Orzeczenie NSA w Warszawie (przed reformą) z 29 lipca 1996 r., FPK 7/96

Sprawa

w sprawie odwołania Zakładów chemii Gospodarczej (...) od decyzji Burmistrza Miasta (...) w przedmiocie ustalenia stawek podatku od nieruchomości za lata 1994 i 1995 Czy uchwalone przez radę gminy, w trakcie roku podatkowego, nowe stawki podatku od nieruchomości stanowią podstawę do obliczenia wysokości należnego podatku w danym roku podatkowym w sytuacji, gdy obowiązek podatkowy podatnika powstał w dniu 1 stycznia danego roku? podjął następującą uchwałę

Rozpoznanie

(...) pytania prawnego Pełnego Składu Samorządowego Kolegium Odwoławczego (...) zgłoszonego na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./:

Teza

Odmówić udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Przede wszystkim należy rozważyć, czy istnieje zależność rozstrzygnięcia sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze od odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne /art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych - Dz.U. nr 122 poz. 593 ze zm./.

Pytanie prawne zostało zadane w sprawie dotyczącej zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1994 i 1995, która - zdaniem odwołującego się podatnika /(...) Zakładów Chemii Gospodarczej/ - powstała na skutek określenia przez Radę Miejską nowych stawek podatku od nieruchomości w trakcie roku podatkowego. I tak par. 4 uchwały, podjętej 24 stycznia 1994 r. stanowił, że uchwała ta ma zastosowanie do należnego podatku od nieruchomości, poczynając od roku podatkowego 1994, a par. 4 uchwały, podjętej 13 stycznia 1995 r. - że ma zastosowanie do należnego podatku od nieruchomości w roku podatkowym 1995. Wynika z tego, że przedstawione pytanie prawne w gruncie rzeczy dotyczy zgodności z prawem przepisów par. 4 wymienionych uchwał. Należy podkreślić, że we wniosku o zwrot nadpłaty podatnik wniósł o ewentualne częściowe uchylenie uchwał określających wysokość stawek podatku. Jednakże legalność wymienionych uchwał nie została zakwestionowana ani w postępowaniu nadzorczym przewidzianym w rozdziale 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym, ani uchwały te nie zostały zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W szczególności podatnik nie wystąpił ze skargą na te uchwały w trybie art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym, poprzestając na wezwaniu do ich uchylenia wyrażonym we wniosku o zwrot nadpłaty skierowanym do Burmistrza Miasta Jawora /o czym wyżej/. Podatnik natomiast złożył deklaracje podatkowe, w których obliczył podatek na lata 1994 i 1995 według stawek określonych w kwestionowanych uchwałach i następnie wpłacił tak obliczony podatek.

Jeżeli zatem podatek od nieruchomości został uiszczony z uwzględnieniem stawek wprowadzonych uchwałą rady gminy, której nieważność nie została stwierdzona przez właściwy organ, to nie można mówić o powstaniu nadpłaty. Stwierdzenie nadpłaty a następnie zaliczenie jej na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe albo jej zwrot /art. 29 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych/, byłoby możliwe dopiero po orzeczeniu o nieważności uchwały rady gminy, na której podstawie został obliczony i wpłacony podatek od nieruchomości. Skoro nie została stwierdzona nieważność kwestionowanych przez podatnika uchwał Rady Miejskiej, to organy podatkowe nie mogą orzec o zwrocie nadpłaty względnie zaliczeniu jej na zaległe lub bieżące zobowiązania podatkowe, ponieważ nie są władne w postępowaniu dotyczącym nadpłaty dokonać samodzielnej oceny legalności tych uchwał i odmówić ich uwzględnienia w razie uznania za niezgodne z przepisami ustawowymi. Dotyczy to również samorządowego kolegium odwoławczego, które w opisanej sytuacji mogło jedynie zauważone niezgodności z prawem w przepisach gminnych zasygnalizować wojewodzie jako organowi nadzoru nad działalnością komunalną lub poinformować stronę o możliwości wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym.

Skoro zatem w rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie może orzec o nadpłacie w podatku od nieruchomości z pominięciem wymienionych przepisów par. 4 uchwał Rady Miejskiej, wprowadzających nowe stawki tego podatku w trakcie lat podatkowych 1994 i 1995, to należy uznać, iż udzielenie odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne nie będzie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy przez Kolegium.

Z uwagi więc na brak wymaganej przez art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych zależności rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy od odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne, należało orzec o odmowie udzielenia odpowiedzi na pytanie prawne.