Orzeczenie NSA w Warszawie (przed reformą) z 31 sierpnia 1998 r., FPK 3/98

Sprawa

w sprawie z odwołania Przedsiębiorstwa Państwowego "Elektrownia Bełchatów" (...) od decyzji Wójta Gminy (...) odmawiającej zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za okres od lutego do grudnia 1995 r., Czy stawki podatku od nieruchomości uchwalone przez radę gminy w trakcie roku podatkowego, stanowią podstawę do obliczenia przez podmiot do tego zobowiązany, wysokości należnego podatku w tymże roku podatkowym od daty wejścia w życie uchwały, jeżeli obowiązek podatkowy istniał już w dniu 1 stycznia tego roku podatkowego? podjął następującą uchwałę:

Rozpoznanie

(...) pytania prawnego pełnego składu Samorządowego Kolegium Odwoławczego (...), o następującym brzmieniu:

Teza

Odmówić udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Z materiałów sprawy wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wystąpiło do Naczelnego Sądu Administracyjnego z zachowaniem wymagań formalnych przewidzianych w art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. nr 122 poz. 593 ze zm./.

Głębszego rozważenia wymaga natomiast problem, czy są przesłanki merytoryczne do skierowania pytania do Naczelnego Sądu Administracyjnego, to znaczy czy od odpowiedzi na nie zależy rozstrzygnięcie sprawy rozpoznawanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze /art. 22 ust. 1 powołanej wyżej ustawy/.

W ocenie Sądu zależność taka nie występuje. Zauważyć należy, że do takiego samego wniosku doszedł Sąd rozpatrując analogiczne pytania innych samorządowych kolegiów odwoławczych. Przykładowo można tu wskazać uchwałę NSA z dnia 29 lipca 1996 r. /FPK 7/96/, czy też uchwałę z dnia 18 grudnia 1997 r. /FPK 23/97 - ONSA 1998 Nr 2 poz. 45/.

Wracając do sprawy obecnie rozpatrywanej, decydujące znaczenie ma okoliczność, że uchwała Rady Gminy (...) z dnia 6 lutego 1995 r. nie została podważona przez Wojewodę w trybie art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, ani też nie została zaskarżona przez organ nadzoru do Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie art. 93 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. Uchwała ta nie była także zaskarżona na podstawie art. 101 tej ustawy.

W tych okolicznościach uznać trzeba, że w odniesieniu do wspomnianej uchwały istnieje domniemanie zgodności z prawem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest nią związane i nie może jej pominąć, w przeciwieństwie do sądu administracyjnego, który wiążą tylko ustawy. Dopóki uchwała obowiązuje, dopóty organ administracji nie może rozstrzygnąć inaczej niż według stanu prawnego w niej zawartego.

Skoro Kolegium nie może oceniać legalności podustawowego aktu normatywnego i odstąpić od zastosowania takiego aktu w rozpoznawanej sprawie z powodu jego niezgodności z ustawą, to zbędne jest rozstrzygnięcie kwestii dat, od jakich należy stosować zawarte w uchwale stawki podatkowe, w sposób inny, niż to wynika z brzmienia uchwały. Kolegium musi zastosować określone stawki od dat ich obowiązywania ustalonych w tej uchwale.

Ochrona podatnika przed zastosowaniem wadliwego aktu normatywnego przesuwa się w takim wypadku na szczebel sądu administracyjnego, który - nie będąc związany podustawowym aktem normatywnym - może go poddać ocenie i odstąpić od jego stosowania w indywidualnej sprawie wymiaru podatku od nieruchomości. Z uprawnienia tego jednak Naczelny Sąd Administracyjny nie może skorzystać w toku rozpatrywania pytania prawnego. Odpowiadając na pytanie prawne Sąd rozstrzyga bowiem wątpliwości nasuwające się przy analizie tekstu konkretnego przepisu prawnego, a nie wątpliwości dotyczące jego zgodności z aktem wyższego rzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zawarte w tej uchwale nr 2 z dnia 24 marca 1998 r., że przedstawione Sądowi pytanie prawne dotyczy problemów istotnych i bardzo kontrowersyjnych. Mają one jednak generalny charakter, a od ich rozpatrzenia nie zależy rozstrzygnięcie przez Kolegium rozpoznawanej sprawy, w której zostały skierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W tym stanie rzeczy należało orzec o odmowie udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne.