Uzasadnienie
W dniu 30 kwietnia 2002r. wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr. z dnia [...] marca 2002r., utrzymującą w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] października 2001r. wydaną przez Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w G., działającego z upoważnienia Starosty Powiatu G., o zakwalifikowaniu skarżącej do Domu Pomocy Społecznej w M. oraz wpisaniu na listę oczekujących na miejsce i skierowanie do tego domu - w terminie do dnia 31 grudnia 2004r.
Organ administracyjny I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że E. M. spełnia warunki do umieszczenia w domu pomocy społecznej, ale z uwagi na brak miejsc została wpisana na listę osób oczekujących na wydanie skierowania.
W dniu 27 grudnia 2001r. wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odwołanie E. M. od powyższej decyzji.
Odwołaująca się podniosła, że nigdy nie składała wniosku o przyjęcie do domu opieki społecznej – ma swój dom, w którym mieszka i który remontuje z oszczędności, a w W. mieszkają jej siostry oraz syn. Stwierdziła także, iż boi się, że z braku odpowiedniej opieki zdrowotnej w takich domach pojawią się u niej inne schorzenia.
Organ administracyjny II instancji, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję uznał, że nie istnieją podstawy do zmiany wydanego orzeczenia, ponieważ E. M. została skierowana do domu pomocy społecznej na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] lutego 2001r. w sprawie o sygnaturze akt [...], z wniosku Wojewódzkiego Szpitala [...] w P. Ponadto z akt sprawy wynika, że E. M. jest przewlekle chora, niezdolna do samodzielnego zaspakajania codziennych potrzeb, a stan zdrowia skarżącej wymaga systematycznego podawania leków oraz całodobowej opieki.
W dniu 05 grudnia 2003r. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o nadesłanie dowodu doręczenia skarżącej odpisu decyzji organu orzekającego w sprawie w I instancji.
Z dniem 01 stycznia 2004r. sprawa została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdyż zgodnie z art. 97 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
W dniu 14 stycznia 2004r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiedź SKO w W., że brak jest dowodu doręczenia E. M. odpisu decyzji organu I instancji.
Sąd zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn, niż te na które powołuje się skarżąca.
Sąd sprawuje kontrolę prawidłowości postępowania administracyjnego pod względem zgodności z przepisami prawa nie tylko materialnego, ale i procesowego oraz orzeka na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Naruszenie wymogów formalnych przez organ administracyjny II instancji w niniejszej sprawie wyłączyło możliwość merytorycznego rozpoznania jej przez sąd.
Zgodnie z art. 129§2 kpa od decyzji wydanej w I instancji służy stronie odwołanie do właściwego organu odwoławczego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia (ogłoszenia) stronie decyzji.
Warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie terminu do jego wniesienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia decyzji stronie.
Organ odwoławczy obowiązany jest do zbadania w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie zostało złożone w terminie przewidzianym przepisami – art.134 kpa.
Merytoryczne rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ dotyczy decyzji ostatecznej. Obowiązek ścisłego przestrzegania terminów w postępowaniu odwoławczym wynika z potrzeby zapewnienia pewności i trwałości stosunków administracyjnych.
Doręczenie jest czynnością materialno-techniczną administracji, a podstawę prawną dla tej czynności stanowią przede wszystkim przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Doręczenie decyzji jest ustawowym obowiązkiem organu administracji, wynikającym z art. 39 kpa. W ocenie prawidłowości doręczenia bierze się pod uwagę sam fakt dotarcia pisma do adresata i dlatego następuje ono za pokwitowaniem. Naruszenie tej zasady stanowi o wadliwości postępowania.
Pokwitowanie ma znaczenie dowodowe przy ocenie daty rozpoczęcia lub zakończenia biegu terminu oraz możliwości wniesienia odwołania. To organ powinien wykazać, że konkretna decyzja została doręczona i musi to wynikać ze zwrotnego potwierdzenia odbioru.
W niniejszej sprawie brak jest dowodu doręczenia decyzji organu I instancji skarżącej, a znaczna odległość czasowa między dniem wydania decyzji a dniem wniesienia odwołania może wskazywać na przekroczenie 14-dniowego terminu.
Dlatego odwołanie E. M., wniesione w dniu 27 grudnia 2001r. od decyzji organu I instancji wydanej w dniu [...] października 2001r., nie możne być uznać za złożone w terminie bez wyraźnego na to dowodu.
Stwierdzenie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu nie zależy od swobodnego uznania organu administracji, lecz wynika z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa – art. 134 kpa.
W tej sytuacji, przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., że odwołanie zostało wniesione z dochowaniem ustawowego terminu (jak wyraźnie stwierdzono w uzasadnieniu decyzji) jest twierdzeniem trudnym do przyjęcia.
Nie wyjaśnienie tej okoliczności przez organ II instancji sprawia, że zaskarżone orzeczenie należy uznać za przedwczesne.
Wobec powyższego – na podstawie art. 145 §1 pkt.1 lit. c i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – orzeczono jak w sentencji.