Postanowienie o odmowie TK z 7 stycznia 2025 r., Ts 272/21

Wydany

7 stycznia 2025 r.

Sentencja

18. sygn. akt Ts 272/21 Komparycja Tenor postanawia

Uzasadnienie

• część historyczna
• uzasadnienie prawne

Metryka orzeczenia

Rodzaj orzeczenia

Postanowienie o odmowie

Data 7 stycznia 2025

Miejsce publikacji

OTK ZU B/2026, poz. 155

Skład

Sędzia Funkcja

Bartłomiej Sochański 155/B/2026

Postanowienie

z dnia 7 stycznia 2025 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Bartłomiej Sochański, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej D.K. o zbadanie zgodności:

1. art. 285h § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019
2. poz. 2325) „w zakresie w jakim nie przyznaje explicite stronie postępowania sądowoadministracyjnego środka odwoławczego w postaci zażalenia na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego” z art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej

Polskiej;

2. art. 285a § 2 ustawy wymienionej w punkcie pierwszym „w zakresie w jakim:

1. uzależnia przysługiwanie stronie postępowania sądowoadministracyjnego nadzwyczajnego środka zaskarżenia w postaci skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie od spełnienia jednoznacznych, obiektywnych przesłanek, lecz od jednostronnej, arbitralnej oceny sądu czy w sprawie wystąpił wyjątkowy przypadek;
2. przewiduje udzielenie ochrony podstawowym zasadom porządku prawnego lub konstytucyjnym wolnościom albo prawom człowieka i obywatela pod warunkiem współwystąpienia w sprawie sądowoadministracyjnej wyjątkowego przypadku” z art. 45 ust. 1 Konstytucji, postanawia:

odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Uzasadnienie

1. W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 8 listopada 2021 r. (data nadania) D.K. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego.

Decyzją z 22 stycznia 2018 r. (nr […]) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu

Skarbowego w Ż. z 18 października 2017 r. (nr […]) określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok.

Wyrokiem z 25 września 2018 r. (sygn. akt […]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. oddalił skargę skarżącego złożoną na decyzję

Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

Na powyższe orzeczenie skarżący wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, którą Naczelny

Sąd Administracyjny odrzucił postanowieniem z 24 lutego 2021 r. (sygn. akt […]). Zdaniem sądu skarga ta, przysługująca od orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, stanowi „wyjątkowy przypadek (…) gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela oraz gdy nie jest już możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych (…) w sprawie nie zaistniał [jednak] wyjątkowy przypadek” (s. 3 i 6 postanowienia). Orzeczenie to – doręczone pełnomocnikowi skarżącego 9 kwietnia 2021 r. – wskazane zostało jako ostateczne rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.

2. 22 czerwca 2021 r. skarżący wystąpił do Sądu Rejonowego w S. I Wydział Cywilny z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej w związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2021 r. (sygn. akt […]). Sąd, postanowieniem z 6 września 2021 r. (sygn. akt […]), uwzględnił wniosek skarżącego.

W piśmie z 7 października 2021 r. (nr […]) Okręgowa Rada Adwokacka w B. do sporządzenia skargi wyznaczyła jako pełnomocnika z urzędu adwokata P.R. Adwokat potwierdził odebranie wiadomości 19 października 2021 r. 7

3. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 28 grudnia 2021 r. (doręczonym 7 stycznia 2022 r.) oraz zarządzeniem sędziego

Trybunału Konstytucyjnego z 1 marca 2023 r. (doręczonym 8 marca 2023 r.) skarżącego wezwano do usunięcia braków formalnych wniesionej skargi, tj. m.in.:

1. udokumentowanie daty: a) doręczenia skarżącemu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2021 r. (sygn. akt […]) oraz doręczenia adwokatowi P. R. pisma Okręgowej Rady Adwokackiej z 7 października 2021 r. o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego, b) złożenia przez skarżącego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2021 r. (sygn. akt […]);
2. doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem orzeczeń potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej (wraz z czterema kopiami): a) decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z 18 października 2017 r. (nr […]), b) decyzji Dyrektora

Izby Administracji Skarbowej w B. z 22 stycznia 2018 r. (nr […]), c) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z 25 września 2018 r. (sygn. akt […]);

3. doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem: a) postanowienia Sądu Rejonowego w S. z 6 września 2021 r. (sygn. akt […]), b) pisma Sądu Rejonowego w S. z 28 września 2021 r. (sygn. akt […]), c) postanowienia Naczelnego

Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2021 r. (sygn. akt […]);

4. dokładne wyjaśnienie, w jaki sposób kwestionowane przepisy, w zakresie określonym w skardze konstytucyjnej, naruszają wolności lub prawa skarżącego, o których mowa w petitum skargi;
5. uzasadnienie zarzutu niekonstytucyjności zakwestionowanych przepisów, z powołaniem argumentów lub dowodów na ich poparcie.

