Postanowienie o odmowie TK z 30 stycznia 2024 r., Ts 283/21

Wydany

30 stycznia 2024 r.

Sentencja

18. sygn. akt Ts 283/21 Komparycja Tenor postanawia

Uzasadnienie

• część historyczna
• uzasadnienie prawne

Metryka orzeczenia

Rodzaj orzeczenia

Postanowienie o odmowie

Data 30 stycznia 2024

Miejsce publikacji

OTK ZU B/2026, poz. 132

Skład

Sędzia Funkcja

Michał Warciński 132/B/2026

Postanowienie

z dnia 30 stycznia 2024 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Michał Warciński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J.T. o zbadanie zgodności:

1. art. 112 § 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 755, ze zm.), z art. 2, art. 32 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
2. art. 394 2 § 1 1 a contrario w związku z art. 394 1a § 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.), z art. 2, art. 32, art. 45 ust. 1 oraz art. 176 ust. 1 Konstytucji, postanawia:

odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Uzasadnienie

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 30 listopada 2021 r. (data nadania) J.T. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, wystąpiła z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego.

Skarżąca wniosła apelację od wyroku Sądu Okręgowego w B. z 27 października 2020 r. (sygn. akt […]). Jednocześnie złożyła wniosek o zwolnienie jej od opłaty od apelacji. Postanowieniem z 4 stycznia 2021 r. (sygn. akt […]) Sąd Apelacyjny w B. zwolnił skarżącą od opłaty od apelacji ponad kwotę 1 200 zł i oddalił wniosek w pozostałej części. Postanowieniem z 27 stycznia 2021 r. ([…]) odrzucił wniosek skarżącej o sporządzenie uzasadnienia postanowienia z 4 stycznia 2021 r. (sygn. akt […]) i doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Następnie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o uzasadnienie postanowienia z 27 stycznia 2021

18. Został on odrzucony przez Sąd Apelacyjny w B. postanowieniem z 17 lutego 2021 r. jako niedopuszczalny.

Sąd Apelacyjny w B. Wydział I Cywilny postanowieniem z 18 lutego 2021 r. (sygn. akt […]) odrzucił apelację skarżącej od wyroku

Sądu Okręgowego w B. z 27 października 2020 r. (sygn. akt […]).

Na powyższe orzeczenie skarżąca wniosła zażalenie, które Sąd Apelacyjny w B. oddalił postanowieniem z 26 maja 2021 r. (sygn. akt […]).

Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 1 lutego 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 21 lutego 2022 r.) wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) udokumentowanie daty złożenia przez skarżącą wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej (wraz z czterema kopiami); 2) doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem załączników złożonych wraz ze skargą konstytucyjną (z wyjątkiem postanowienia

Sądu Rejonowego w B. z 21 października 2021 r.).

Skarżąca odniosła się do zarządzenia w piśmie z 28 lutego 2022 r. (data nadania).

Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 16 grudnia 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 11 stycznia 2023 r.) skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) udokumentowanie daty doręczenia radcy prawnemu M.Ł. Białemu pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej;

2. doręczenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem uzasadnienia postanowienia Sądu Apelacyjnego w B. z 26 maja 2021 r. (sygn. akt […]) wraz z czterema kopiami; 3) uzasadnienie zarzutu niezgodności art. 112 § 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1125) z wolnościami lub prawami konstytucyjnymi wynikającymi z powołanych jako wzorce kontroli art. 2, art. 32 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie.

Do powyższego zarządzenia skarżąca odniosła się w dwóch pismach procesowych z 18 stycznia 2023 r. (data nadania).

W piśmie z 27 marca 2023 r. (data nadania) skarżąca złożyła dodatkowe wyjaśnienia i wniosła o nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Zdaniem skarżącej zakwestionowane przepisy naruszają zasadę demokratycznego państwa prawa, zasadę prawidłowej legislacji, zasadę równości wobec prawa, zasadę prawa do sprawiedliwego procesu oraz zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia.

Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywiście bezzasadna.

2. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 16 grudnia 2022 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej m.in. przez udokumentowanie daty doręczenia pełnomocnikowi pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej (dalej: pismo OIRP). W odpowiedzi na zarządzenie nadesłano zaświadczenie

Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. z 12 stycznia 2023 r. Poinformowano w nim, że pismo OIRP zostało wysłane do pełnomocnika skarżącej 5 listopada 2021 r. Korespondencja wysyłana jest listem poleconym bez potwierdzenia odbioru i ze względu na odległość czasową Okręgowa Izba Radców Prawnych nie jest w stanie ustalić daty odbioru oraz numeru listu poleconego. Pełnomocnik skarżącej poinformował również, że wystąpił do Poczty Polskiej S.A. Dyrekcji Regionu Sieci w B. z wnioskiem o wskazanie daty doręczenia mu pisma OIRP. Następnie w piśmie z 27 marca 2023 r. (data nadania) poinformował, że z uwagi na obowiązujący okres archiwizacji dokumentów Poczta Polska S.A. nie jest w stanie przedstawić dokumentacji potwierdzającej datę odbioru przesyłki. Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił również, iż przyjmując korespondencję, pracownicy kancelarii wpisują datę wpływu, lecz nigdy dotąd nie było potrzeby zachowania koperty. Podkreślił również, że nie ma wiedzy, w jaki inny sposób mógłby udowodnić datę otrzymania pisma, a jako osoba wykonująca zawód zaufania publicznego ma świadomość odpowiedzialności za składane przez siebie oświadczenia.

Biorąc pod uwagę wyjaśnienia pełnomocnika skarżącej oraz okoliczność, iż na załączonej do skargi konstytucyjnej kopii pisma

OIRP znajdowała się odręczna adnotacja o dacie wpływu (,,wp. 10.11”), Trybunał uznał wskazaną przez pełnomocnika datę doręczenia pisma OIRP (10 listopada 2023 r.) za udowodnioną.

