Uzasadnienie
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 3 grudnia 2025 r. (data nadania) JMS […] spółki prawa duńskiego z siedzibą w D. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego.
Skarżąca (wierzyciel Gospodarstwa […] Sp. z o.o.) złożyła w Sądzie Rejonowym w L., za pośrednictwem organu egzekucyjnego, skargę na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w L. w postaci umorzenia egzekucji z nieruchomości dłużnika, dla której Sąd Rejonowy w L. prowadzi księgę wieczystą o numerze […] na mocy postanowienia z 13 lutego 2025 r. (sygn. akt […]).
Sąd Rejonowy w L. I Wydział Cywilny, postanowieniem z 16 maja 2025 r. (sygn. akt […]) oddalił skargę, wskazawszy na ograniczenia egzekucyjne wynikające z art. 829 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 2289; dalej: k.p.c.) Zażalenie, które skarżąca wniosła na powyższe postanowienie, Sąd Rejonowy w L. oddalił postanowieniem z 18 czerwca 2025 r. (sygn. akt […]).
Postanowienie Sądu Rejonowego w L. z 18 czerwca 2025 r., wskazane przez skarżącą jako orzeczenie ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, zostało jej doręczone 3 września 2025 r. 4
Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 4 lutego 2026 r. (doręczonym 25 lutego 2026 r.) wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi przez: sprecyzowanie przedmiotu zaskarżenia przez przytoczenie treści zakwestionowanego w skardze przepisu lub wskazanie odpowiedniego numeru Dziennika Ustaw, w którym został on opublikowany; wskazanie, jakie wolności lub prawa skarżącej wynikają dla niej z: art. 2, art. 23, art. 31 ust. 3 i art. 32 Konstytucji; wskazanie sposobu naruszenia wolności lub praw skarżącej, o których mowa w punkcie 2 zarządzenia; uzasadnienie zarzutu niezgodności zakwestionowanego w skardze przepisu z wolnościami lub konstytucyjnymi prawami skarżącej, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie; doręczenie poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii orzeczeń dołączonych do skargi oraz dowodu doręczenia orzeczenia ostatecznego.
Skarżąca odniosła się do zarządzenia w piśmie procesowym z 4 marca 2026 r. (data nadania). Dołączyła do niego wymagane dokumenty.
Skarżąca twierdzi, że zakwestionowany w skardze przepis narusza prawo do sądu w aspekcie „prawa do wyegzekwowania orzeczenia sądowego” (w sprawie, w związku z którą została wniesiona skarga, z uwagi na wskazane w rozporządzeniu wyłączenia spod egzekucji, skarżąca, pomimo dysponowania prawomocnym tytułem wykonawczym, nie mogła zaspokoić swoich roszczeń, ponieważ cały majątek dłużnika jest wyłączony spod egzekucji). W związku z tym skarżąca zarzuciła, że skoro przysługujące jej prawo do sądu jest tylko teoretyczne i iluzoryczne, to zakwestionowany przepis pozbawił ją, pomimo posiadania tytułu wykonawczego, jakiejkolwiek ochrony.
Brak możliwości wykonania wierzytelności narusza także istotę prawa własności. Według skarżącej ograniczenie przez zakwestionowany przepis praw wierzyciela nie jest konieczne, ponieważ nie chroni minimum egzystencji dłużnika, tylko (tak jak w sprawie w związku z którą została wniesiona skarga), cały jego majątek. Przepis nie chroni bezpieczeństwa ani porządku publicznego, środowiska, zdrowia i moralności oraz praw innych osób. Wprowadzone nim wyłączenia nie mają żadnego usprawiedliwionego celu w rozumieniu art. 31 ust. 3 Konstytucji i co najistotniejsze zostały wprowadzone do porządku prawnego rozporządzeniem a nie ustawą.
Według skarżącej zakwestionowany w skardze przepis narusza także art. 23 Konstytucji, który ustanawia szczególną ochronę gospodarstw rodzinnych jako podstawy ustroju rolnego państwa.
W skardze konstytucyjnej skarżąca, na podstawie art. 79 ust 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK, w skardze błędnie określony jako art. 70 ust. 1), zażądała wstrzymania wykonania (do czasu wydania orzeczenia przez Trybunał) postanowienia Sądu Rejonowego w L. z 18 czerwca 2025 r. (sygn. akt […]). Według skarżącej umorzenie egzekucji doprowadzi do nieodwracalnych skutków, tj. możliwości prowadzenia egzekucji w przyszłości. Utraci więc sądową ochronę swych praw, to zaś doprowadzi do znacznego uszczuplenia jej majątku. Według skarżącej za wstrzymaniem wykonania powyższego orzeczenia przemawia także ważny interes publiczny.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania.
Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK.
- 2. W ocenie Trybunału skarga spełnia przesłanki przekazania jej do kontroli merytorycznej.
- 2.1. Skarga została sporządzona w imieniu skarżącej przez radcę prawnego. Do skargi zostało dołączone pełnomocnictwo, o którym mowa w art. 53 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p.TK.
- 2.2. Skarżąca wyczerpała przysługującą jej drogę prawną, ponieważ od postanowienia Sądu Rejonowego w L. z 18 czerwca 2025 r. (sygn. akt […]) nie przysługuje żaden zwyczajny środek zaskarżenia. Poinformowała, że w sprawie nie został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia.
- 2.3. Dochowany został określony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK termin wniesienia skargi, gdyż postanowienie Sądu Rejonowego w L. zostało doręczone skarżącej 3 września 2025 r., natomiast skarga została wniesiona do Trybunału 3 grudnia 2025 r. (data nadania).
- 2.4. Skarżąca wskazała naruszone prawa, określiła sposób ich naruszenia oraz uzasadniła zarzuty.
- 2.5. Sformułowane przez skarżącą zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. Ich ocena wykracza poza zakres wstępnej kontroli skargi konstytucyjnej.
Wziąwszy powyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.