Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 3 grudnia 1996 r., I SA 1350/96

Teza

Orzeczenia lekarskie wydawane w sprawach chorób zawodowych mają charakter opinii, o jakiej mowa w art. 84 par. 1 Kpa.

Z samej istoty tego dowodu wynika więc, że orzeczenie powinno zawierać uzasadnienie zajętego stanowiska z jednoczesnym odniesieniem się do przedstawionej przez skarżącego wcześniejszej dokumentacji lekarskiej, zwłaszcza gdy prezentowane są w nich odmienne oceny.

Sentencja

1. uchyla zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie

Okręgowy Inspektor Sanitarny PKP w W., decyzją z dnia 16.08.1996 r. - po rozpatrzeniu odwołania Anatola N. utrzymał w mocy decyzję Obwodowego Inspektora Sanitarnego PKP w B. z dnia 19.07.1996 r. orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u odwołującego się. W uzasadnieniu podano, że w sprawie choroby zawodowej Anatola N. Poradnia Medycyny Pracy Obwodu Lecznictwa Kolejowego w B., po konsultacji w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej, wydała orzeczenie lekarskie z dnia 16.06.1996 r., w którym stwierdza brak podstaw do rozpoznania u niego choroby zawodowej. Ponieważ, zgodnie z par. 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. nr 65 poz. 294 ze zm./, inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej na podstawie orzeczenia lekarskiego, brak jest podstaw merytorycznych i prawnych do zmiany decyzji organu pierwszej instancji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Anatol N. podniósł, że cztery badania słuchu wykazały u niego utratę słuchu, a tylko jedno badanie brak takiej utraty. Ma więc wątpliwości, czy organy orzekające w tej sprawie prawidłowo odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej.

W odpowiedzi na skargę podniesiono, że rozpoznanie kliniczne chorób zawodowych jest zagadnieniem medycznym. Orzeczenie lekarskie w tym przedmiocie jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej. W tej sprawie dwie jednostki kolejowej służby zdrowia uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych zgodnie orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Organy inspekcji sanitarnej nie miały zatem podstaw prawnych do stwierdzenia choroby zawodowej.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za uzasadnioną. Zaskarżona decyzja została bowiem wydana z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Naruszenie to polegało na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy /art. 7 Kpa/, spowodowanym niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego /art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa/. Uchybienia te doprowadziły ponadto do naruszenia uprawnień procesowych, zagwarantowanych skarżącemu przepisami powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Stosownie bowiem do par. 9 ust. 1 tego rozporządzenia, pracownik nie zgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania. W przypadku pracowników kolejowych - badania przez Centralny Ośrodek Badawczy Kolejowej Służby Zdrowia w Warszawie. W orzeczeniu lekarskim PKP Obwód Lecznictwa Kolejowego w B. /Poradnia Medycyny Pracy/ z dnia 16.06.1996 r. zostało zamieszczone pouczenie, że wniosek o ponowne przeprowadzenie badań w trybie odwoławczym należy kierować do Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej w Warszawie. Na rozprawie sądowej Anatol S. oświadczył, iż zastosował się do tego pouczenia i wystąpił z wnioskiem do wskazanej w pouczeniu jednostki o ponowne przeprowadzenie badań, jednak żadnej odpowiedzi nie otrzymał.

W odwołaniu do Okręgowego Inspektora Sanitarnego PKP w Warszawie podniósł, że "cztery wyniki badań wskazują na utratę słuchu, a jeden skasował wszystkie (...)". Organ odwoławczy nie wyjaśnił jednak, czy istotnie są wyniki badań wskazujące na ubytek słuchu u skarżącego, a jeśli są, nie zażądał ich przedstawienia. Nie wyjaśniając tych kwestii, organ nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 7 Kpa. Wypełnieniu tego obowiązku służy również powinność przeprowadzenia badania kontrolnego w sytuacji, gdy orzeczenie lekarskie wyłączyło istnienie schorzenia o charakterze zawodowym. Skarżący w swoim odwołaniu nie powoływał się na to, że wystąpił z wnioskiem o ponowne przeprowadzenie badań, jednak zakwestionował orzeczenie, na którego podstawie została wydana decyzja organu pierwszej instancji. W sposób dorozumiany domagał się on zatem kolejnego badania przez inną /uprawnioną/ jednostkę, jak o tym stanowi par. 9 powołanego rozporządzenia.

Powołanie się w orzeczeniu lekarskim na wyniki badań wykonanych w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej w marcu 1996 r. wykazujących, że słuch skarżącego mieści się w granicach normy dla wieku, nie wystarczy do uznania, iż w sprawie choroby zawodowej skarżącego orzeczenie lekarskie wydały dwie jednostki do tego uprawnione, że spełniono wymóg ponownego badania lekarskiego, o którym mowa w par. 9 rozporządzenia Rady Ministrów.

Dodać przy tym należy, że orzeczenia lekarskie wydawane w sprawach chorób zawodowych mają charakter opinii, o jakiej mowa w art. 84 par. 1 Kpa. Z istoty tego dowodu wynika więc, że orzeczenie powinno zawierać uzasadnienie zajętego stanowiska z jednoczesnym odniesieniem się do przedstawionej przez skarżącego wcześniejszej dokumentacji lekarskiej, zwłaszcza gdy prezentowano w niej odmienne oceny. Znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie jednej jednostki służby zdrowia wymogu tego nie spełnia i nie jest wystarczające dla podjęcia decyzji o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.