rozpoznania według właściwości przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej”, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 7, art. 54, art. 73 w związku z art. 32 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
2. art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1064) w związku z § 2 pkt 10 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 grudnia 2021 r. w sprawie siedzib, terytorialnego zasięgu i szczegółowego zakresu działania dyrektorów okręgowych Służby Więziennej oraz struktury organizacyjnej okręgowych inspektoratów Służby Więziennej (Dz. Urz. MS z 2021 r. poz. 320) w związku z art. 93 § 2 ustawy – Kodeks postępowania karnego w związku z art. 1 § 2 ustawy

• Kodeks karny wykonawczy w zakresie, w jakim,,zobowiązuje Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej wbrew wyraźnemu brzmieniu art. 7 § 1 k.k.w. do rozpoznania sprawy przekazanej przez Sąd Penitencjarny”, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 7, art. 54, art. 73 w związku z art. 32 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji, postanawia:

odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Uzasadnienie

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 17 sierpnia 2022 r. (data nadania) R.S. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego.

Dyrektor Zakładu Karnego w R. decyzją z 24 stycznia 2022 r. (znak: […]) odmówił skarżącemu dostępu do wskazanych przez niego programów telewizyjnych.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. pismem z 25 marca 2022 r. (znak: […]) w odpowiedzi na skargę z 31 stycznia 2022 r., skierowaną do Sądu Okręgowego w R. i przekazaną zgodnie z właściwością, uznał skargę za bezzasadną. Orzeczenie to, doręczone 29 marca 2022 r., wskazane zostało przez skarżącego jako ostateczne rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.

Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 6 października 2022 r. (doręczonym 13 października 2022 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez udokumentowanie daty doręczenia orzeczenia wskazanego w skardze konstytucyjnej jako ostateczne oraz doręczenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem pisma z 24 stycznia 2022 r. (znak […]).

Skarżący odniósł się do zarządzenia w piśmie z 20 października 2022 r. (data nadania).

Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 18 maja 2023 r. (doręczonym 1 czerwca 2023 r.) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) doręczenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem (wraz z czterema kopiami): a) decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w R. w sprawie odmowy dostępu do programów telewizyjnych,

2. pisma z 24 stycznia 2022 r. (znak: […]), c) zarządzenia Sądu Okręgowego w R. w sprawie przekazania skargi skarżącego na decyzję, o której mowa w punkcie 1 lit. a, do załatwienia Okręgowemu Dyrektorowi Służby Więziennej w K., d) pouczenia o prawie, terminie i sposobie wniesienia skargi na decyzję Zastępcy Okręgowego Dyrektora Służby Więziennej w K. z 25 marca 2022 r. (znak:

[…]) – jeżeli zostało doręczone skarżącemu, e) wszystkich wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć, potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej, o której mowa w art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed

Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393); 2) udokumentowanie (wraz z czterema kopiami) dat: a) doręczenia skarżącemu orzeczenia wskazanego w skardze konstytucyjnej jako ostateczne, b) doręczenia pełnomocnikowi skarżącego pisma organu samorządu zawodowego informującego o ustanowieniu go pełnomocnikiem dla skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem; 3) poinformowanie, czy od wskazanego w skardze konstytucyjnej ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia; 4) wyjaśnienie, czy wzorcem kontroli w niniejszej sprawie jest również art. 54 ust. 2 Konstytucji (wraz z czterema kopiami); 5) w razie pozytywnej odpowiedzi na punkt 4 zarządzenia (wraz z czterema kopiami): a) wskazanie naruszonych wolności lub praw konstytucyjnych skarżącego wynikających z art. 54 ust. 2 Konstytucji, b) wskazanie sposobu naruszenia tych praw, c) uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanych przepisów z tymi konstytucyjnymi wolnościami lub prawami skarżącego; 6) uzasadnienie zarzutów niezgodności zaskarżonych regulacji z konstytucyjnymi wolnościami lub prawami skarżącego wynikającymi z art. 2 i art. 32 Konstytucji, w związku z innymi wzorcami kontroli wskazanymi w skardze.

Skarżący odniósł się do wezwania w piśmie z 9 czerwca 2023 r. (data nadania). Nie usunął wszystkich wskazanych braków, tj. nie doręczył zarządzenia Sądu Okręgowego w R. w sprawie przekazania skargi skarżącego na decyzję do załatwienia Okręgowemu

Dyrektorowi Służby Więziennej w K., nie udokumentował daty doręczenia pełnomocnikowi skarżącego pisma organu samorządu zawodowego informującego o ustanowieniu go pełnomocnikiem dla skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem, ponadto lakonicznie odniósł się do punktu 5 i 6 wezwania sędziego TK.

Zdaniem skarżącego niezgodna ze wskazanymi przepisami Konstytucji jest możliwość przekazania zarządzeniem skargi na decyzję

Dyrektora Zakładu Karnego wbrew regulacji art. 7 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r. poz. 53; dalej: k.k.w.) do rozpoznania według właściwości przez Dyrektora Okręgowej

Służby Więziennej oraz zobowiązanie Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej wbrew art. 7 § 1 k.k.w. do rozpoznania sprawy przekazanej przez sąd penitencjarny.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia warunków wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i przepisów ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK).

Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK, jeżeli skarga nie spełnia wymagań przewidzianych w u.o.t.p.TK, a usunięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału wydaje zarządzenie, w którym wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia.

Jeżeli Trybunał, dokonując analizy formalnej skargi konstytucyjnej, dopatrzył się uchybień, które mogły zostać sanowane, to obowiązkiem skarżącego było wykonać wezwanie Trybunału z należytą starannością (zwłaszcza, że zarządzenie sędziego TK zwierało stosowne pouczenie w brzmieniu: „[w] przypadku nieusunięcia powyższych braków w wyznaczonym terminie, wydane zostanie postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu”).

W sprawie będącej przedmiotem niniejszego rozpoznania, pomimo prawidłowego doręczenia pełnomocnikowi skarżącego zarządzenia sędziego Trybunału z 18 maja 2023 r. (data doręczenia 1 czerwca 2023 r.), braki skargi nie zostały usunięte.

Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK – podstawą odmowy nadania analizowanej skardze dalszego biegu.

W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak na wstępie.

POUCZENIE 17

Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Created by Łukasz Baranek Internetowy Portal Orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego 1.7.5 [Internet-A:ipo]

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Twoja sesja wygasła!

Twoja sesja wygasła musisz odświeżyć stronę klikając na przycisk poniżej