Uzasadnienie
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 27 kwietnia 2024 r. (data nadania) A.M. (dalej: skarżąca) i reprezentowana przez matkę A.M. A.G. (dalej: małoletnia skarżąca) wystąpiły z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego.
Postanowieniem z 4 kwietnia 2023 r. (sygn. akt […]) Sąd Rejonowy w W. nakazał skarżącej zapłacić na rzecz T.G. (wnioskodawcy) oznaczoną kwotę pieniężną za naruszenie obowiązków dotyczących wykonywania kontaktów wnioskodawcy z małoletnią skarżącą. Zażalenie skarżącej na to orzeczenie zostało oddalone przez Sąd Okręgowy w O. I Wydział Cywilny postanowieniem z 29 września 2023 r. (sygn. akt […]).
Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 29 maja 2024 r. (doręczonym 12 czerwca 2024 r.) skarżące zostały wezwane do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez doręczenie pełnomocnictwa szczególnego uprawniającego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżących przed Trybunałem Konstytucyjnym w odniesieniu do sprawy, w związku z którą złożona została skarga konstytucyjna; doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej, w szczególności postanowień: Sądu Rejonowego w W. z 4 kwietnia 2023 r. (sygn. akt […]), Sądu Okręgowego w O. z 29 września 2023 r. (sygn. akt […]); udokumentowanie daty doręczenia skarżącym ostatecznego orzeczenia (przesłanie np. poświadczonej za zgodność z oryginałem koperty, w której doręczone zostało to orzeczenie, wraz z monitoringiem przesyłki Poczty Polskiej lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki albo elektronicznego potwierdzenia odbioru) oraz poinformowanie, czy od ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia.
W piśmie z 19 czerwca 2024 r. (data nadania) skarżące ustosunkowały się do powyższego wezwania.
Skarżące wnoszą o zbadanie zgodności z Konstytucją regulacji prawnej dotyczącej ustalania kontaktów dziecka z rodzicem bez obowiązku brania pod uwagę woli dziecka. Kwestionują także przepisy naruszające ich prawo własności przez brak regulacji wysokości orzekanych kar pieniężnych, przesłanek ich orzekania oraz sposobu obliczania kosztów widzenia, a także prawo do sądu rozumiane jako możliwość bycia wysłuchanym przez sąd. Jednocześnie podnoszą, że doszło do braku poszanowania bieżących interesów małoletniej przez nakazanie jej utrzymywania kontaktów z ojcem.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
1. Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia przesłanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej:
u.o.t.p.TK). Weryfikacja ich spełnienia następuje na etapie wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (art. 61 ust. 1 u.o.t.p.TK).
W świetle art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być tylko zarzut niekonstytucyjności przepisów ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie których ostatecznie rozstrzygnięto o prawach lub wolnościach konstytucyjnych przysługujących skarżącemu. Innymi słowy, ostateczne orzeczenie sądu lub organu administracji publicznej, wydane na podstawie zaskarżonych w skardze przepisów, musi dotyczyć konstytucyjnych wolności i praw skarżącego.
- 2. Rozpatrywana skarga konstytucyjna została wniesiona przez matkę oraz jej małoletnią córkę.
- 2.1. Skarga konstytucyjna skarżących spełnia przesłanki przekazania do rozpoznania merytorycznego.
Skarga została sporządzona w imieniu skarżących przez adwokata (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK) i wniesiona w przepisanym terminie (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK). Skarżące wyczerpały drogę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), gdyż postanowienie Sądu Okręgowego w O. z 29 września 2023 r. (sygn. akt […]) jest prawomocne i nie przysługują od niego zwykłe środki zaskarżenia. Skarżące określiły przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK) i wskazały, które konstytucyjne prawa i wolności oraz w jaki sposób – ich zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), a także przedstawiły w tym zakresie stosowne uzasadnienie (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK).
W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna skarżących nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, a sformułowane w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK.
W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak w sentencji.