Uzasadnienie
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 23 kwietnia 2023 r. […] sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej:
skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia.
Skarga konstytucyjna została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego:
Skarżąca w 2014, 2015 i 2016 r. wypłaciła spółce z siedzibą w S. odsetki od wyemitowanych obligacji. Nie zapłaciła przy tym zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych, ponieważ – jej zdaniem – była zwolniona z tego obowiązku. Jeżeli bowiem odsetki zostaną wypłacone przez podmiot polski rezydentowi szwedzkiemu, to korzystają ze zwolnienia z podatku „u źródła” w Polsce, a przychody te podlegają opodatkowaniu w całości w Szwecji.
Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w K. (dalej: Naczelnik UCS lub organ pierwszej instancji) nie zgodził się z powyższym stanowiskiem i wydał trzy decyzje z 29 października 2019 r. (nr: […], […] i […]) określające skarżącej wysokość należności z tytułu niepobranego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych od wypłaconych na rzecz rezydenta szwedzkiego odsetek odpowiednio za marzec 2014 r., marzec 2015 r. i marzec 2016 r. W uzasadnieniu wskazał, że zwolnienie od podatku jest w analizowanej sytuacji uzależnione od tego, czy odbiorca odsetek jest ich faktycznym właścicielem w sensie ekonomicznym (ang. beneficial owner). Wskazana przez skarżącą spółka z siedzibą w S. nie spełniała tego warunku (pełniła jedynie rolę pośrednika między skarżącą i obligatariuszami).
Po rozpoznaniu odwołań skarżącej, Naczelnik UCS w trzech decyzjach z 1 czerwca 2020 r. (nr: […], […] i […]) utrzymał w całości decyzje organu I instancji.
Na powyższe rozstrzygnięcia skarżąca wniosła skargę, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił wyrokiem z 8 października 2020 r. (sygn. akt […]).
Skarga kasacyjna spółki od tego orzeczenia została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2024 r. (sygn. akt […]). Orzeczenie to – wskazane w skardze jako ostateczne rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji – zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 26 lutego 2024 r. 8
Skarżąca w uzasadnieniu skargi podkreśliła, że układała swoje relacje gospodarcze w przekonaniu o prawidłowości stosowania się do literalnego brzmienia ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1888, ze zm.) oraz polskiej wersji Konwencji (nazwanej w skardze „Umową”) między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Królestwa Szwecji w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, podpisanej w S. dnia 19 listopada 2004 r., w brzmieniu obowiązującym do czasu uchwalenia obwieszczenia Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 20 listopada 2017 r. o sprostowaniu błędów (Dz. U. poz. 2177), w których nie posługiwano się pojęciem „rzeczywistego beneficjenta” odsetek. Rozciąganie skutków zmian tych przepisów w sposób wsteczny doprowadziło do sytuacji, w której skarżąca została zaskoczona działaniami państwa. Narusza to zasady pewności prawa oraz zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa (por. art. 2 Konstytucji).
W świetle art. 27 Konstytucji przepisy obowiązujące w Polsce powinny być interpretowane w oparciu o ich polskie brzmienie.
Obowiązek tłumaczenia i porównywania przez podatników różnych wersji umów o unikaniu podwójnego opodatkowania narusza zasadę proporcjonalności (uregulowaną w art. 31 ust. 1 Konstytucji), zasadę zaufania do państwa (wynikającą z art. 2 Konstytucji) oraz wyłączność ustawy w zakresie nakładania obowiązków na obywateli (art. 84 Konstytucji).
Wskutek stosowania się do przepisów ustawy, które były interpretowane i stosowane w sposób niejednolity, skarżąca została wprowadzona w błąd. W efekcie bezpodstawnie pozbawiono ją środków pieniężnych z tytułu niepobranego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych. W ten sposób doszło do nieuprawnionego naruszenia jej prawa własności, o którym mowa w art. 64 ust. 1 Konstytucji. Według skarżącej art. 21 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie jest dostatecznie precyzyjny i budzi wątpliwości pod względem zgodności z art. 2 Konstytucji (zasadą poprawnej legislacji – określoności prawa – oraz bezpieczeństwa prawnego).
Prezes Trybunału Konstytucyjnego w zarządzeniu z 23 maja 2024 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 3 czerwca 2024 r.) wezwał skarżącą do doręczenia jednego odpisu skargi wraz z załącznikami.
Skarżąca wykonała powyższe zarządzenie w piśmie 5 czerwca 2024 r. (wniesionym osobiście).
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona określone przez prawo wymagania.
- 2. Po wstępnym rozpoznaniu skargi konstytucyjnej Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że spełnia ona przesłanki nadania jej dalszego biegu (art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK).
Skarga konstytucyjna została sporządzona przez pełnomocnika z wyboru, który przedłożył pełnomocnictwo szczególne (art. 44 ust. 1 oraz art. 53 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p.TK).
Skarżąca wyczerpała przysługującą jej drogę prawną, ponieważ od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2024 r. (sygn. akt […]) nie przysługuje żaden zwyczajny środek zaskarżenia (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK). W sprawie nie złożono także nadzwyczajnego środka zaskarżenia (art. 53 ust. 1 pkt 6 u.o.t.p.TK).
Dochowany został trzymiesięczny termin wniesienia skargi, zastrzeżony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2024 r. (sygn. akt […]) został doręczony pełnomocnikowi skarżącej wraz z uzasadnieniem 26 lutego 2024 r., a skarga została wniesiona do Trybunału 23 kwietnia 2024 r. 19
Określony został przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK).
Skarżąca wskazała, które jej konstytucyjne wolności i prawa zostały naruszone oraz w jaki sposób (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK).
Przedstawiła także uzasadnienie sformułowanych w skardze zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK).
Skarga zawiera wymagane informacje o stanie faktycznym sprawy (art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK) oraz niezbędne załączniki (art. 53 ust. 1 pkt 5 i art. 53 ust. 2 u.o.t.p.TK).
Z powyższych względów należało postanowić jak na wstępie.