Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 18 listopada 1982 r., I SA 1093/82

Teza

W świetle art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/ należy przyjąć, że w razie zbiegu uprawnień najemcy, zajmującego powierzchnię mniejszą od przysługującej mu według norm zaludnienia, z uprawnieniami najemcy zajmującego powierzchnię zgodną z przysługującą mu według tych norm, któremu jednak służy prawo do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej, pierwszeństwo należy przyznać najemcy, zajmującemu powierzchnię mniejszą od przysługującej mu według norm zaludnienia.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Marianny N. na decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 maja 1982 r. w przedmiocie zadysponowania zwolnionym pokojem w lokalu zajmowanym przez dwóch najemców i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Dzielnicy z dnia 9 marca 1982 r., a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Uzasadnienie

Naczelnik Dzielnicy w Warszawie decyzją z dnia 9 marca 1982 r. nr L-1-II-8174/VI-170/82 przydzielił izbę o powierzchni 13,77 m2 w lokalu nr 9 przy ul. P. nr 44 w Warszawie na rzecz rodziny Jadwigi D. /podstawa prawna - art. 31 ust. 3 prawa lokalowego/. Z uzasadnienia decyzji wynika, że lokal nr 9 przy ul. P. nr 44 składa się z czterech pokoi, dwóch kuchni oraz dwóch WC. Lokal jest zajmowany przez dwie rodziny, a mianowicie:

• Marianna N. wraz z córką zajmuje 1 pokój o powierzchni 13,73 m2 z używalnością kuchni,
• Jadwiga D. wraz z mężem i synem zajmuje dwa pokoje o powierzchni mieszkalnej 26,74 m2 z wyłączną używalnością kuchni wygospodarowanej z przedpokoju.

Przedmiotem sporu jest pokój o powierzchni 13,77 m2, opróżniony po śmierci najemcy - Aleksandry L. Uznano, że jest uzasadnione przyznanie tego pokoju na rzecz rodziny D., z uwagi na orzeczenie o dodatkowej powierzchni mieszkalnej, przyznanej Bogusławowi D. Przejście do przydzielonej izby prowadzić będzie przez WC użytkowane przez rodzinę D. Na rzecz Marianny N. natomiast przydzielono do wyłącznego użytkowania kuchnię o powierzchni 16,09 m2.

Od decyzji odwołała się Marianna N., Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy jednak nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia 14 maja 1982 r. nr L.II.565-290/82 utrzymał w mocy powyższą decyzję Naczelnika Dzielnicy.

Marianna N. zaskarżyła decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej przepis art. 31 ust. 3 prawa lokalowego. Skarżąca wskazał, że wraz z córką zajmuje pokój o powierzchni poniżej 14 m2, a więc poniżej obowiązujących norm. W tej sytuacji przydzielenie zwolnionego pokoju w lokalu nr 9 przy ul. P. nr 44 na rzecz rodziny D. jest sprzeczne z wymienionym przepisem prawa lokalowego.

Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.

Z akt sprawy wynika, że Mariannie N. Decyzją z dnia 20 kwietnia 1982 r. nr BOO-I-8173/102/82 została również przyznane uprawnienie do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej ze względu na stan zdrowia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy stanowi art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/. Przepis ten ustala, że jeżeli w lokalu zajmowanym przez więcej niż jednego najemcę zostanie opróżniona część tego lokalu, prawo do jej przydzielenia przysługuje najemcy, który zajmuje powierzchnię mniejszą od przysługującej mu według norm zaludnienia. W myśl par. 7 ust. 1 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 1974 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów prawa lokalowego /Dz.U. nr 26 poz. 152 ze zm./ norma powierzchni mieszkalnej, przysługującej jednej osobie, wynosi 7-10 m2. Powierzchnię mieszkalną stanowi łączna powierzchnia pokoi. Powierzchnia kuchni nie jest wliczana do powierzchni mieszkalnej /par. 6 tegoż rozporządzenia/.

W rozpoznawanej sprawie trzyosobowa rodzina D. dysponuje dwoma pokojami o powierzchni mieszkalnej 26,74 m2 zaś dwuosobowa rodzina Marianny N. - jednym pokojem o powierzchni mieszkalnej 13,73 m2. W obu rodzinach są osoby mające uprawnienia do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej. W rodzinie D. uprawnienie to ma Bogusław D. /decyzja z dnia 14 października 1981 r. nr BOO-I-8173/624/81/, w rodzinie N. zaś - Marianna N. /decyzja z dnia 20 kwietnia 1982 r. nr BO-I-8173/162/82/. Z uwagi na treść art. 31 ust. 3 prawa lokalowego, w świetle którego punktem wyjścia zawartej w nim dyspozycji są normy zaludnienia dotyczące powierzchni mieszkalnej, w rozważaniach Sądu pominięto sprawę pomieszczeń przynależnych /kuchni i pomieszczeń pomocniczych/.

Oceniając sytuację mieszkaniową rodziny D. i rodziny N., stwierdzić należy, że w mieszkaniu zajmowanym przez rodzinę D. przypada na osobę powierzchnia powyżej średniej normy zaludnienia /8,9 m2/, zaś w mieszkaniu zajmowanym przez Mariannę N. - poniżej minimalnej normy zaludnienia /6,86 m2/. W tym stanie rzeczy sytuacja Marianna N. odpowiada hipotezie z art. 31 ust. 3 prawa lokalowego i jej przysługuje prawo do opóźnionej części lokalu nr 9 w domu przy ul. P. nr 44 w Warszawie.

Uprawnienia do korzystania z dodatkowej powierzchni przysługują zarówno członkowi rodziny D., jak też członkowie rodziny N., nie stwarzają więc sytuacji uprzywilejowanej dla żadnej z tych rodzin. Gdyby nawet uprawnienie to przysługiwało jedynie członkowi rodziny D., w sytuacji, gdy Marianna N. wraz z córką zajmują powierzchnię mniejszą od przysługującej im, w świetle dyspozycji art. 31 ust. 3 prawa lokalowego nie miałoby to znaczenia. Na tle tego przepisu bowiem przyjąć należy, że w razie zbiegu uprawnień najemcy zajmującego powierzchnię mniejszą od przysługującej mu według normy zaludnienia z uprawnieniami najemcy zajmującego powierzchnię zgodną z przysługującą mu według tych norm, któremu służy prawo do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej, pierwszeństwo przyznać należy najemcy zajmującemu powierzchnię mniejszą od przysługującej mu według norm zaludnienia. Uwzględnienie normy zaludnienia wiąże się z zaspokojeniem podstawowych potrzeb mieszkaniowych, realizacja zaś uprawnień do korzystania z powierzchni dodatkowej jest związana z uzupełniającym zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych w zakresie wynikającym z przepisów prawa.

Reasumując powyższe, stwierdzić należy, że w rozpoznanej sprawie nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest wyższe powoływanego art. 31 ust. 3 prawa lokalowego. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu - stosownie do art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 208 Kpa, należało orzec jak w sentencji.