14 15

3. Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Z powodu braku odrębnej regulacji w u.o.t.p.TK, zgodnie z art. 36 u.o.t.p.TK, termin ten oblicza się zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm.; dalej:

k.p.c.), a wobec odesłania wynikającego z art. 165 § 1 k.p.c. – według przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, ze zm.; dalej: k.c.). Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Trybunału (np. postanowienia z: 24 września 2013 r., sygn. Ts 137/13, OTK ZU nr 6/B/2013, poz. 614; 2 grudnia 2014 r., sygn. Ts 178/14, OTK ZU nr 6/B/2014, poz. 626; 9 października 2019 r., sygn. Ts 64/18, OTK ZU B/2020, poz. 12) termin ten liczy się na zasadzie określonej w art. 112 k.c., zgodnie z którą termin oznaczony w miesiącach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca.

Wyjątek od tej reguły stanowi sytuacja, w której skarżący, zamiast wnieść skargę za pośrednictwem pełnomocnika z wyboru, składa wniosek o ustanowienie i wyznaczenie pełnomocnika z urzędu (art. 44 ust. 2 u.o.t.p.TK). Wówczas termin wniesienia skargi liczy się na zasadzie określonej w art. 114 k.c., zgodnie z którą, jeżeli termin jest oznaczony w miesiącach, a ciągłość terminu nie jest wymagana, miesiąc liczy się za dni trzydzieści (zob. postanowienie TK z 21 marca 2013 r., sygn. SK 32/12, OTK ZU nr 3/A/2013, poz. 37). Z tego względu w postępowaniu w trybie skargi konstytucyjnej art. 114 k.c. ma odpowiednio zastosowanie do wstrzymanego (zawieszonego) biegu terminu (art. 44 ust. 3 pkt 1 u.o.t.p.TK). Jak bowiem stanowi art. 44 ust. 3 zdanie pierwsze u.o.t.p.TK, złożenie wniosku o ustanowienie i wyznaczenie pełnomocnika z urzędu wstrzymuje bieg terminu wniesienia skargi konstytucyjnej. Zgodnie zaś z art. 44 ust. 3 pkt 1 u.o.t.p.TK wznowienie biegu tego terminu następuje pierwszego dnia po dniu doręczenia adwokatowi lub radcy prawnemu rozstrzygnięcia właściwego organu o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego (np. postanowienia TK z: 20 kwietnia 2020 r., sygn. Ts 9/18, OTK ZU B/2020, poz. 162; 2 grudnia 2020 r., sygn. Ts 75/18, OTK ZU

B/2021, poz. 27).

4. Bieg – przewidzianego w art. 77 u.o.t.p.TK – terminu wniesienia skargi konstytucyjnej rozpoczął się w dniu doręczenia skarżącej postanowienia Sądu Apelacyjnego w B. z 26 maja 2021 r. Wystąpienie przez skarżącą (29 września 2021 r.) z wnioskiem, o którym mowa w art. 44 ust. 2 u.o.t.p.TK, spowodowało zawieszenie biegu terminu wniesienia skargi konstytucyjnej. Trwało ono do 10 listopada 2021 r., tj. do dnia, w którym pełnomocnikowi zostało doręczone pismo z Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. informujące go o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej. Natomiast skarga konstytucyjna została wniesiona do Trybunału 30 listopada 2021 r. (data nadania).
5. Trybunał przypomina, że zgodnie z art. 114 k.c., jeżeli termin jest oznaczony w miesiącach, a ciągłość terminu nie jest wymagana, za miesiąc przyjmuje się 30 dni. W związku z tym, z dniem złożenia we właściwym sądzie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, trzymiesięczny termin wniesienia skargi traktuje się tak, jakby od samego początku był terminem 90-dniowym.

Zatem od doręczenia skarżącej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (19 lipca 2021 r.) do wystąpienia przez skarżącą z wnioskiem do Sądu Rejonowego w B. (29 września 2021 r.) upłynęło 72 dni. Od dnia doręczenia pełnomocnikowi pisma o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej (10 listopada 2021 r.) do dnia wniesienia skargi (30 listopada 2021 r. – data nadania) upłynęło 92 dni (12 w lipcu, 31 w sierpniu, 29 we wrześniu i 20 w listopadzie). Zgodnie z art. 115 k.c., jeżeli koniec terminu wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. W związku z tym, że 90 dzień terminu przypadał na niedzielę 28 listopada 2021 r., to zgodnie z art. 115 k.c. skarżąca mogła wnieść skargę z zachowaniem terminu w poniedziałek 29 listopada 2021 r. Skarga konstytucyjna została jednak wniesiona dopiero we wtorek 30 listopada 2021 r. (data nadania).

Wynika z tego, że od dnia doręczenia skarżącej postanowienia Sądu Apelacyjnego w B. do dnia wniesienia przez pełnomocnika skargi konstytucyjnej (nie licząc okresu zawieszenia) upłynęły 92 dni.

Mając powyższe na uwadze, Trybunał stwierdził, że skarga konstytucyjna została złożona z przekroczeniem terminu określonego w art. 77 ust. 1 w związku z art. 44 ust. 2 i 3 u.o.t.p.TK.

Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – podstawą odmowy nadania analizowanej skardze dalszego biegu.

Z tych przyczyn Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

POUCZENIE 24

Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Created by Łukasz Baranek Internetowy Portal Orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego 1.7.5 [Internet-B:ipo]

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Twoja sesja wygasła!

Twoja sesja wygasła musisz odświeżyć stronę klikając na przycisk poniżej