Sentencja
Postanowienie z dnia 24 stycznia 2024 r. sygn. akt Ts 216/22 przewodniczący:
Jarosław Wyrembak sprawozdawca:
Zbigniew Jędrzejewski
Komparycja
Tenor postanawia
Postanowienie z dnia 24 stycznia 2024 r. sygn. akt Ts 216/22 przewodniczący:
Jarosław Wyrembak sprawozdawca:
Zbigniew Jędrzejewski
Komparycja
Tenor postanawia
Streszczenie i odpowiedzi pisze model na podstawie treści tego orzeczenia. Przypisy otwierają fragmenty, na których się opierają. Wiążący jest tekst orzeczenia.
Metryka orzeczenia
Rodzaj orzeczenia
Postanowienie na zażalenie
Data 24 stycznia 2024
Miejsce publikacji
OTK ZU B/2024, poz. 129
Skład
Sędzia Funkcja
Jarosław Wyrembak przewodniczący
Zbigniew Jędrzejewski sprawozdawca
Justyn Piskorski 129/B/2024
z dnia 24 stycznia 2024 r.
*
* Postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu opublikowano w OTK ZU z 2023 r. poz. 329.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Jarosław Wyrembak - przewodniczący
Zbigniew Jędrzejewski - sprawozdawca
Justyn Piskorski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 25 kwietnia 2023 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej T.W., postanawia:
nie uwzględnić zażalenia.
Orzeczenie zapadło jednogłośnie.
Poczty Polskiej, poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki lub elektronicznego potwierdzenia odbioru) wraz z czterema kopiami oraz doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem załączników złożonych wraz ze skargą konstytucyjną (z wyjątkiem wydruku śledzenia przesyłki) pod rygorem ujemnych skutków procesowych.
W piśmie procesowym z 6 grudnia 2022 r. (data nadania) skarżący ustosunkował się do powyższego wezwania, składając odpowiednie dokumenty.
W piśmie procesowym z 8 marca 2023 r. (data nadania) skarżący ustosunkował się do powyższego wezwania. Przedłożył odpowiednie dokumenty oraz wskazał naruszone wolności i prawa, a nadto uzasadnił zarzuty niekonstytucyjności.
Konstytucyjnym” (s. 5 zażalenia);
Nadto Trybunał zauważył, że wniesione zażalenie stanowi opis stanu faktycznego sprawy oraz kopię pisma z 8 marca 2023 r. Strony nr 5-8 zażalenia (k. 76-77v akt sprawy o sygn. Ts 216/22) od słów „zaskarżony art. 636 § 1 kpk narusza konstytucyjne prawo w postaci” do słów „wydatków obwinionych z tytułu ustanowienia w sprawie obrońcy” stanowią dokładne skopiowanie treści stron nr 3-6 pisma o usunięciu braków formalnych (k. 45-46v akt sprawy o sygn. Ts 216/22).
Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu.
W orzecznictwie Trybunału wielokrotnie podkreślano, że zażalenie na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej powinno dotyczyć podstaw, na których odmowa ta była oparta, ponieważ przedmiotem postępowania zażaleniowego jest ustalenie ich prawidłowości. W niniejszej sprawie Trybunał odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując na istnienie ku temu dwóch podstaw: po pierwsze, podniesione w skardze zarzuty stanowiły polemikę z treścią wydanego ostatecznego orzeczenia, a po drugie, skarżący powołał niesamodzielne wzorce kontroli. Formułując zarzuty przedstawione w zażaleniu, skarżący nie zdołał skutecznie podważyć podstaw odmowy, w szczególności dlatego, że odniósł się tylko do jednej z nich. Nadto zażalenie nie wnosi do rozpatrywanej sprawy żadnych nowych merytorycznych argumentów.
Skarżący podniósł w złożonym zażaleniu, że został niesłusznie obciążony wydatkami obwinionych, którzy ustanowili sobie w prowadzonym postępowaniu obrońców. Jednocześnie podkreślił, że miał prawo skorzystać z zasady dwuinstancyjności postępowania i złożyć apelację od wyroku sądu I instancji uniewinniającego ich. W ocenie Trybunału przedstawiona argumentacja sprowadza się do kwestionowania treści orzeczenia wydanego w sprawie. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że Trybunał nie jest „sądem faktów” czy „trzecią instancją”, uprawnioną do kontroli ustaleń sądów powszechnych w sprawach indywidualnych.
