Uzasadnienie
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...].04.2002 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w L. z dnia [...].03.2002 r., którą odmówiono przyznania R. R. równoważnika za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby, z uwagi na fakt, że czas dojazdu do miejsca pełnienia służby z miejsca zamieszkania nie przekracza, w obie strony dwóch godzin.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 78 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej – strażakowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 75 nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej.
Definicja ustawowa miejscowości pobliskiej określona została w art. 74 ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Za miejscowość pobliską uważa się miejscowość, do której czas dojazdu, publicznymi środkami transportu określony w rozkładzie jazdy, z miejsca pełnienia służby do miejsca zamieszkania, nie przekracza w obie strony dwóch godzin.
Przy czym do obliczenia tego czasu przyjmuje się czas najdogodniejszy, o ile z miejscowości tej istnieją różne możliwości dojazdu.
Miejscem służby R. R. jest Komenda Wojewódzka PSP w L. a miejscem zamieszkania są S., gdzie posiada lokal mieszkalny.
W oświadczeniu mieszkaniowym z dnia 15.01.2002 r. R. R. podał, iż czas dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby, /i z powrotem/ przekracza 2 godziny.
Komendant Wojewódzki PSP w L. ustalił, iż z rozkładu jazdy pociągów wynika, że do miejsca pełnienia służby, z miejsca zamieszkania istnieje również inna możliwość dojazdu.
Przy czym jest to połączenie którego czas dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby nie przekracza 2 godzin w obie strony.
Jeżeli z danej miejscowości istnieje kilka możliwości dojazdu do miejsca pełnienia służby, do obliczenia czasu dojazdu należy przyjąć czas jazdy o najdogodniejszym połączeniu.
Za najdogodniejszy należy również uznać najkrótszy czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i w związku z tym stwierdzono, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa.
Od decyzji tej skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł R. R. W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., iż po zmianie administracyjnej kraju 1.01.1999 r. został przeniesiony z Komendy Wojewódzkiej PSP w S. z systemu 8-godzinnego do Komendy Wojewódzkiej PSA w L. na system zmianowy.
Najdogodniejszym dojazdem do pracy jest pociąg osobowy, który odchodzi ze S. o godzinie 602 i przyjeżdża do L o godzinie 718. Dotarcie do pracy ze stacji PKP nie przekracza 15 minut i w sposób zdecydowany wystarcza na przygotowanie się do służby. W związku z powyższym czas dotarcia do pracy i oczekiwanie na pracę zdecydowanie się skraca. Dojazdy do pracy w/w pociągiem nie kolidują z czasem pracy nie powodując spóźnień.
Wskazany przez pracodawcę pociąg pospieszny odchodzi ze S. o godzinie 552 i przyjeżdża do L. o godzinie 650.
Natomiast powrót ze służby następuje często pociągiem osobowym odchodzącym z L. o godzinie 1010, a nie wskazanym przez pracodawcę pociągiem pośpiesznym o godzinie 844. Wiąże się to z zajmowanym stanowiskiem Oficera Operacyjnego WSKR, do którego jednym z obowiązków jest uczestniczenie i koordynacja w akcjach ratowniczych na terenie całego woj. l. Powyższe powoduje czasami przedłużenie się zmiany służby oraz późne powroty z działań ratowniczych.
Ponadto w skardze podniesiono, że przepisy zawarte w ustawie o PSP nie precyzują jasno co to jest najdogodniejsze połączenie i dla kogo ma ono służyć oraz rodzaj środka transportu np. czy to ma być pociąg pośpieszny czy osobowy.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, a podniesione w niej okoliczności zasługują na uwzględnienie.
Bezsporne w sprawie jest, iż skarżący pełni służbę poza swoim miejscem zamieszkania, o dojazd do miejsca służby odbywać się może bądź pociągiem osobowym, bądź pospiesznym. Zgodnie z powołanym art. 74 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej w jej brzmieniu na dzień wydania kwestionowanej decyzji za miejscowość pobliską uważa się miejscowość, do której czas dojazdu publicznymi środkami transportu, przewidziany w rozkładzie jazdy, łącznie z przesiadkami nie przekracza w obie strony dwóch godzin. Przy czym gdy istnieją różne możliwości dojazdu, do obliczenia czasu przyjmuje się czas jazdy z przystanku o najdogodniejszym połączeniu.
Tak więc kwestią zasadniczą jest ustalenie co jest najdogodniejszym połączeniem. Zdaniem organu jest to połączenie o najkrótszym czasie dojazdu do miejsca pełnienia służby.
Powołany wyżej przepis nie daje podstaw do takiej zawężającej interpretacji. Gdyby, bowiem ustawodawcy chodziło jedynie o ten wyznacznik, to przepis nie zawierałby pojęcia "najdogodniejsze połączenie", ale odnosiłby się właśnie do najkrótszego czasu dojazdu do miejsca i z miejsca pełnienia służby.
Najdogodniejsze połączenie to połączenie, które jest najkorzystniejsze dla samej służby, ale również musi być korzystne dla strażaka.
W niniejszej sprawie takim połączeniem jest dojazd do L. pociągiem osobowym. Jest ono korzystne dla służby, bo skarżący musi ją rozpocząć o ustalonej godzinie i w związku z dłuższym odpoczynkiem, również w lepszej formie psychofizycznej. Z tych względów jest ono także korzystne dla skarżącego.
Jeżeli by nawet przyjąć, że powrót ze służby może nastąpić pociągiem pospiesznym, to i tak łączny czas dojazdu przekraczałby w obie strony dwie godziny, co oznacza, że L. – miejscowość pełnienia służby, nie jest miejscowością pobliską w stosunku do S. – miejscowości zamieszkania skarżącego. W takiej sytuacji stosownie do art. 78 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej skarżącemu przysługuje stosowny równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej.
Skarżący taki równoważnik otrzymał zgodnie z decyzja Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w L. z dnia 24 maja 1999 r. Jeżeli więc organ uznał, że ustały ustawowe przesłanki do jego otrzymywania, winien w swojej decyzji stwierdzić, iż od określonej daty skarżący nie spełnia warunków do jego otrzymywania, a nie powinien orzekać o samym równoważniku. Uchybienie to jednak nie ma zasadnego znaczenia, bowiem zarówno decyzja organu I instancji, jak i organu odwoławczego, co wskazano wyżej, naruszają prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wyniki sprawy.
Z tych też względów Sąd na zasadzie, art. 135 i art. 145 § 1 pkt1 ppkt ‘a’ oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Powołane wyżej przepisy mają zastosowanie do postępowania w niniejszej sprawie zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z póz. zm.), który stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzki na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.