Postanowienie o nadaniu biegu TK z 1 kwietnia 2026 r., Ts 232/24

Wydany

1 kwietnia 2026 r.

Sentencja

18. sygn. akt Ts 232/24 Komparycja Tenor postanawia

Uzasadnienie

• część historyczna
• uzasadnienie prawne

Metryka orzeczenia

Rodzaj orzeczenia

Postanowienie o nadaniu biegu

Data 1 kwietnia 2026

Miejsce publikacji

OTK ZU B/2026, poz. 152

Skład

Sędzia Funkcja

Rafał Wojciechowski 152/B/2026

Postanowienie

z dnia 1 kwietnia 2026 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Rafał Wojciechowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Śląskiego Konsorcjum Kapitałowego sp. z o.o. z siedzibą w R. o zbadanie zgodności:

art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a oraz art. 86 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106) w zakresie, w jakim „umożliwia[ją] zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku należnego w sytuacji uznania, że transakcja była częścią schematu podatkowego[,] tj. karuzeli”, z art. 7, art. 22, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 217 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, postanawia:

nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.

Uzasadnienie

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 29 listopada 2024 r. (data złożenia) Śląskie Konsorcjum Kapitałowe sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. (dalej: dyrektor UKS) decyzją z 6 września 2016 r. (nr […]) określił za okres od kwietnia do grudnia 2012 r. w poszczególnych miesiącach: nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług oraz kwotę podatku do zapłaty w oparciu o art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106; dalej: ustawa o VAT).

Decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 12 marca 2019 r. (nr […]; dalej: decyzja DIAS) utrzymano w mocy decyzję dyrektora UKS. W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku przeprowadzonej kontroli zostało ustalone, że faktury VAT dotyczące zakupu przez skarżącą oleju rzepakowego oraz pasty nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji. Umieszczone na fakturach towary były nabywane od firm określanych jako „znikający podatnicy” lub od takich, które nie władały sprzedawanym towarem jak właściciel.

Podkreślono, że skarżąca pełniła rolę „bufora”, którego celem było przede wszystkim utrudnienie wykrycia procederu polegającego na fikcyjnym obrocie olejem rzepakowym. Na tej podstawie dyrektor UKS zakwestionował prawo skarżącej do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT dokumentujących zakup przedmiotowych towarów w poszczególnych miesiącach od kwietnia do grudnia 2012

18. Wyjaśniono, że w zakresie sprzedaży i podatku należnego skarżąca wystawiła nieodzwierciedlające rzeczywistych transakcji gospodarczych faktury VAT dla trzech podmiotów krajowych oraz dla jednej firmy zagranicznej. Skutkowało to zawyżeniem podatku należnego w tych miesiącach oraz zawyżenie wartości wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów w listopadzie i grudniu 2012 r. Od decyzji DIAS skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. (dalej: WSA).

WSA wyrokiem z 5 marca 2020 r. (sygn. […]; dalej: wyrok WSA) oddalił skargę skarżącej. W uzasadnieniu podzielił stanowisko organów podatkowych, że zakwestionowane faktury dotyczą czynności, które nie wystąpiły w realnym obrocie. Ich celem było uzyskanie nieuprawnionych korzyści podatkowych, czego skarżąca miała świadomość lub się na to godziła. WSA wyjaśnił, że „[p]odstawę do odliczenia podatku naliczonego może stanowić wyłącznie faktura odzwierciedlająca faktyczne zdarzenie gospodarcze w aspekcie podmiotowym i przedmiotowym. Jeśli faktura w którymś z tych aspektów jest nierzetelna, to podatnik dysponujący taką fakturą nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z niej wynikającego na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy VAT. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że sam fakt posiadania faktury nie gwarantuje jej odbiorcy prawa do odliczenia. Musi to bowiem być faktura dokumentująca faktyczną transakcję między wymienionymi w niej stronami”. Podkreślił również, że „(…) w tej sprawie nie budzi wątpliwości, że transakcje skarżącej z wskazanymi podmiotami realizowane były w warunkach tzw. karuzeli podatkowej. Jej uczestnicy wykorzystali konstrukcję podatku od towarów i usług tworząc iluzję okrężnego ruchu towarów, w tym między państwami członkowskimi Unii Europejskiej (UE) w celu uzyskania korzyści podatkowych, a nie osiągnięcia celów gospodarczych”.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 czerwca 2024 r. (sygn. […]; dalej: wyrok NSA) oddalił skargę kasacyjną wniesioną od wyroku WSA. Wyrok NSA został wskazany jako ostateczne rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 79 Konstytucji. Orzeczenie to doręczono pełnomocnikowi skarżącej 30 sierpnia 2024 r. 6

Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 18 grudnia 2024 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 30 grudnia 2024 r.) wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć (wraz z uzasadnieniami) potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej; 2) udokumentowanie daty doręczenia skarżącej ostatecznego orzeczenia; 3) poinformowanie, czy od wskazanego w skardze konstytucyjnej ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia.

W piśmie z 7 stycznia 2025 r. (data nadania) skarżąca wykonała powyższe zarządzenie.

Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 15 kwietnia 2025 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 18 kwietnia 2025 r.) wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) doręczenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem decyzji DIAS; 2) podanie adresu publikacyjnego ustawy, która zawiera przepisy zaskarżone w petitum skargi; 3) wyjaśnienie, w jaki sposób zaskarżone przepisy naruszają konstytucyjne wolności lub prawa skarżącej wraz z uzasadnieniem zarzutu niekonstytucyjności kwestionowanych przepisów, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie.

Skarżąca ustosunkowała się do powyższego wezwania w piśmie z 25 kwietnia 2025 r. (data nadania).

Skarżąca wnosi o uznanie, że niezgodne ze wskazanymi przepisami Konstytucji jest odebranie jej możliwości odliczenia podatku naliczonego. Wskazuje, że taka regulacja godzi w zasadę praworządności, pozbawiając ją możliwości odliczenia podatku pomimo działania w dobrej wierze i dochowania należytej staranności. Podkreśla, że naruszone zostały: zasada swobody działalności gospodarczej przez ingerencję w dysponowanie środkami finansowymi oraz prawo własności przez pozbawienie skarżącej części majątku przy jednoczesnym naruszeniu zasady nakładania podatków i określenia podmiotów i przedmiotów opodatkowania. Skarżąca podnosi także, że taka regulacja narusza prawo do sądu, ograniczając możliwość skutecznej obrony jej praw. W konkluzji wskazuje na naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa i prawa oraz wywodzonych z niej zasad proporcjonalności i sprawiedliwości społecznej.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom.
2. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do merytorycznego rozpoznania, ponieważ:

1. została sporządzona przez pełnomocnika, który przedłożył pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącej (art. 53 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p.TK), 15
2. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2024 r. (sygn. […]), wskazanego jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, nie przysługuje zwyczajny środek zaskarżenia, a skarżąca poinformowała, że nie wniosła od niego także nadzwyczajnego środka zaskarżenia (art. 53 ust. 1 pkt 6 u.o.t.p.TK), 16
3. dochowany został trzymiesięczny termin wniesienia skargi, zastrzeżony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK (ostateczne orzeczenie doręczono pełnomocnikowi skarżącej 30 sierpnia 2024 r., zaś skargę konstytucyjną wniesiono 29 listopada 2024 r.), 17
4. określony został przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK), 18
5. wskazano, które konstytucyjne wolności i prawa oraz w jaki sposób – zdaniem skarżącej – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), 19
6. przedstawiono uzasadnienie sformułowanych w skardze zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK).

3. W ocenie Trybunału analizowana skarga konstytucyjna nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, ani oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK.

Mając powyższe na względzie Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK, postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.

Created by Łukasz Baranek Internetowy Portal Orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego 1.7.5 [Internet-B:ipo]

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Twoja sesja wygasła!

Twoja sesja wygasła musisz odświeżyć stronę klikając na przycisk poniżej