Uzasadnienie
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 22 stycznia 2026 r. (data osobistego wniesienia) Fundacja Teatr Klasyki Polskiej (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zarządzeniem z dnia 31 grudnia 2025 r. (Dz. Urz. MKiDN z 2025 r. poz. 84; dalej:
zarządzenie MKiDN z 2025 r.) nadał nowy statut Teatrowi Klasyki Polskiej, o czym powiadomił jego Dyrektora pismem z 2 stycznia 2026 r. (znak: […]).
Skarżąca twierdzi, że zakwestionowane zarządzenie MKiDN z 2025 r. narusza zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz przyzwoitej legislacji (art. 2 Konstytucji), a także legalizmu i praworządności (art. 7 Konstytucji).
Według skarżącej zostało ono bowiem wydane z „pogwałceniem procedury legislacyjnej”, naruszeniem art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 87) oraz pominięciem procedury uzgodnieniowej określonej w § 17 ust. 2 Statutu Teatru Klasyki Polskiej z 2023 r. (Dz. U. MKiDN z 2023 r. poz. 15).
W skardze konstytucyjnej skarżąca, na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393) w związku z art. 755 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568, ze zm.), wniosła o „zawieszenie obowiązywania” zaskarżonego zarządzenia MKiDN z 2025 r. w całości do czasu wydania przez Trybunał ostatecznego orzeczenia.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje.
1. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji.
Z powyższej normy wynika, że warunkiem sine qua non zainicjowania postępowania przed Trybunałem jest wcześniejsze wydanie na podstawie zaskarżonego aktu normatywnego wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia, w którym orzeczono ostatecznie o konstytucyjnych prawach, wolnościach lub obowiązkach skarżącego. Wymóg ten jest również konsekwencją przyjętej przez ustrojodawcę konstrukcji skargi konstytucyjnej, zgodnie z którą instytucja ta służy uruchomieniu postępowania o charakterze nadzwyczajnym i subsydiarnym w stosunku do innych środków i procedur ochrony konstytucyjnych praw i wolności.
W związku z tym art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) stanowi, że skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego. Niedochowanie powyższego warunku powoduje, że rozpoznanie przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej jest niedopuszczalne.
Jak wynika z treści sformułowanych zarzutów, jak również z niedołączenia do skargi żadnego orzeczenia organu władzy publicznej, w sprawie skarżącej nie została wydana żadna decyzja lub orzeczenie sądowe, legitymujące ją do wystąpienia z tym nadzwyczajnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw.
Powyższa okoliczność jest, zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, podstawą odmowy nadania skardze dalszego biegu.
- 2. Ze względu na odmowę przekazania skargi do merytorycznej oceny wniosek o wydanie postanowienia tymczasowego stał się bezprzedmiotowy.
W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
POUCZENIE 13
Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.