Postanowienie z dnia 15 stycznia 2025 r. sygn. akt Ts 183/22
Komparycja
Tenor
postanawia
Uzasadnienie
- część historyczna
- uzasadnienie prawne
Metryka orzeczenia
Rodzaj orzeczenia
Postanowienie o odmowie
Data 15 stycznia 2025
Miejsce publikacji
OTK ZU B/2025, poz. 204
Skład
Sędzia Funkcja
Jakub Stelina 204/B/2025
POSTANOWIENIE
z dnia 15 stycznia 2025 r.
Sygn. akt Ts 183/22
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Jakub Stelina, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.J. o zbadanie zgodności:
art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) z art. 2; art. 7; art. 32 w związku z art. 45 ust. 1; art. 45 ust. 1; art. 45 ust. 1 w związku z art. 7; art. 45 ust.
1 w związku z art. 2; art. 45 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2; art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1; art. 64 ust.
2; art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, postanawia:
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
Uzasadnienie
1
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 30 sierpnia 2022 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego.
2
Skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. w sprawie o sygn. akt […].
Postanowieniem z 29 września 2021 r. (sygn. akt […]) Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu.
Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił jako niedopuszczalne postanowieniem z 17 marca 2022 r. (sygn. akt jw.). W uzasadnieniu wskazał, że w obowiązującym stanie prawnym do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. W niniejszej sprawie mają więc zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu administracyjnego staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Zaskarżalne w drodze środków odwoławczych, takich jak skarga kasacyjna oraz zażalenie, są wyłącznie wyroki i postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych.
Ustawodawca nie przewidział natomiast żadnych środków odwoławczych od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tym samym stają się one prawomocne z chwilą ich wydania. Dlatego zażalenie na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać za niedopuszczalne.
3
Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił jako niedopuszczalne postanowieniem z 14 czerwca 2022 r. (sygn. akt jw.). Skarżący także i na to postanowienie wniósł zażalenie. W piśmie z 3 sierpnia 2022 r.
(doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 18 sierpnia 2022 r.) Przewodniczący Wydziału Informacji Sądowej Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnił reprezentującemu skarżącego pełnomocnikowi, że orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego są prawomocne z chwilą ich wydania, a w związku z tym nie przysługują od nich środki odwoławcze. Pismo to skarżący wskazał jako orzeczenie ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.
4
Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 27 października 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 21 listopada 2022 r.) wezwał skarżącego do doręczenia dwóch czytelnych kopii postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 czerwca 2022 r. (sygn. akt jw.) i jego uzasadnienia.
5
Skarżący złożył w Trybunale wymagane orzeczenie 28 listopada 2022 r. (data nadania).
6
Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 16 listopada 2023 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 4 grudnia 2023 r.) wezwał skarżącego do dokładnego określenia przedmiotu skargi konstytucyjnej przez wskazanie, czy skarżący kwestionuje:
– cały art. 194 § 1 p.p.s.a., czy tylko konkretną jego część; – treść normatywną tego przepisu, czy jego jednolitą i utrwaloną wykładnię. Skarżący został także zobowiązany do określenia, jakie podmiotowe wolności lub prawa konstytucyjne wynikają ze wszystkich powołanych w petitum skargi wzorców kontroli, wskazania, w jaki sposób zostały one naruszone przez zakwestionowany w skardze przepis, a także poinformowania, czy od ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia.
7
W reakcji na powyższe zarządzenie skarżący wniósł do Trybunału pismo procesowe z 11 grudnia 2023 r. (data nadania), w którym odniósł się do stwierdzonych braków skargi.
8
Skarżący twierdzi, że jednolita wykładnia art. 194 § 1 p.p.s.a jest sprzeczna z jego gramatyczną treścią. Według skarżącego ustawodawca, posługując się znakami interpunkcyjnymi, sformułował w art. 194 § 1 p.p.s.a. dwie normy prawne. Pierwsza z nich stanowi, że zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w wypadkach przewidzianych w ustawie, druga, stanowiąc o tym, że zaskarżalne są postanowienia wskazane w pkt. 1-10, wprowadza tzw. zażalenie poziome (przed Naczelnym Sądem Administracyjnym). Skarżący stoi na stanowisku, że odrzucenie skargi na przewlekłość postępowania mieści się w dyspozycji art. 194 § 1 pkt 8 p.p.s.a., który stanowi o tym, że środek zaskarżenia przysługuje na postanowienie, którego przedmiotem jest odrzucenie zażalenia. W związku z tym, na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 2021 r. o odrzuceniu skargi na przewlekłość postępowania przysługiwało zażalenie do innego składu tego sądu.
