Uzasadnienie
Dyrektor Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy decyzją z dnia 25 sierpnia 1988 r. (...) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego w W. z dnia 24 kwietnia 1988 r. (...) w sprawie cofnięcia Zdzisławowi L. przydziału zajmowanej części lokalu nr 42 w domu nr 29 przy ul. W.P. Jako podstawę prawną wydanych decyzji powołano art. 51 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1987 nr 30 poz. 165 ze zm./.
Postępowanie w tej sprawie, jak wynika z akt sprawy, wszczęto na wniosek Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej z dnia 4 lutego 1988 r. jako wynajmującego. W uzasadnieniach tych decyzji podano, iż Zdzisław L. jest najemcą części wskazanego lokalu na podstawie decyzji administracyjnej z dnia 17 grudnia 1960 r. Występując z wnioskiem o cofnięciu przydziału lokalu wynajmujący wskazał, że zachowanie się najemcy jest przedmiotem licznych skarg mieszkańców budynku i rażąco i uporczywie narusza zasady porządku domowego. Postępowanie dowodowe przeprowadzone w toku postępowania administracyjnego potwierdziło naganny sposób zachowywania się Zdzisława L., a w szczególności urządzanie w zajmowanej części lokalu całodobowych libacji alkoholowych, obrzucanie osób napotykanych w budynku wulgarnymi wyzwiskami, a także grożenie spowodowaniem wybuchu gazu, co grozi życiu i mieniu mieszkańców budynku.
Decyzję organu odwoławczego zaskarżył Zdzisław L. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. Podał, że od 1980 r. leczy się w Poradni Zdrowia Psychicznego, nie jest jednak alkoholikiem i pozbawienie go lokalu dotychczas zajmowanego byłoby dla niego "niepowetowaną stratą materialną oraz krzywdą moralną".
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, wskazując, że zebrany przez organy administracji państwowej obu instancji materiał dowodowy potwierdza w sposób nie budzący wątpliwości, iż skarżący wykracza rażąco i uporczywie przeciwko zasadom korzystania z lokalu i urządzeń służących do wspólnego użytku, a także swoim zachowaniem czyni uciążliwym korzystanie z innych lokalu w tym domu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 206 Kpa Sąd nie jest związany z granicami skargi, co oznacza, że rozpoznając sprawę Sąd ma prawo i obowiązek wziąć pod uwagę - niezależnie od zarzutów skargi - wszystkie okoliczności prawne i faktyczne, które mogą mieć wpływ na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę ze skargi Zdzisława L., należało w szczególności rozważyć, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 51 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1987 nr 30 poz. 165 ze zm./ do wydania zaskarżonej decyzji i utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Przepis wskazany jako materialnoprawna podstawa tych decyzji stanowi, że terenowy organ administracji państwowej może wydać decyzję o cofnięciu przydziału lokalu, jeżeli najemca w sposób rażący lub uporczywy narusza zasady /regulamin/ porządku domowego. Według art. 24 ust. 2 prawa lokalowego zasady porządku domowego uchwala właściwa rada narodowa stopnia podstawowego, a regulamin porządku domowego w budynkach mieszkalnych stanowiących własność społeczną - jak stanowi ust. 3 tego artykułu - ustalają, po zasięgnięciu opinii organów samorządu mieszkańców, jednostki organizacyjne, w których władaniu znajdują się te budynki.
W żadnej z decyzji, o których wyżej mowa, nie wskazano uchwały właściwej rady narodowej o ustaleniu zasad porządku domowego ani regulaminu porządku domowego, ustalonego w trybie art. 24 ust. 3 prawa lokalowego. Złożony do akt sprawy na żądanie Sądu regulamin porządku domowego, zatwierdzony zarządzeniem nr 35 Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 24 maja 1975 r., nie odpowiada warunkom art. 24 ust. 2 i 3 prawa lokalowego, a jego wydanie nie znajdowało podstaw w obowiązującym wówczas stanie prawnym.
Przepisy art. 24 prawa lokalowego, nakładające na najemców obowiązek stosowania się do zasad /regulaminów/ porządku domowego oraz określające właściwość organów do ustalania tych zasad /regulaminów/, wprowadzone zostały dopiero ustawą z dnia 16 lipca 1987 r. o zmianie ustawy - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 21 poz. 124/, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1988 r. Tak więc regulamin z 1975 r. nie mógł być wzięty pod uwagę przez Sąd przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Skoro zaś w decyzjach o cofnięciu Zdzisławowi L. przydziału zajmowanej części lokalu nr 42 w domu nr 29 przy ul. W.P. powołano się na przepis art. 51 pkt 1 prawa lokalowego, mimo iż w trybie art. 24 ust. 2 prawa lokalowego nie zostały uchwalone zasady porządku domowego ani nie został wydany regulamin porządku domowego /art. 24 ust. 3/, to należało uznać, iż zarówno decyzja organu odwoławczego, jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisu powołanego w tych decyzjach.
Bez względu bowiem na sposób zachowywania się Zdzisława L. w zajmowanym lokalu i budynku nie można zasadnie stwierdzić, że naruszył on zasady /regulamin/ porządku domowego, skoro - jak już wspomniano - zasady takie i regulamin nie zostały w obowiązującym trybie dotychczas ustalone.
Mimo iż Sąd podzielił ustalenia dokonane w toku postępowania administracyjnego co do nagannego zachowania się skarżącego, to jednak - wobec stwierdzenia niezgodności zaskarżonych decyzji z prawem w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy - orzekł o ich uchyleniu w myśl art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa. Nadmienić przy tym należy, że do czasu uchwalenia zgodnie z art. 24 ust. 2 prawa lokalowego zasad porządku domowego oraz wydania na podstawie art. 24 ust. 3 regulaminu nie może się toczyć postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia przydziału lokalu z powołaniem się na art. 51 pkt 1 prawa lokalowego. Nie wyłącza to natomiast możliwości wystąpienia wynajmującego z powództwem do sądu powszechnego o rozwiązanie najmu i nakazanie opróżnienia lokalu /art. 45 ust. 1 prawa lokalowego/.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 208 Kpa.