Orzeczenie NSA w Warszawie (przed reformą) z 24 czerwca 2002 r., FPS 7/02

Sprawa

w sprawie ze skargi Włodzimierza K. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23 lutego 2001 r., (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji a/ czy agencja celna działająca w formie spółki cywilnej, która złożyła zabezpieczenie majątkowe należności celnych obciążających podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą, wymierzonych temu podmiotowi decyzją ostateczną, wydaną przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /t.j. Dz.U. 2001 nr 75 poz. 802 ze zm./ oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ jest, po wejściu w życie tych przepisów stroną uprawnioną do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymierzającej cło temu podmiotowi /art. 133 i art. 134 par. 2 Ordynacji podatkowej/, b/ czy po rozwiązaniu spółki cywilnej w toku postępowania, o którym mowa w pkt a/ stroną jest były wspólnik tej spółki /art. 133 par. 1 in fine i art. 115 par. 1 i 2 Ordynacji podatkowej/? podjął następującą uchwałę:

Rozpoznanie

w dniu 24 czerwca 2002 r. na posiedzeniu jawnym wątpliwości prawnych przekazanych przez skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanowieniem z dnia 12 lutego 2002 r. V SA 998/01 do wyjaśnienia w trybie art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./:

Teza

1. Agencja celna działająca w formie spółki cywilnej, która złożyła zabezpieczenie majątkowe należności celnych obciążających podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą, wymierzonych temu podmiotowi decyzją ostateczną, wydaną przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117/ oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926/ jest po wejściu w życie tych przepisów stroną uprawnioną do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymierzającej cło temu podmiotowi.
2. Jeżeli po złożeniu wniosku przez agencję celną, działającą w formie spółki cywilnej, o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymierzającej cło, agencja celna przestała istnieć, były wspólnik spółki cywilnej nie staje się stroną postępowania. Może natomiast, z powołaniem się na art. 133 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ w związku z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /t.j. Dz.U. 2001 nr 75 poz. 802 ze zm./, złożyć w swoim imieniu wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności wspomnianej decyzji.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

przy udziale Marii Kalocińskiej, prokuratora Prokuratury Apelacyjnej, delegowanego do Ministerstwa Sprawiedliwości

Uzasadnienie

Przedstawione wątpliwości prawne wyłoniły się na tle następującego stanu faktycznego.

Agencja Celna "M." w S. Spółka Cywilna W. Sz., W. K. zgłosiła w dniu 23 listopada 1996 r. do odprawy celnej w Urzędzie Celnym w Rz. artykuły sportowe na podstawie dokumentu SAD (...).

Podmiotem dokonującym obrotu tym towarem z zagranicą był Andrzej O., obywatel Rosji, a zabezpieczenia majątkowego należności celnych dokonała Agencja Celna "M.". Dyrektor Urzędu Celnego w Rz. dopuścił ten towar do tranzytu przez polski obszar celny z przeznaczeniem do wywozu za granicę przez przejście graniczne w S. Po ustaleniu, że towar przekazany nie został wywieziony za granicę. Dyrektor UC w T. wszczął z urzędu postępowanie celne i decyzją z dnia 28 lutego 1997 r. (...) skierowaną do Andrzeja O. dopuścił ten towar do obrotu na polskim obszarze celnym, wymierzył należności celne oraz obliczył podatek importowy i określił podatek VAT.

W piśmie z dnia 30 maja 2000 r. Agencja Celna "M." wystąpiła do Prezesa Głównego Urzędu Ceł z alternatywnym wnioskiem, żądając stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora UC w T. z dnia 28 lutego 1997 r., albo wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją twierdząc, że wniosek o wznowienie uzasadnia okoliczność, iż bez własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu, mimo że była stroną, ponieważ złożyła zabezpieczenie majątkowe należności celnych, natomiast wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji uzasadnia okoliczność, iż zawarte w niej rozstrzygnięcie o podatku importowym i podatku VAT zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej organu.

Decyzją z dnia 6 czerwca 2000 r. (...) Prezes Głównego Urzędu Ceł cofnął W. Sz. i W. K. "M." s.c. w S. koncesję na prowadzenie działalności w formie agencji celnej w związku z wypowiedzeniem swojego udziału w spółce przez W. Sz. i śmiercią tego wspólnika.

Po rozpoznaniu wniosku z dnia 30 maja 2000 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 10 listopada 2000 r. (...) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora UC w T. z dnia 28 lutego 1997r. i skierował tę decyzję do Włodzimierza K. - byłego wspólnika spółki cywilnej uznając, że nie posiada on legitymacji do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora UC w T. z dnia 28 lutego 1997 r.