Uzasadnienie
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, decyzją z [...] maja 2002 r. nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].02.2002 r. nr [...] stwierdzającą, że decyzja Wojewody [...] z [...]1.12.1994 r. nr [...], w przedmiocie uwłaszczenia Przedsiębiorstwa [...] w L. nieruchomością położoną w L. oznaczoną w ewidencji gruntów nr [...], została wydana z naruszeniem prawa.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), decyzją z dnia [...].12.1994 r. stwierdził nabycie z dniem 5.12.1990 r. przez Przedsiębiorstwo [...] w L. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w L. przy ul. [...] i oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 1872 m2 oraz nieodpłatne nabycie własności budynku magazynowego i urządzeń znajdujących się na tym gruncie.
Zgodnie z art. 2 ust. 3 ww. ustawy z dnia 29 września 1990 r. decyzję w sprawie uwłaszczenia wydawał wojewoda w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub zarząd gminy w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy.
Zgodnie natomiast z art. 19 Kpa, organ administracji winien z urzędu przestrzegać swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.
Przedmiotowa nieruchomość stała się z mocy prawa, tj. z dniem 27 maja 1990 r., własnością Gminy L., co wynika z ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...].08.2001 r.
Oznacza to, że organ wojewódzki był niewłaściwy do wydania decyzji w sprawie ww. uwłaszczenia. Wyczerpuje to przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa, z której wynika, że winno się stwierdzić nieważność decyzji.
Jednakże nie stwierdza się nieważności decyzji w sytuacji, gdy zaistniały nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art. 156 § 2 Kpa. Wówczas organ
I SA 1378/02 administracji ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, zgodnie z dyspozycją art. 158 § 2 Kpa.
Prawa rzeczowe do ww. nieruchomości aktem notarialnym z dnia [...].07.1997 r. zostały przeniesione na rzecz "F." Sp. z o.o., tj. przeniesione na rzecz osoby trzeciej. Oznacza to, że zaistniały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 Kpa, gdyż organ administracji nie jest władny odwrócić skutków prawnych wynikających z umowy cywilnoprawnej. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezydent Miasta L. wnosi, aby wszcząć z urzędu także zbadanie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej w trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa i wyraża pogląd, że decyzja Kierownika Wydziału Urzędu Dzielnicowego L. z dnia [...].09.1986 r., którą ustalono opłaty roczne z tytułu zarządu, nie mogła stanowić dowodu na istnienie prawa zarządu dla przedsiębiorstwa państwowego.
Pogląd ten jest sprzeczny z postanowieniami obowiązującego w dacie wydania decyzji uwłaszczeniowej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (DZ.U. Nr 23, poz. 97). Mianowicie z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wynika, że decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, a taką jest cytowana decyzja z dnia [...].09.1986 r., stanowiła dokument wskazujący na istnienie prawa zarządu. Decyzja z dnia [...].09.1986 r. istnieje nadal w obiegu prawnym, co nie uzasadnia działań z urzędu z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Uzupełniająco zauważa się, że przepis ten nie wyklucza zastosowania art. 156 § 2 Kpa dotyczącego nieodwracalnych skutków prawnych.
Podnoszona przez Prezydenta Miasta L. teza o wadliwości decyzji z dnia [...].09.1986 r. nie może być rozpatrywana w niniejszym postępowaniu, dotyczącym odrębnej problematyki; także Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie jest organem właściwym w tym zakresie.
W skardze na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...].05.2002 r. Miasto L. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z powodu niezgodności z prawem – tj. naruszenia przepisów art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 oraz art. 165 ust. 1 Konstytucji R.P., art. 140 kc, art. 7, 8, 9, 11, 73 § 2, 77, 107 § 3, 156 § 2 i 158 § 2 kpa. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie odniósł się do wszystkich aspektów naruszenia prawa, jakiego dokonał Wojewoda [...] decyzją uwłaszczeniową. Takie zapisy, zdaniem skarżącego, są niezbędna dla dochodzenia odszkodowania w trybie art. 160 kpa.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 12.06.2002 r. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione przed 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W rozpoznawanej sprawie skarga jest bezzasadna.
Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...].12.1994 r., wszczętym z urzędu. Nieruchomość objęta decyzją z [...].12.1994 r. stała się z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. własnością Gminy L. co zostało potwierdzone ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...].08.2001 r. Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z 29.09.1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) decyzję w sprawie uwłaszczenia, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy, wydawał Zarząd Gminy.
Natomiast decyzja uwłaszczeniowa z [...].12.1994 r., mimo że odnosiła się do nieruchomości stanowiącej już z mocy prawa własność gminy, została wydana przez Wojewodę [...]. Prawidłowo więc organ nadzoru uznał, że decyzja uwłaszczeniowa została wydana przez organ niewłaściwy, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, określoną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Ponieważ jest bezsporne, że ta wadliwa decyzja uwłaszczeniowa wywołała nieodwracalne skutki prawne, to organ stosownie do dyspozycji art. 158 § 2 kpa stwierdził jedynie, że decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa.
I SA 1378/02
Naruszenie przepisów o właściwości przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje nieważność takiej decyzji bez względu na to czy merytoryczne rozstrzygnięcie, zawarte w tej decyzji, jest prawidłowe. Dlatego w sytuacji, gdy organ nadzoru stwierdzi, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości to stwierdza nieważność takiej decyzji z powodu przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 1 kpa i nie bada czy decyzja ta dotknięta jest jeszcze innymi wadami. Dlatego zarzut skarżącego, że organ nadzoru nie odniósł się do wszystkich aspektów naruszania prawa jakiego dopuścił się, w ocenie skarżącego, Wojewoda [...] decyzją uwłaszczeniową stanowiącą przedmiot postępowania nadzorczego, należy uznać za pozbawiony uzasadnionych podstaw.
Organ nadzoru w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej wadliwą decyzją, lecz orzeka jako organ kasacyjny. W decyzji nadzorczej organ rozstrzyga wyłącznie co do nieważności decyzji, albo jej niezgodności z prawem i nie jest uprawniony do rozstrzygania o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. Tak więc Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zaskarżoną decyzją był władny tylko stwierdzić, że decyzja uwłaszczeniowa została wydana z naruszeniem prawa i nie mógł orzec o innych kwestiach, o które wnosił skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...].02.2002 r, a w szczególności nie był uprawniony do rozstrzygnięcia jaki podmiot ma pobierać opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości objętej decyzją uwłaszczeniową.
Ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem to organ nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa, licznie powołanych w skardze.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.