Zdaniem Trybunału skarżący został obciążony wydatkami obwinionych nie w wyniku błędnych działań oskarżyciela publicznego, ale swoich własnych. W przedmiotowej sprawie bowiem oskarżyciel publiczny, widząc bezzasadność postępowania odwoławczego, odstąpił od wniesienia apelacji, podczas gdy skarżący, który świetnie zdawał sobie sprawę z przyjętej błędnej kwalifikacji prawnej przypisanego obwinionym czynu, podjął decyzję o zaskarżeniu uniewinniającego wyroku sądu rejonowego. Trybunał miał na uwadze, że skarżący korzystał z pomocy profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z urzędu, a zatem domniemywa, że został on poinformowany o konsekwencjach nieuwzględnienia środka odwoławczego. Skoro zatem skarżący doprowadził do przeprowadzenia postępowania apelacyjnego i wydania wyroku przez sąd okręgowy, musiał się liczyć z tym, że jeśli jego apelacja nie zostanie uwzględniona, to zostanie obciążony kosztami postępowania, w szczególności w sytuacji, gdy wnosi środek tylko dla samej zasady, mając świadomość przyjęcia błędnej kwalifikacji zarzucanego obwinionym czynu. Zatem, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie został on obciążony kosztami uniewinnienia obwinionych, tylko kosztami postępowania odwoławczego, które sam wszczął.
W najnowszym orzecznictwie Sąd Najwyższy potwierdził takie zastosowanie art. 636 § 1 k.p.k., stwierdzając, że „zgodnie z tym przepisem koszty [procesu za postępowanie odwoławcze] ponosi na ogólnych zasadach ten, kto wniósł środek odwoławczy, który okazał się nieskuteczny” (zob. postanowienie SN z 9 lutego 2021 r., sygn. akt I KO 45/20, Lex nr 3169001).
Nadto Trybunał miał na uwadze, że zażalenie w zakresie kwestionowania tej podstawy odmowy nadania skardze biegu stanowi kopię pisma z 8 marca 2023 r. o usunięciu braków formalnych skargi. Skoro zatem złożone zażalenie nie wykracza poza już przedstawioną argumentację, nie można uznać, że mogłoby ono wzruszyć prawidłowe ustalenia przedstawione w kwestionowanym orzeczeniu.
W zażaleniu skarżący w ogóle nie odniósł się do tej podstawy odmowy nadania skardze biegu. W związku z tym Trybunał Konstytucyjny podtrzymał stanowisko zajęte w postanowieniu z 25 kwietnia 2023 r. 23
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej wynikała wyłącznie z okoliczności, iż skarżący w treści skargi kwestionował wydane przez sąd orzeczenie oraz powołał wzorce, które nie są samodzielne, ponieważ nie statuują żadnej konkretnej wolności czy prawa.
W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
* Postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu opublikowano w OTK ZU z 2023 r. poz. 329.
Rodzaj orzeczenia
Postanowienie o odmowie
Data 25 kwietnia 2023
Miejsce publikacji
OTK ZU B/2023, poz. 329
Skład
Sędzia Funkcja
Krystyna Pawłowicz
Pobierz orzeczenie w formacie doc
Pobierz [68 KB]
Spis treści
Postanowienie z dnia 25 kwietnia 2023 r. sygn. akt Ts 216/22
Komparycja
Tenor postanawia
Metryka orzeczenia
Rodzaj orzeczenia
Postanowienie o odmowie
Data 25 kwietnia 2023
Miejsce publikacji
OTK ZU B/2023, poz. 329
Skład
Sędzia Funkcja
Krystyna Pawłowicz 329/B/2023
z dnia 25 kwietnia 2023 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Krystyna Pawłowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej T.W. o zbadanie zgodności:
art. 636 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534, ze zm.) w zakresie, w jakim „obciąża oskarżyciela posiłkowego kosztami postępowania w zakresie wydatków uniewinnionych obwinionych z tytułu ustanowienia w sprawie obrońcy w sytuacji, gdy oskarżycielem publicznym, wnoszącym do sądu wniosek o ukaranie obwinionych jest policja lub prokuratura”, z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, postanawia:
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 26 września 2022 r. (data nadania) T.W. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego.
