Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 20 grudnia 1983 r., I SA 1147/83

Teza

Odroczenie na czas nie oznaczony realizacji inwestycji zamierzonej na wywłaszczonym terenie jest równoznaczne ze zbędnością nieruchomości na cele, dla których orzeczono wywłaszczenie, a zatem uzasadnia zwrot nieruchomości właścicielowi zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz.U. 1974 nr 10 poz. 64 ze zm./.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Kombinatu Państwowych Gospodarstw Ogrodniczych w W. na decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 maja 1983 r. w przedmiocie zwrotu nieruchomości.

Uzasadnienie

Naczelnik Gminy w S., decyzją z dnia 20 września 1982 r., wydaną na podstawie art. 34 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości /Dz.U. 1974 nr 10 poz. 64 ze zm./, orzekł o zwrocie na rzecz Janiny i Eugeniusza K. niezabudowanej nieruchomości o powierzchni 6.232 m2, położonej we wsi W., oraz o zwrocie przez wyżej wymienionych na rzecz wnioskodawcy wywłaszczenia kwoty 25.438 zł. Z uzasadnienia decyzji wynika, że nieruchomość, będąca przedmiotem zwrotu, została wywłaszczona na wniosek Kombinatu Państwowych Gospodarstw Ogrodniczych w W. z przeznaczeniem pod budowę bloków szklarnianych. Realizacja inwestycji była planowana w 1977 r. i w latach następnych, a inwestor miał środki na ten cel. Budowy szklarni na tej nieruchomości jednak nie rozpoczęto. Z dalszej treści uzasadnienia decyzji wynika, że Kombinat Państwowych Gospodarstwa Ogrodniczych w W. użytkował wywłaszczoną nieruchomość na cele produkcji rolniczej. Na wniosek byłych właścicieli nieruchomości o jej zwrot, jako że nie została ona wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem określonym w decyzji o wywłaszczeniu, zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, w czasie którego inwestor nie przedstawił dowodów uzasadniających pozostawienie w jego dyspozycji wywłaszczonych terenów.

Kombinat Państwowych Gospodarstw Ogrodniczych w W. odwołał się od tej decyzji Naczelnika Gminy S. Z Odwołania wynika, że do zwrotu są przewidziane grunty, na których jest złożony humus; Kombinat nie może usunąć humusu, ponieważ nie ma miejsca i pieniędzy na jego przemieszczenie,

Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy, po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, decyzją nr UA.03/w/8221/631/21/83/WO z dnia 5 maja 1983 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Gminy S. Powołując się na art. 34 ustawy wywłaszczeniowej, stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że wywłaszczona nieruchomość podlega zwrotowi na rzecz byłego właściciela, jeżeli nie została użyta i jest zbędna na cele, dla których orzeczono wywłaszczenie. Sporna nieruchomość nie została dotychczas użyta na cele określone w decyzji o jej wywłaszczeniu. Chociaż nie można stwierdzić, że nieruchomość stała się zbędna na te cele, to jednak odroczenie realizacji zamierzonej inwestycji na czas nie oznaczony stanowi podstawę do zwrotu nieruchomości na wniosek osoby wywłaszczonej.

Kombinat Państwowych Gospodarstw Ogrodniczych w W. zaskarżył decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego. kombinat wniósł o uchylenie i zmianę tej decyzji przez ustalenie, że zwróci Eugeniuszowi i Janinie K. wywłaszczoną działkę z wyłączeniem tej części, na której złożony jest humus z terenu szklarni, której budowa jest zaawansowana. Skarżący Kombinat zarzucił "naruszenie i błędną interpretację art. 34 Kpa.". Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy w odpowiedzi na skargę nie znalazł przesłanek do jej uwzględnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Do kompetencji Sądu należy ocena zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Sąd natomiast nie ma uprawnień do badania słuszności lub celowości rozstrzygnięcia objętego zaskarżoną decyzją. Jak wynika z art. 34 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej, nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi na rzecz wywłaszczonego właściciela, jeżeli właściwy terenowy organ administracji państwowej ustali, że nieruchomość nie została użyta i jest zbędna na cele, dla których orzeczono wywłaszczenie. Do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości niezbędne jest wystąpienie dwóch przesłanek:

• nieużycie nieruchomości na cele, dla których orzeczono wywłaszczenie,
• zbędność nieruchomości na te cele.

Nieruchomość małżonków K. została wywłaszczona w 1978 r. z przeznaczeniem pod budowę szklarni. jest bezsporne, że nie została wykorzystana na ten cel, przy czym składowania na części nieruchomości humusu nie można uznać za wykorzystywanie tej części nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem, określonym w decyzji o wywłaszczeniu. Nie została jednak jednoznacznie wyjaśniona sprawa zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cele określone w decyzji o jej wywłaszczeniu. W tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyraża pogląd zbieżny ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy, że odroczenie na czas nie oznaczony realizacji inwestycji zamierzonej na wywłaszczonym terenie jest równoznaczne ze zbędnością nieruchomości na cele, dla których orzeczono wywłaszczenie.

Skoro w świetle dyspozycji art. 34 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej w rozpoznawanej sprawie wystąpiły przesłanki warunkujące zwrot wywłaszczonej nieruchomości na rzecz wywłaszczonego właściciela, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Skargę na tę decyzję, stosownie do art. 207 par. 5 Kpa, należało oddalić jako bezzasadną.