Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 1 lutego 1999 r., I SA 1368/98

Teza

Okres dwóch pierwszych lat nauki w Wojskowej Akademii Technicznej nie może być też traktowany jako fakt realizacji konstytucyjnego obowiązku obrony Ojczyzny, skoro kwestia ta nie została w ten sposób uregulowana w ustawie /art. 85 ust. 2 Konstytucji RP/ a poza tym mimo powszechnego obowiązku zasadniczej służby wojskowej, nie wszyscy obywatele podlegający temu obowiązkowi są powoływani do odbywania takiej służby wojskowej.

Sentencja

skargę oddala w przedmiocie zwrotu kosztów wyżywienia, umundurowania i zakwaterowania.

Uzasadnienie

Komendant Centrum Szkolenia, Łączności i Informatyki w Z. decyzją z dnia 25 czerwca 1998 r. ustalił., że p.por. Mariusz K. zobowiązany jest do zwrotu kosztów nauki w Wojskowej Akademii Technicznej w łącznej kwocie 13.501,80 zł. W uzasadnieniu decyzji podano, że Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia 6 marca 1993 r. zwolnił zainteresowanego z zawodowej służby wojskowej w związku z wypowiedzeniem przez niego stosunku służbowego. W tej sytuacji zainteresowany jest zobowiązany do zwrotu kosztów zakwaterowania wyżywienia i umundurowania, otrzymanych w czasie pobierania nauki w Wojskowej Akademii Technicznej.

Na skutek odwołania Mariusza K. sprawę rozpoznawał Dowódca Wojsk Lądowych, który decyzją z dnia 24 lipca 1998 r. powyższą decyzję utrzymał w mocy nie znajdując podstaw do jej zmiany, a w tym do rozłożenia należności na raty. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Mariusz K. domagał się zwrotu nadpłaconej kwoty wraz. z odsetkami, zarzucając m.in., iż powyższe decyzje pozostają w sprzeczności z art. 85 Konstytucji RP, gdyż tak potraktowano jego naukę w WAT jako jego prywatną sprawę. Poza tym skarżący zarzucił, że okres pierwszych dwóch lat nauki w WAT powinien być potraktowany jako realizacja konstytucyjnego obowiązku odbywania zasadniczej służby wojskowej.

Dowódca Wojsk Lądowych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /t.j. Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./ żołnierz zawodowy zwolniony z zawodowej służby wojskowej w okresie pełnienia służby obowiązkowej, o której mowa w art. 22 ust. 1 i 2, z powodu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza jest obowiązany zwrócić równowartość kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania poniesionych w czasie studiów lub nauki. Stosownie do tego przepisu oraz mającego w sprawie zastosowanie par. 133 i par. 134 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 grudnia 1995 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1996 nr 7 poz. 38/ skarżący został obciążony kosztami utrzymania w zakresie zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania obowiązujących w dacie jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

Wbrew zarzutom skarżącego Sąd nie dopatrzył się sprzeczności między powyższymi zapisami ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z art. 85 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, w myśl których obowiązkiem obywatela Polskiego jest obrona Ojczyzny, a zakres obowiązku służby wojskowej określa ustawa. Skarżący naukę w Wojskowej Akademii Technicznej podjął bowiem dobrowolnie, a nie w ramach powszechnego obowiązku służby wojskowej. Wiedział też, że jako absolwent tej Akademii będzie zobowiązany do pełnienia służby obowiązkowej przez czas określony w art. 12 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Okres zaś dwóch pierwszych lat nauki w WAT nie może być też traktowany jako fakt realizacji konstytucyjnego obowiązku obrony Ojczyzny, skoro kwestia ta nie została w ten sposób uregulowana w ustawie /art. 85 ust. 2 Konstytucji RP/ a poza tym mimo powszechnego obowiązku zasadniczej służby wojskowej, nie wszyscy obywatele podlegający temu obowiązkowi są powoływani do odbywania takiej służby wojskowej.

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego orzekł jak w wyroku na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 386 ze zm./.