Uzasadnienie
I SA 1000/03
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia[...]kwietnia 2003 r. Wojewoda[...], po rozpatrzeniu odwołania J. R. oraz M. B. od decyzji nr [...]Prezydenta W. w dniu [...] grudnia 2002 r. umarzającej, jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte na wniosek Rejonowego Urzędu Likwidacyjnego w W. o przyznanie A.P. prawa własności czasowej (prawa użytkowania wieczystego) do gruntu położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego hipoteką "[...] w [...]., nr hip. [...]" o powierzchni [...]m2, w części dotyczącej działek ewidencyjnych nr [...],[...] i [...], w obrębie [...] stanowiących aktualnie własność Skarbu Państwa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., wydaną na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), Prezydent W. umorzył, jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte z wniosku Rejonowego Urzędu Likwidacyjnego w W. o przyznanie A.P. prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...] powierzchni [...] w części dotyczącej działek ewidencyjnych nr [...],[...] i [...] w obrębie [...]. Działki te są własnością Skarbu Państwa.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli J. R. oraz M.B. spadkobiercy R. M. B. oraz A. B. – byłych właścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...].
Rozpatrując odwołanie Wojewoda [...] wskazał, że zabudowana nieruchomość położona w W. przy ul. [...], stanowiła własność A.P.. Na mocy umowy zamiany zawartej w dniu [...]grudnia 1947 r. w formie aktu notarialnego, nr rep. [...], właścicielami przedmiotowej nieruchomości stali się R. i A. małżonkowie B..
Przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
Na podstawie art. 1 tego dekretu nieruchomość przeszła z dniem 21 listopada 1945 r. na własność Gminy W., a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stała się z dniem 13 kwietnia 1950 r. własnością Skarbu Państwa.
Objęcie w posiadanie przez gminę przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w dniu 25 listopada 1948 r., to jest w dniu ogłoszenia Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. nr 20. W związku z tym – zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy - termin do składania wniosków o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) obejmowanych z tym dniem gruntów rozpoczynał swój bieg 25 listopada 1948 r.
Wnioskiem z dnia 21 stycznia 1949 r. Rejonowy Urząd Likwidacyjny wystąpił do Wydziału Polityki Budowlanej Zarządu Miejskiego. W. o przyznanie A.P. prawa własności czasowej do tej nieruchomości. W dniu składania przez Rejonowy Urząd Likwidacyjny wniosku, właścicielami przedmiotowej nieruchomości byli już R. i A. małżonkowie B., a nie A. P.W aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających umocowanie Rejonowego Urzędu Likwidacyjnego do działania w imieniu małżonków B..
Wojewoda [...]wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. wniosek o przyznanie własności czasowej mógł zgłosić tylko dotychczasowy właściciel gruntu, jego prawni następcy będący w posiadaniu gruntu lub osoby reprezentujące prawa dotychczasowego właściciela. Wniosek pochodzący od innych osób, nawet złożony w terminie nie wywołuje skutków prawnych. Dlatego zdaniem organu zgłoszenie roszczenia w imieniu dotychczasowego właściciela przez Urząd Likwidacyjny było prawnie nieskuteczne, gdyż przepis art. 7 dekretu z dnia 8 marca 1948 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.), nie dawał urzędom likwidacyjnym uprawnień do występowania z wnioskami w imieniu byłych właścicieli nieruchomości [...], o przyznanie prawa do gruntu na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Dlatego postępowanie z wniosku Rejonowego Urzędu Likwidacyjnego należało umorzyć.
Na powyższą decyzję Wojewody [...] skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła w terminie J. R..
Podniosła ona, że zgodnie z treścią § 11 umowy zamiany zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 23 grudnia 1947 r. nieruchomości zostały zbyte wraz ze wszelkimi prawami i ograniczeniami, wynikającymi z dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.
Skarżąca podniosła, że urzędy likwidacyjne powołane były do wszelkich czynności prawnych i gospodarczych, związanych z zabezpieczeniem substancji tych majątków oraz zmierzających do użytkowania ich w granicach potrzeb gospodarczych, a w konkretnych okolicznościach urzędy likwidacyjne mogły składać w imieniu właścicieli nieruchomości wnioski o ustanowienie użytkowania przez nich gruntów, wymagane przez dekret z 1945 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądy administracyjne badają legalność orzeczeń administracyjnych pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr. 50, poz. 279), wniosek o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy do gruntu może zgłosić właściciel lub następcy prawni właściciela, a w przypadku gruntów oddanych w zarząd i użytkowanie, wniosek może złożyć użytkownik.
Przepisy dekretu nie przewidywały, aby z takim wnioskiem mogły wystąpić inne podmioty.
Jak wynika z akt postępowania administracyjnego wniosek z dnia 21 stycznia 1949 r. w trybie art. 7 wyżej powołanego dekretu złożył Rejonowy Urząd Likwidacyjny w W. wskazując, że reprezentuje prawa nieobecnej A.P.(k. 1 akt Urzędu Dzielnicy Gminy W.– t. 1).
Z akt sprawy nie wynika, aby Urząd ten miał umocowanie A.P. do złożenia takiego wniosku. Również przepisy prawa ówcześnie obowiązujące, to jest zarówno przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. oraz inne przepisy rangi ustawowej (w tym przepisy ustawy z 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich - Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.) nie dawały uprawnień urzędom likwidacyjnym do występowania w imieniu osób uprawnionych z wnioskami o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy (vide: orzeczenie NSA z dnia 30 sierpnia 2000 r., I SA 1236/00).
Słusznie też wskazał organ, że w dacie składania wniosku, A. P. nie była już właścicielką przedmiotowej nieruchomości, gdyż zbyła ją na skutek zamiany z małżonkami B.– (umowa z dnia 23 grudnia 1947 r.). Okoliczność, że w § 11 umowy zamiany strony określiły, że nieruchomości zostały zbyte ze wszystkimi prawami wynikającymi z przepisów dekretu nie ma znaczenia wobec faktu złożenia wniosku dekretowego przez podmiot nieuprawniony, jakim był Urząd Likwidacyjny.
Wobec tego wniosek pochodzący od osoby nieuprawnionej nie mógł wywołać skutków prawnych i podlegał umorzeniu.
Argumenty podniesione przez skarżącą w piśmie procesowym z dnia 15 grudnia 2004 r. miałyby znaczenie, ale dla analizy rozstrzygnięcia, w przedmiocie odmowy ustanowienia J. R. i M.B. prawa użytkowania wieczystego. Jednakże z przyczyn wyżej omówionych nie mają znaczenia dla oceny legalności decyzji Wojewody [...] nr [...], dotyczącej umorzenia postępowania wszczętego na wniosek Rejonowego Urzędu Likwidacyjnego.
Mając na uwadze wszystkie wyżej omówione okoliczności,Sąd z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.