Postanowienie TK z 14 marca 2011 r., Ts 262/10

Wydany

14 marca 2011 r.

Sąd

Trybunał Konstytucyjny

Sprawa

w sprawie zgodności: ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188, ze zm.) z art. 17 ust. 2, art. 79 ust. 1 w związku z art. 30-86 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Sentencja

r.

Maria Gintowt-Jankowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Bohdana K.

Uzasadnienie

W skardze konstytucyjnej z 8 października 2010 r. zakwestionowana została ustawa z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188, ze zm.) z art. 17 ust. 2, art. 79 ust. 1 w związku z art. 30-86 Konstytucji.

Skarżący wskazał, że zakwestionowane przepisy odbierają prawo do wykonywania zawodu adwokata w świetle ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095, ze zm.).

Skarżący uruchomił postępowanie skargowokonstytucyjne bez związku z określonym stanem faktycznym. Na podstawie własnych przemyśleń i rozważań zaskarża całą ustawę Prawo o adwokaturze. Zakwestionowane przepisy nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu ani organu administracji publicznej.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

Skarga konstytucyjna, określona w art. 79 ust. 1 Konstytucji, stanowi szczególny środek ochrony naruszonych konstytucyjnych praw i wolności. Prawo do jej wniesienia przysługuje każdemu, lecz dopiero po spełnieniu określonych w tej normie przesłanek. Badanie zgodności aktów normatywnych z Konstytucją w tym trybie uwarunkowane jest konkretnym naruszeniem konstytucyjnie gwarantowanych praw lub wolności, wynikającym z wydania w sprawie skarżącego ostatecznego orzeczenia opartego na przepisie, który stanowi przedmiot skargi konstytucyjnej. Z tego względu art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) nakłada na skarżącego obowiązek załączenia do skargi konstytucyjnej wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia wydanego na podstawie zakwestionowanego aktu normatywnego. Brak ostatecznego orzeczenia prowadzącego do naruszenia praw podmiotowych musi, w świetle art. 79 ust. 1 Konstytucji, skutkować wydaniem postanowienia o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Zgłoszone przez skarżącego żądanie, zawarte w piśmie oznaczonym jako skarga konstytucyjna, jest w istocie żądaniem dokonania abstrakcyjnej kontroli zaskarżonych przepisów, a prezentowane przez skarżącego stanowisko wskazuje na całkowite niezrozumienie instytucji skargi konstytucyjnej jako środka ochrony praw i wolności, naruszonych w wyniku oparcia ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracyjnego na przepisie niezgodnym z Konstytucją. Zakres, charakter i tryb występowania do Trybunału Konstytucyjnego z żądaniem dokonania abstrakcyjnej kontroli zgodności aktu normatywnego z Konstytucją określają przepisy art. 191-193 Konstytucji, związane z instytucją wniosku bądź pytania prawnego kierowanego do Trybunału Konstytucyjnego. Kontrola abstrakcyjna jest jednak niedopuszczalna w trybie skargi konstytucyjnej. Warunkiem dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest konkretyzacja sformułowanych w niej zarzutów na płaszczyźnie indywidualnego rozstrzygnięcia podjętego w stosunku do skarżącego przez organy władzy publicznej na podstawie zakwestionowanych regulacji prawnych. Podniesiona w skardze niezgodność określonej regulacji prawnej z Konstytucją musi więc znajdować swój wyraz w konkretnym naruszeniu praw lub wolności konstytucyjnych skarżącego przyjętych za podstawę skargi.

Niezależnie od powyższych nieprawidłowości należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o TK na skarżącym spoczywa obowiązek wskazania, jakie konstytucyjne prawa lub wolności zostały w jego sprawie naruszone oraz określenia, na czym naruszenie to polega. Prawidłowe wypełnienie powyższego obowiązku przez skarżącego odgrywa w postępowaniu inicjowanym skargą konstytucyjną istotną rolę. Po pierwsze, umożliwia zweryfikowanie legitymacji skarżącego do kierowania skargi konstytucyjnej. Podmiotem uprawnionym do korzystania z tego środka jest bowiem wyłącznie ten, czyje konstytucyjne wolności lub prawa doznały rzeczywistego i bezpośredniego naruszenia wskutek zastosowania kwestionowanej regulacji ustawy lub innego aktu normatywnego. Obowiązkiem skarżącego jest przy tym nie tylko wskazanie określonego rodzaju naruszonego prawa lub wolności, ale również sformułowanie argumentów, które mogłyby uprawdopodobnić postawiony zarzut niekonstytucyjności kwestionowanych przepisów. Po drugie, właściwe doprecyzowanie przez skarżącego konstytucyjnego wzorca kontroli zaskarżonych unormowań wyznacza granice rozpoznania skargi konstytucyjnej. Zgodnie bowiem z treścią art. 66 ustawy o TK, orzekając w przedmiocie skargi konstytucyjnej, Trybunał jest związany jej granicami.

W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, w przypadku niniejszej skargi konstytucyjnej nie doszło do należytego wypełnienia przez skarżącego opisanego wyżej obowiązku. Sformułowane w skardze konstytucyjnej zarzuty nie spełniają wymogu wskazania sposobu, w jaki zaskarżona regulacja ustawowa godzi w konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego.

Skoro skarga konstytucyjna nie spełnia warunków formalnych, Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 3 oraz art. 46 ust. 1 ustawy o TK, odmawia nadania jej dalszego biegu.