Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 10 listopada 1999 r., I SA 1046/99

Teza

Sprawienie pogrzebu należy do obowiązkowych zadań własnych gminy, jak wynika z art. 10 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /t.j. Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414 ze zm./. Gmina obowiązek ten wykonuje w sposób przez siebie ustalony, do czego uprawnia ją art. 26 ustawy. Sprawienie przez skarżącą zmarłemu bratu pogrzebu nie oznacza, że wynikający z art. 26 obowiązek spoczywający na gminie został z niej zdjęty. Zobligowana ona jest do pokrycia kosztów pogrzebu w takiej wysokości, w jakiej poniosłaby je, gdyby sama sprawiła pogrzeb.

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia 12.04.1999 r. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia 15.03.1999 r. w przedmiocie odmowy udzielenia Irenie Z. pomocy społecznej na częściowe pokrycie kosztów pogrzebu brata - Zdzisława C. W uzasadnieniu Kolegium podało, że wniosek Ireny Z. należało rozpatrzyć na podstawie art. 31a i art. 32 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414 ze zm./ tj. jako przyznanie zasiłku celowego, art. 26 ustawy odnosi się bowiem do gminy, która ma obowiązek sprawienia pogrzebu swemu podopiecznemu /zmarły był podopiecznym Gminy G./. Organ I instancji uznał, że siostra zmarłego, która sprawiła mu pogrzeb w swoim miejscu zamieszkania, nie spełnia kryterium dochodowego, a specjalny zasiłek celowy nie może być przyznany z uwagi na brak środków i dużą ilość osób ubiegających się o pomoc.

W skardze na tę decyzję Irena Z. podniosła, iż sprawa ciągnie się już dwa lata, gdyż Ośrodki Pomocy Społecznej nie mogły ustalić, który jest właściwy do rozpoznania jej wniosku - czy miejsca zamieszkania i zgonu brata, czy jej miejsca zamieszkania. W rezultacie okazało się, iż właściwym jest jej miejsce zamieszkiwania, ale nie posiada on funduszy na udzielenie zasiłku. Skarżąca w istocie nie zarzuca naruszenia prawa, ale stwierdza, że została oszukana, gdyż zasiłki pogrzebowe otrzymują nawet ludzie zamożni, a jej go odmówiono. Zasiłek powinien przysługiwać temu, kto pokrył koszty pogrzebu.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Sprawienie pogrzebu należy do obowiązkowych zadań własnych gminy, jak wynika z art. 10 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414 ze zm./. Gmina obowiązek ten wykonuje w sposób przez siebie ustalony, do czego uprawnia ją art. 26 ustawy.

Zmarły brat skarżącej był podopiecznym Ośrodka Pomocy Społecznej w G. i ta Gmina, stosownie do wskazanych przepisów ustawy, miała obowiązek sprawienia mu pogrzebu w sposób ustalony przez siebie. Od obowiązku tego nie uchyliła się zresztą, jak wynika z jej pisma z dnia 14.11.1997 r. skierowanego do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. - pismo to załączono do skargi, choć brak go w aktach administracyjnych przekazanych Sądowi. W piśmie tym Gmina W. została poinformowana, ile wynosi koszt pogrzebu w Gminie G., a także sposobie ich refundacji Gminie W. Sprawienie przez skarżącą zmarłemu bratu pogrzebu nie oznacza, że wynikający z art. 26 obowiązek spoczywający na gminie został z niej zdjęty. Zobligowana ona jest do pokrycia kosztów pogrzebu w takiej wysokości, w jakiej poniosłaby je, gdyby sama sprawiła pogrzeb. Właściwą miejscowo do wykonania tego obowiązku jest gmina na obszarze której zamieszkiwała zmarła osoba i wobec której gmina miała obowiązek sprawienia pogrzebu, o czym przesądza art. 37 ust. 1 ustawy. Oczywistym bowiem jest, że poprzez osobę ubiegającą się o świadczenie z pomocy społecznej należy rozumieć zmarłego. W przypadku natomiast jeżeli inna osoba, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, wykonała za gminę jej obowiązek, właściwą do zwrotu kosztów pogrzebu, w wysokości jakie poniosłaby gmina właściwa dla miejsca zgonu, jest gmina miejsca zamieszkania osoby, która sprawiła pogrzeb.

Nie było zatem podstaw do odmowy przyznania Irenie Z. zasiłku celowego, gdyż nie ubiegała się ona o tę formę pomocy społecznej. Przysługuje jej zwrot kosztów poniesionych na sprawienie pogrzebu w wysokości, jakie poniosłaby je gmina miejsca zgonu brata. Sposób rozliczenia gminy powinny uzgodnić ze sobą, co pozostaje poza przedmiotem niniejszej sprawy i nie należy do oceny tego Sądu.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.