Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 10 stycznia 1992 r., I SA 1277/91

Teza

Artykuł 7 ust. 1 pkt 7 i art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "a" ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ nie upoważniają rady gminy do podejmowania uchwał w sprawie zatwierdzenia listy kandydatów na najemców lokali mieszkalnych /komunalnych/.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Rady Miasta G. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Ł-kiego z dnia 24 września 1991 r.

Uzasadnienie

Rada Miejska w G. podjęła w dniu 12 sierpnia 1991 r. uchwałę nr 88/XVI/91 w sprawie zatwierdzenia listy kandydatów na najemców lokali komunalnych. Jako podstawę prawną tej uchwały powołano art. 7 ust. 1 pkt 7 i art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "a" ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./, a w par. 1 uchwały postanowiono o zatwierdzeniu listy kandydatów na najemców lokali komunalnych w bloku komunalnym nr 21 przy ul. K. w G., stanowiącej załącznik nr 1 do uchwały.

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 24 września 1991 r. nr ON-I-0137-5-21/91 Wojewoda Ł-ki stwierdził nieważność powyższej uchwały, wyrażając pogląd, iż narusza ona par. 7 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 1988 r. w sprawie zasad i trybu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych /Dz.U. nr 27 poz. 187 ze zm./. Przepis ten stanowi, że terenowy organ administracji państwowej ustala i podaje do wiadomości publicznej ostateczne listy przydziału lokali mieszkalnych. Z kolei z par. 1 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że jego par. 7 ust. 4 odnosi się do terenowego organu administracji państwowej o właściwości szczególnej stopnia podstawowego. Według zaś regulacji przyjętej w art. 43 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 34 poz. 198 ze zm./ zadania i kompetencje terenowych organów administracji państwowej, określone w tej ustawie jako zadania i kompetencje gminy, przechodzą odpowiednio na rady, zarządy gmin lub wójtów albo burmistrzów. Kompetencje więc dawnych organów administracji państwowej o właściwości szczególnej stopnia podstawowego przeszły na burmistrza /wójta/. Wymieniona wyżej uchwała zatem została podjęta przez niewłaściwy organ i dlatego na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym stwierdzono jej nieważność.

Miasto G. na podstawie uchwały nr 98/XVIII/91 Rady Miejskiej w G. z dnia 14 października 1991 r. zaskarżyło do Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze, wnosząc o jego uchylenie. W skardze podnosi się, że skoro do kompetencji rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, jeśli ustawy nie stanowią inaczej, a do wyłącznej jej właściwości należy między innymi podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, nic nie stoi na przeszkodzie, aby rada podjęła uchwałę o zatwierdzeniu listy kandydatów na najemców lokali mieszkalnych. Ustawa o samorządzie terytorialnym nakłada na burmistrza głównie obowiązki wynikające z kierownictwa urzędu, zwierzchnictwa służbowego i wydawania decyzji w sprawach indywidualnych. Z tego wynikałoby, że burmistrz nie przejął uprawnień do ustalania list kandydatów na najemców lokali mieszkalnych. W skardze podnosi się ponadto, że na terenie Miasta G. nie obowiązuje szczególny tryb najmu lokali mieszkalnych, gdyż został on zniesiony uchwałą Miejskiej Rady Narodowej z dnia 20 stycznia 1959 r. Z postanowień par. 3 rozporządzenia powołanego w orzeczeniu nadzorczym wynika, że ma ono zastosowanie w niniejszej sprawie w ograniczonym zakresie. Stosuje się ono mianowicie tylko przy określaniu warunków, jakie powinni spełniać kandydaci na najemców lokali mieszkalnych zarządzanych przez gminę, na której terenie nie obowiązuje szczególny tryb najmu. Zatwierdzenie listy kandydatów jest zatem uzależnione od woli organu, a decyzję w tym przedmiocie należy traktować jako akt wewnętrzny, określający stanowisko gminy w kwestii przyszłego kontrahenta.

W odpowiedzi na skargę wnosi się o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu orzeczenia nadzorczego. Ponadto Wojewoda dodaje, że uchwały rady gminy nie mogą mieć, jak w tym wypadku, imiennie oznaczonego adresata, co stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 1991 r. I SA 138/91.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Na wstępie należy wyjaśnić, że Urząd Wojewódzki w Ł. dostarczył Sądowi fotokopię powołanej wyżej uchwały Rady Miejskiej w G. z dnia 12 sierpnia 1991 r. z odnotowaną datą wpływu tej uchwały do Urzędu Wojewódzkiego w Ł.: 29 sierpnia 1991 r. Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zapadło w dniu 24 września 1991 r., zachowany więc został termin /30 dni/ przewidziany w art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ na wydanie przewidzianego w tym przepisie rozstrzygnięcia.

Co do kwestii merytorycznych, to -jak już wyżej podano - uchwała Rady Miejskiej w G. z dnia 12 sierpnia 1991 r. w sprawie zatwierdzenia listy kandydatów na najemców lokali komunalnych została podjęta na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 7 i art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "a" cytowanej ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że zadania własne gminy obejmują sprawy "komunalnego budownictwa mieszkaniowego". Powierzenie jednak gminie takiego zadania nie jest upoważnieniem rady gminy do ustalania listy kandydatów na najemców lokali w budynkach komunalnych. Gospodarowanie bowiem mieniem komunalnym zostało powierzone zarządowi /art. 30 ust. 2 pkt 3 powołanej wyżej ustawy/. Z kolei zasady zarządu mieniem gminy powinny być regulowane przepisami gminnymi, wydawanymi w myśl art. 40 ust. 2 pkt 3 tej ustawy.

Przedstawiony podział kompetencji organów gminy w zakresie wyżej wskazanym, dokonany w przepisach omawianej ustawy o samorządzie terytorialnym, pozwala stwierdzić, iż art. 7 ust. 1 pkt 7 tej ustawy nie daje upoważnienia do podjęcia omawianej uchwały.

Również druga wskazana w tej uchwale podstawa prawna nie zawiera takiego upoważnienia. Odnosi się ona bowiem do uchwał "w sprawach majątkowych gminy (...) dotyczących (...) nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata (...)". W rozpoznawanej sprawie nie chodzi o najem /dzierżawę/ nieruchomości gruntowych. Przedmiotem najmu są lokale mieszkalne. Z tego względu przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "a" powołanej wyżej ustawy został w uchwale powołany błędnie.

Z przedstawionego stanu prawnego wynika, że przepisy wymienione w uchwale z dnia 12 sierpnia 1991 r. nie dawały podstawy do podjęcia takiej uchwały. Również inne przepisy prawa nie przewidują możliwości wydawania tej treści uchwał przez rady gmin /miast/. W istocie bowiem omawiana uchwała rozstrzyga sprawy o charakterze indywidualnym, do czego rady gmin /miast/ nie są powołane. Organ nadzoru zatem zasadnie orzekł o nieważności omawianej uchwały jako sprzecznej z prawem.

Z tego względu skarga była pozbawiona uzasadnionych podstaw i z mocy art. 207 par. 5 Kpa podlegała oddaleniu.