Zastosowana in casu wykładnia, zgodnie z którą orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego są prawomocne z chwilą ich wydania, a w związku z tym nie przysługują od nich środki odwoławcze, narusza zdaniem skarżącego zasady państwa prawa (art. 2 Konstytucji), działania organów na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji) i równości (art. 32 Konstytucji). Brak możliwości zakwestionowania orzeczenia wydanego po raz pierwszy narusza także prawo do rzetelnej procedury sądowej (art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji).
9
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje.
10 1. Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania.
Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie.
11 2. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji skargę konstytucyjną wnosi się w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. W związku z tym art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK zobowiązuje skarżącego do określenia przepisu, na podstawie którego wydane zostało ostateczne orzeczenie, natomiast art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK ustanawia trzymiesięczny termin wniesienia skargi, uzależniając początek jego biegu od wyczerpania drogi prawnej, o ile jest ona przewidziana.
12 3. Niniejsze postanowienie nie rozstrzyga, czy zakwestionowany przepis był podstawą dołączonych do skargi orzeczeń. Powodem odmowy przekazania skargi do merytorycznej oceny jest bowiem przekroczenie terminu określonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK.
13
W skardze konstytucyjnej skarżący kwestionuje takie rozumienie art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), które wyklucza złożenie zażalenia poziomego na postanowienie wydane przez Naczelny Sąd Administracyjny. Taka wykładnia zakwestionowanego w skardze przepisu, jak zarzucił skarżący, uniemożliwiła mu weryfikację orzeczenia (tj. postanowienia z 29 września 2021 r. o odrzuceniu skargi na przewlekłość postępowania) wydanego po raz pierwszy przez Naczelny Sąd Administracyjny.
14
W swoich orzeczeniach Trybunał prezentuje pogląd, że jeśli treścią zarzutu sformułowanego w skardze jest brak możliwości zakwestionowania orzeczenia (brak środka odwoławczego), to do wyczerpania drogi prawnej, o której mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, dochodzi w momencie odrzucenia przez sąd niedopuszczalnego środka odwoławczego. W ten sposób skarżący uzyskuje ostateczne orzeczenie, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji (zob. postanowienie pełnego składu TK z 10 marca 2015 r., sygn. SK 65/13, OTK ZU 3/A/2015, poz. 35).
15
W rozpatrywanej sprawie takim orzeczeniem jest postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2022 r. (sygn. akt
[…]). To ono stanowi o tym, że „[z]askarżalne w drodze środków odwoławczych – takich jak skarga kasacyjna oraz zażalenie – są wyłącznie wyroki i postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych”, a zatem rozstrzyga o niedopuszczalności zażalenia poziomego na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego odrzucającego skargę na przewlekłość postępowania. To zatem to orzeczenie wyczerpuje drogę prawną, o której mowa w art. 77 ust. 1 Konstytucji, a w związku z tym, to od dnia jego doręczenia rozpoczął się bieg terminu wniesienia skargi konstytucyjnej. Składanie przez skarżącego dalszych niedopuszczalnych środków odwoławczych było już irrelewantne dla wyczerpania drogi prawnej i biegu terminu wniesienia skargi.
16
Wskazana okoliczność jest, zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, podstawą odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
17
Mając powyższe na względzie, Trybunał postanowił jak w sentencji.
18
POUCZENIE
19
Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Created by Łukasz Baranek Internetowy Portal Orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego 1.7.5 [Internet-A:ipo]
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.
Twoja sesja wygasła!
Twoja sesja wygasła musisz odświeżyć stronę klikając na przycisk poniżej