Skarżący złożył 24 sierpnia 2019 r. do Prokuratury zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa m.in. przez Zarząd
Wspólnoty Mieszkaniowej w związku z uniemożliwieniem udostępnienia mu dokumentacji wspólnoty dotyczącej lokalu, którego jest właścicielem. Prokurator Prokuratury Rejonowej W. odmówił wszczęcia śledztwa w części postanowieniem z 25 października 2019 r., przekazując sprawę w pozostałym zakresie do prowadzenia Policji. Następnie Sąd Rejonowy w W. skazał obwinionych wyrokiem nakazowym z 29 listopada 2020 r. Po złożeniu przez obwinionych sprzeciwu, wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z 25 października 2021 r. (sygn. akt […]) zostali oni uniewinnieni. Skarżący złożył apelację od powyższego wyroku. Została ona oddalona wyrokiem
Sądu Okręgowego w W. z 8 marca 2022 r. (sygn. akt […]). Jednocześnie Sąd Okręgowy w punkcie 4 tego wyroku zasądził od skarżącego na rzecz obwinionych koszt ustanowienia przez nich obrońców z wyboru. Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z 12 maja 2022 r. (sygn. akt […], […]) rozpoznał zażalenie skarżącego na rozstrzygnięcie o kosztach procesu i utrzymał w mocy orzeczenie dotyczące punktu 4 wyroku.
Jako orzeczenie ostateczne skarżący wskazał postanowienie Sądu Okręgowego w W. z 12 maja 2022 r. (sygn.. akt […], […]), które zostało mu doręczone 30 maja 2022 r. 4
Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 10 listopada 2022 r. (doręczonym 29 listopada 2022 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: udokumentowanie daty doręczenia orzeczenia wskazanego w skardze konstytucyjnej jako ostateczne (doręczenie np. poświadczonej za zgodność z oryginałem koperty, w której doręczone zostało to orzeczenie wraz z monitoringiem przesyłki Poczty Polskiej, poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki lub elektronicznego potwierdzenia odbioru) wraz z czterema kopiami oraz doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem załączników złożonych wraz ze skargą konstytucyjną (za wyjątkiem wydruku śledzenia przesyłki) pod rygorem ujemnych skutków procesowych. W piśmie z 6 grudnia 2022 r. (data nadania) skarżący ustosunkował się do powyższego wezwania.
Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 21 lutego 2023 r. (doręczonym 1 marca 2023 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wyroku
Sądu Okręgowego w W. z 8 marca 2022 r. (sygn. akt […]) wraz z uzasadnieniem oraz wniosku skarżącego o przyznanie pomocy prawnej z urzędu zawierającego prezentatę wpływu pisma do sądu; wskazanie, które konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego wyrażone w art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji zostały naruszone przez zakwestionowany w skardze art. 636 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1375, ze zm.); wyjaśnienie, w jaki sposób zaskarżony przepis, w zakresie określonym w skardze konstytucyjnej, narusza wolności lub prawa, o których mowa w punkcie 2 zarządzenia;
uzasadnienie zarzutu niekonstytucyjności zakwestionowanego w skardze przepisu, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie pod rygorem odmowy nadania skardze biegu. W piśmie z 8 marca 2023 r. (data nadania) skarżący ustosunkował się do powyższego wezwania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że obowiązująca regulacja prawna przewiduje możliwość obciążenia oskarżyciela posiłkowego kosztami postępowania apelacyjnego w zakresie wydatków uniewinnionych obwinionych z tytułu ustanowienia w sprawie obrońcy w sytuacji, gdy oskarżycielem publicznym wnoszącym do sądu wniosek o ukaranie obwinionych jest policja lub prokuratura. Skutkuje to obciążeniem obywatela skutkami wadliwych czynności prawnych podjętych przez oskarżyciela publicznego.
