Uzasadnienie
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 27 lutego 2022 r. (data nadania) R.S. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego.
Dyrektor Zakładu Karnego w C. decyzją z 30 lipca 2021 r. wyraził skarżącemu zgodę na przeprowadzenie w tym dniu dwóch rozmów telefonicznych. Na decyzję tę skarżący złożył skargę, w której wskazał, że z uwagi na wielość spraw prowadzonych z jego udziałem na terenie całego kraju, ma prawo do kontaktów z profesjonalnymi pełnomocnikami przed wyznaczonymi terminami spraw bez ograniczeń.
Postanowieniem z 7 września 2021 r. Sąd Okręgowy w B. IV Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych (sygn. akt […]) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu orzeczenia sąd wskazał, że decyzja dyrektora zakładu karnego była słuszna. Reglamentacja realizacji prawa osób osadzonych w zakładzie karnym do komunikowania się ze światem zewnętrznym (w tym z profesjonalnym pełnomocnikiem) za pośrednictwem rozmów telefonicznych, ustalona obowiązującym zarządzeniem Dyrektora Zakładu Karnego w C. nr […] z dnia 29 kwietnia 2021 r. wraz z załącznikiem pt.,,Porządek wewnętrzny” w sprawie ustalania porządku wewnętrznego Zakładu Karnego w C., mieści się w ramach obowiązującego porządku prawnego.
W konsekwencji decyzja Dyrektora Zakładu Karnego w C. z dnia 30 lipca 2021 r., wyrażająca zgodę na przeprowadzenie przez skarżącego w tym dniu dwóch rozmów telefonicznych z profesjonalnymi pełnomocnikami, była w pełni legalna i nie naruszała jakichkolwiek jego praw.
Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 26 kwietnia 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 14 maja 2022 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez doręczenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem: a) wniosku skarżącego z 2 listopada 2021 r. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, b) potwierdzenia odbioru postanowienia Sądu Okręgowego w B. z 7 września 2021 r. (sygn. akt […]), c) decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w C. z 30 lipca 2021 r., d) orzeczenia Sądu Rejonowego w R. o ustanowieniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi konstytucyjnej.
Skarżący odniósł się do zarządzenia w piśmie z 23 maja 2022 r. (data nadania).
Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 18 stycznia 2023 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 25 stycznia 2023 r.) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) doręczenie pełnomocnictwa substytucyjnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, wskazującego sprawę, w związku z którą złożono skargę konstytucyjną; 2) podanie, czy od wskazanego w skardze konstytucyjnej ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia.
Skarżący odpowiedział na wezwanie w piśmie z 1 lutego 2023 r. (data nadania), usuwając wymagane braki formalne.
Sformułowane przez skarżącego zarzuty dotyczą ograniczenia kontaktów telefonicznych z pełnomocnikami, a tym samym naruszenia prawa do obrony. Skarżący wniósł o uznanie, że niezgodne ze wskazanymi przepisami Konstytucji jest upoważnienie dyrektora zakładu karnego do wprowadzenia porządku wewnętrznego zakładu karnego w drodze zarządzenia, w którym ogranicza się prawo do obrony poprzez reglamentowanie kontaktów telefonicznych z profesjonalnymi pełnomocnikami.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
1. Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania.
Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie.
2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. W związku z tym art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK zobowiązuje skarżącego do określenia przedmiotu skargi, tj. wskazania przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego wydano w jego sprawie orzeczenie, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji i w stosunku do którego domaga się stwierdzenia niezgodności z ustawą zasadniczą.
Zakwestionowany przepis musi więc być podstawą ostatecznego orzeczenia, a jego normatywna treść źródłem naruszenia wolności lub praw występującego ze skargą konstytucyjną.
3. Skarżący zakwestionował art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1064) w związku z art. 73 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r. poz. 53) w związku z § 14 oraz § 24 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. poz. 2231). Wskazane przepisy stanowią podstawę prawną wydania zarządzenia Dyrektora Zakładu Karnego w C. nr […] z dnia 29 kwietnia 2021 r. wraz z załącznikiem pt.,,Porządek wewnętrzny”.
Skarga została wniesiona w związku z postanowieniem Sądu Okręgowego w B. IV Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych z dnia 7 września 2021 r. (sygn. akt […]), które skarżący wskazał jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.
W powyższym postanowieniu sąd przyjął, że możliwe jest reglamentowanie kontaktów telefonicznych z profesjonalnymi pełnomocnikami na podstawie prawnej wynikającej z zarządzenia Dyrektora Zakładu Karnego w C. nr […] z dnia 29 kwietnia 2021 r. wraz z załącznikiem pt.,,Porządek wewnętrzny”.
Skarżący w skardze konstytucyjnej zakwestionował regulacje, które w sprawie, w związku z którą wniósł skargę do Trybunału, nie znalazły zastosowania, a stanowiły jedynie podstawę prawną wydania zarządzenia Dyrektora Zakładu Karnego w C. nr […] z dnia 29 kwietnia 2021 r. wraz z załącznikiem pt.,,Porządek wewnętrzny”. W konsekwencji Trybunał uznał, że zakwestionowane przepisy nie stanowiły podstawy prawnej ostatecznego rozstrzygnięcia.
Skarga konstytucyjna nie spełnia więc podstawowego warunku wynikającego z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanego w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK.
Mając powyższe na względzie Trybunał, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, postanowił jak w sentencji.
POUCZENIE 19
Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.