Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 24 stycznia 1992 r., I SA 1268/91

Teza

Samoistna uchwała nr 102/76 Rady Ministrów z dnia 21 maja 1976 r. w sprawie zmian w organizacji handlu wewnętrznego /nie publikowana/ nie regulowała spraw przekazywania terenów pomiędzy jednostkami państwowymi a spółdzielczymi.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę P.S.S. "Społem" w S. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 30 września 1991 r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez miasto S. własności nieruchomości.

Uzasadnienie

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia 30 września 1991 r. nr KKU-929/91/AJ utrzymała w mocy decyzję Wojewody K-kiego z dnia 23 lipca 1991 r. nr GP-II-GG-72/2/2793/91, stwierdzającą nabycie przez gminę miejską S. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości zabudowanej budynkiem murowanym, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 651 o powierzchni 2307 m, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr 710. W uzasadnieniu decyzji podano, że opisana nieruchomość stanowiła w całości mienie ogólnonarodowe, a pozostawała w użytkowaniu Powszechnej Spółdzielni Spożywców "Społem" w S., i decyzja o jej komunalizacji, będąca decyzją deklaratoryjną, uprawnień tych nie naruszyła.

Na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Powszechna Spółdzielnia Spożywców "Społem" w S., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. Zarzuciła im naruszenie art. 5 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./, stwierdzając, że decyzjami, o których mowa, objęto oprócz gruntu, który stanowił własność Skarbu Państwa, także znajdujący się na nim budynek murowany, uznawany przez Spółdzielnię za jej własność. Mienie spółdzielcze - jak podano w skardze - jest mieniem członków spółdzielni i nie podlega przepisom komunalizacji. Nabycie przez spółdzielnię własności omawianego budynku nastąpiło, według twierdzeń podanych w skardze, w trybie uchwały nr 102/76 Rady Ministrów z dnia 21 maja 1976 r. w sprawie zmian w organizacji handlu wewnętrznego i wydanego na jej podstawie zarządzenia nr 97 Ministra Finansów z dnia 25 czerwca 1976 r. w sprawie zasad i trybu rozliczeń z tytułu przekazania majątku między państwowymi spółdzielczymi jednostkami organizacyjnymi w związku ze zmianami w organizacji handlu wewnętrznego. W skardze zarzucono także naruszenie art. 17 ust. 4 powołanej wyżej ustawy przez niepowiadomienie Spółdzielni o wyłożeniu do publicznego wglądu spisu inwentaryzacyjnego spornej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, ograniczając się do podtrzymania stanowiska zajętego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Jest poza sporem, że mienie spółdzielcze nie jest objęte przez art. 5 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./ i nie podlega komunalizacji.

W rozpoznawanej sprawie jednak problem sprowadza się do oceny zasadności twierdzenia Powszechnej Spółdzielni Spożywców "Społem" w S., iż budynek położony na działce budowlanej oznaczonej jako nr 651 w S. jest jej własnością. Kwestia ta, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 77 par. 1 i art. 107 par. 3 Kpa, nie znalazła odbicia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednakże wobec treści skargi, wywodzącej twierdzenie o nabyciu przez Spółdzielnię własności budynku znajdującego się na działce nr 651 w S. jedynie z postanowień uchwały nr 102/76 Rady Ministrów z dnia 26 maja 1976 r. w sprawie zmian w organizacji handlu wewnętrznego /nie publikowanej/ i wydanego na jej podstawie zarządzenia Ministra Finansów /cytowanego w skardze/, Sąd uznał, że naruszenie przez organ odwoławczy wymienionych przepisów postępowania administracyjnego nie miało wpływu na wynik sprawy.

Kwestia stosunku wymienionej uchwały Rady Ministrów do obowiązującej w 1976 r. ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach /Dz.U. 1969 nr 22 poz. 159 ze zm./ i wydanych na jej podstawie rozporządzeń była już wielokrotnie przez Sąd rozważana i utrwalone zostało orzecznictwo w tym zakresie /zob. wyrok NSA I SA 498/85/. Wymieniona uchwała miała charakter samoistny /została wydana bez upoważnienia ustawowego/, nie była więc aktem prawnym powszechnie obowiązującym i nie mogła stanowić podstawy prawnej dla decyzji administracyjnych. Także ze względu na swoją rangę w systemie aktów prawnych nie mogła regulować i nie regulowała problematyki przekazywania terenów pomiędzy jednostkami państwowymi a spółdzielczymi, i to odmiennie od zasad i trybu określonego w przepisach powołanej ustawy i wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych. W tej sytuacji twierdzenie Spółdzielni o nabyciu na podstawie omawianej uchwały prawa własności budynku położonego na działce nr 651 należało uznać za bezzasadne.

Na marginesie należy zauważyć, że w aktach rozpoznawanej sprawy brak jest także dokumentu potwierdzającego prawo użytkowania omawianej nieruchomości przez PSS "Społem" w S., o którym jest mowa w decyzjach administracyjnych organów obu instancji. Skoro zaś, jak to już wykazano, sporna nieruchomość stanowiła do dnia wejścia w życie wymienionej wcześniej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. mienie ogólnonarodowe /państwowe/, objęte art. 5 ust. 5 tej ustawy, to stwierdzenie przejęcia jej własności na gminę miejską S. nie pozostawało w sprzeczności z prawem. Z tych względów Sąd na podstawie art. 207 par. 5 Kpa orzekł o oddaleniu skargi.