Zaistniała sytuacja godzi, zdaniem skarżącego, nie tylko w konstytucyjną zasadę sprawiedliwości społecznej z uwagi na podjęcie przez oskarżyciela publicznego błędnych działań, ale także w jego prawo do sprawiedliwego procesu karnego, bowiem skarżący ponosi koszty czynności procesowych wynikających z wadliwych czynności oskarżyciela publicznego. Nadto narusza ona zasadę równości, ponieważ przepisy regulujące zasądzanie kosztów w sprawie, w której działa oskarżyciel posiłkowy, w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji przewidują możliwość przejęcia ich na rachunek Skarbu Państwa, podczas gdy w postępowaniu odwoławczym w analogicznej regulacji brak takich unormowań.
11 2.1. Zarzuty niezgodności kwestionowanego art. 636 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.
U. z 2021 r. poz. 534, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 1375, ze zm.; dalej: k.p.k.) opierają się na wykazaniu, że w wyniku błędnych decyzji podjętych przez oskarżyciela publicznego skarżący został obciążony kosztami postępowania odwoławczego.
Podkreślić w tym miejscu należy, że Sąd Okręgowy w W. w punkcie 2 wyroku z 8 marca 2022 r. zwolnił skarżącego od obowiązku ponoszenia opłaty oraz pozostałych kosztów postępowania odwoławczego należnych Skarbowi Państwa.
Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem obciążenie strony kosztami zastępstwa prawnego w drugiej instancji nie narusza prawa do sądu, ponieważ „strona wnosząca apelację od wyroku sądu pierwszej instancji powinna z należytą starannością rozważyć kwestię kosztów zastępstwa prawnego strony przeciwnej w aspekcie obiektywnej szansy wygrania sprawy w postępowaniu apelacyjnym.” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt I PZ 3/11, LEX nr 1380858. Skoro zatem skarżący, już w postępowaniu przygotowawczym, sygnalizował błędną kwalifikację czynu przyjętą przez oskarżyciela publicznego, to po uniewinnieniu obwinionych przez sąd I instancji mógł on przewidzieć wynik postępowania odwoławczego. W szczególności w sytuacji, w której oskarżyciel publiczny nie złożył apelacji od wyroku Sądu Rejonowego z 25 października 2021 r. 13
Sformułowanie uzasadnienia zarzutów skargowych w taki sposób prowadzi Trybunał do ustalenia, że analizowana skarga stanowi jedynie polemikę skarżącego z treścią wydanego w jego sprawie ostatecznego rozstrzygnięcia. W mniemaniu skarżącego będzie to skutkowało przeniesieniem zakończonego już postępowania przed Trybunał, jako do kolejnej instancji, której orzeczenie może wpłynąć na jego niekorzystną sytuację prawną. W ocenie Trybunału przedstawione w skardze wątpliwości i zarzuty co do treści art. 636 § 1 k.p.k. oraz przekonanie skarżącego o niekonstytucyjności analizowanego przepisu, dotyczą w istocie płaszczyzny stosowania prawa. Z tego względu merytoryczne rozpoznanie skargi konstytucyjnej opartej na takiej podstawie nie mieści się w ramach kompetencji Trybunału określonych w Konstytucji i u.o.t.p.TK.
15 3.1. Skarżący żąda zbadania zgodności zakwestionowanego w skardze przepisu m.in. z: zasadą demokratycznego państwa prawnego wyrażoną w art. 2 Konstytucji i wynikającą z niej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz zasadą równości wobec prawa zawartą w art. 32 ust. 1 Konstytucji. Należy jednak przypomnieć, że Trybunał w swoich orzeczeniach wielokrotnie podkreślał, że wskazane zasady każdorazowo wymagają odniesienia reguł z nich wynikających do praw podmiotowych jednostki. W wyroku z 13 stycznia 2004
Mając powyższe na względzie Trybunał stwierdza, że analizowana skarga konstytucyjna nie spełnia także przesłanki określonej w art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanej w art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK, tj. wskazania naruszonych praw i w konsekwencji określenia sposobu ich naruszenia.
W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
POUCZENIE 19
Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Created by Łukasz Baranek Internetowy Portal Orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego 1.7.5 [Internet-A:ipo]
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.
Twoja sesja wygasła!
Twoja sesja wygasła musisz odświeżyć stronę klikając na przycisk poniżej
Źródło: portal orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego ↗, pobrane 5.10.2026. Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła. Wiążący jest tekst u wydawcy. Dane osobowe w dokumencie albo błąd? Napisz: zgłoś błąd; dane osobowe zakryjemy w ciągu 7 dni.
5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.