4. W pismach procesowych z 14 stycznia 2022 r. i 15 marca 2023 r. (daty nadania) skarżący ustosunkował się do powyższych wezwań.
5. Zdaniem skarżącego brak jest „racjonalnych powodów, aby zażalenie na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługiwało (…) tylko wyposażenie strony postępowania sądowoadministracyjnego w środek odwoławczy na rozstrzygnięcie sądu w przedmiocie dopuszczalności danego środka zaskarżenia jest w stanie zrealizować gwarancje procesowe stanowiące refleks konstytucyjnego standardu prawa do sądu, a szczególnie w sytuacji, gdy przysługiwanie omawianego środka zaskarżenia uzależnione jest od nieostrego kryterium wyjątkowego przypadku (…). Mając na uwadze, że powołany przepis art. 285h § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje instancji odwoławczej, skarżący stoi zatem na stanowisku, że w ten sposób naruszono jego prawo do sądu określone art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art.176 Konstytucji RP” (s. 2-3 pisma procesowego z 15 marca 2023 r.).

W ocenie skarżącego „[z]a osłabiające konstytucyjny standard ochrony prawa do sądu poczytywać też należy ograniczenie udzielenia ochrony podstawowym zasadom porządku prawnego lub konstytucyjnym wolnościom albo prawom człowieka i obywatela od współwystąpienia w sprawie sądowoadministracyjnej wyjątkowego przypadku, zwłaszcza gdy niewniesienie skargi kasacyjnej było efektem okoliczności, za które skarżący nie ponosi winy. Dlatego skarżący uznaje, że tym samym wskutek zastosowania powołanego przepisu naruszone zostało jego konstytucyjne prawo do sądu określone przepisem art. 45 ust. 1 Konstytucji RP” (s. 3 pisma procesowego z 15 marca 2023 r.).

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania.

Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie.

2. Przesłanki wniesienia skargi konstytucyjnej zostały określone w art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowane w art. 77 ust. 1 i art. 53 u.o.t.p.TK. Jednym z warunków wniesienia skargi konstytucyjnej jest określone w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK wymaganie złożenia jej po wyczerpaniu przez skarżącego przysługującej mu w sprawie drogi prawnej, o ile jest ona przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia.

Ze względu na ustawowy obowiązek sporządzania skargi konstytucyjnej przez adwokata lub radcę prawnego (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK) skarżący, który nie ma możliwości poniesienia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, może wystąpić do sądu rejonowego o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu (art. 44 ust. 2 u.o.t.p.TK). Z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu należy przy tym wystąpić przed upływem trzymiesięcznego terminu złożenia skargi konstytucyjnej.

W razie zwrócenia się przez skarżącego do właściwego miejscowo sądu rejonowego o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu (art. 44 ust. 2 u.o.t.p.TK) bieg terminu wniesienia skargi konstytucyjnej – zgodnie z art. 44 ust. 3 u.o.t.p.TK – ulega wstrzymaniu z dniem złożenia wniosku, a jego wznowienie następuje pierwszego dnia po dniu doręczenia adwokatowi lub radcy prawnemu rozstrzygnięcia właściwego organu o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego (art. 44 ust. 3 pkt 1 u.o.t.p.TK).

W takiej sytuacji termin wniesienia skargi konstytucyjnej obliczany jest na podstawie art. 77 ust. 1 w związku z art. 44 ust. 3 w związku z art. 36 u.o.t.p.TK w związku z art. 165 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1550, ze zm.) w związku z art. 111-114 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610, ze zm.) i wynosi dziewięćdziesiąt dni.

3. Trybunał stwierdza, że skarga konstytucyjna nie spełnia podstawowego wymogu formalnego, ponieważ została wniesiona z naruszeniem ustawowego terminu jej wniesienia.

Termin wniesienia skargi konstytucyjnej został określony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. Zgodnie z tym przepisem skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. W konsekwencji, początek biegu tego terminu wyznacza data doręczenia prawomocnego orzeczenia.

Wskazane przez skarżącego jako ostateczne rozstrzygnięcie postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2021

18. (sygn. akt […]) zostało mu doręczone 9 kwietnia 2021 r. Następnego dnia (tj. 10 kwietnia 2021 r.) rozpoczął bieg trzymiesięczny termin złożenia skargi konstytucyjnej. Skarżący – zgodnie z informacją zawartą w aktach sprawy – 22 czerwca 2021 r. (data wpływu wniosku do sądu) wystąpił o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu. Tym samym zawieszeniu uległ, liczony jako 90-dniowy, bieg terminu wniesienia skargi. Wznowienie biegu terminu, zgodnie z art. 44 ust. 3 pkt 1, nastąpiło pierwszego dnia po dniu doręczenia adwokatowi rozstrzygnięcia sądu o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego. Skoro pismo o wyznaczeniu pełnomocnika doręczono adwokatowi 19 października 2021 r., to termin ten wznowił bieg 20 października 2021 r. Skarga zaś została wniesiona do Trybunału Konstytucyjnego 8 listopada 2021 r. (data nadania).

Skoro od 10 kwietnia do 21 czerwca 2021 r. minęło 73 dni, natomiast od 20 października do 8 listopada 2021 r. – 20 dni, tj. łącznie 93 dni, to należy stwierdzić, że skarga została złożona z uchybieniem terminu wskazanego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK.

W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – odmawia nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny stwierdza jak w sentencji.

POUCZENIE 29

Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowienia.

Created by Łukasz Baranek Internetowy Portal Orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego 1.7.5 [Internet-B:ipo]

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Twoja sesja wygasła!

Twoja sesja wygasła musisz odświeżyć stronę klikając na przycisk poniżej