Uzasadnienie
Andrzej G. jest właścicielem lokalu nr 2 w małym domu mieszkalnym przy ul. U. w Warszawie. Lokal ten składa się z 3 pokojów z kuchnią o pow. mieszkalnej 55 m2 i zamieszkały jest przez najemców: Irenę S.-K. i jej męża Stanisława K. oraz Jadwigę S. Z mocy decyzji o jego przydziale z 1971 r. Andrzej G. przekazał do dyspozycji najemców swoje mieszkanie spółdzielcze - lokatorskie typu M-4, oznaczone jako lokal nr 17 przy ul. Sz.-R. w Warszawie, przy czym powierzchnia pokojów jest następująca: 17,70 m2, 9,80 m2, 9,0 m2. Lokal ten położony jest na IX piętrze.
Najemcy odmówili przeprowadzenia się do proponowanego im lokalu, motywując swoje stanowisko tym, że:
- lokal zamienny dla nich powinien mieć powierzchnię nie mniejszą niż 50 m2, ponieważ każdej z zamieszkałych w nim 3 osób przysługuje norma mieszkaniowa w jej górnej granicy /a więc łącznie 30 m2, a nadto Stanisław K. ma uprawnienia do dodatkowej powierzchni mieszkalnej w postaci osobnej izby z tytułu pracy naukowej, a Jadwiga S. ma uprawnienia do osobnej izby ze względu na stan zdrowia. Tymczasem lokal proponowany posiada powierzchnię mieszkalną wynoszącą zaledwie 36,5 m2;
- lokal proponowany położony jest na IX piętrze, gdy tymczasem Stanisław K. - jak to wynika z przedstawionego przez niego zaświadczenia lekarskiego - nie powinien mieszkać wyżej, niż na II piętrze;
- małżonkowie K. są oboje pracownikami naukowymi, mają duże zbiory biblioteczne, które nie mogłyby pomieścić się w proponowanym im lokalu.
Organ administracji państwowej I instancji decyzją z dnia 11 października 1983 r. opartą na dyspozycji art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/ odmówił przekwaterowania najemców z przyczyn następujących:
- organ nie dysponuje lokalem, który mógłby być użyty na cele przekwaterowania najemców,
- lokal proponowany przez Andrzeja G. nie odpowiada w pełni uprawnieniom najemców do normy 10 m2 na osobę, nabytym przez nich z uwagi na długoletnie zamieszkiwanie.
Organ odwoławczy decyzją z dnia 17 kwietnia 1984 r. nr SM.II.565-983/83 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wywodząc w motywach swego rozstrzygnięcia, iż aktualnie najemcy korzystają z górnej normy mieszkaniowej wynoszącej 10 m2 na osobę oraz 2-ch norm dodatkowych. Nie można przeto przydzielić im powierzchni mieszkalnej mniejszej od dotychczas zajmowanej, ze względu na dyspozycję art. 6 ust. 1 pkt 3 prawa lokalowego.
W skardze do NSA pełnomocnik Andrzeja G. podniósł następujące zarzuty:
- organ odmówił przekwaterowania najemców do lokalu wskazanego przez właściciela,
- organ odmówił przydziału lokalu zamiennego z zasobów własnych,
- organ nie podjął działań mających na celu zamianę lokalu przekazanego przez skarżącego do dyspozycji na inny lokal, odpowiadający wymaganiom najemców,
- organ nie pouczył skarżącego o przysługującym mu uprawnieniu do wniesienia wkładu budowlanego do spółdzielni budownictwa mieszkaniowego za najemcę w celu przekwaterowania go do lokalu spółdzielczego, względnie do pomieszczenia zastępczego.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego, stosownie do dyspozycji art. 6 ust. 1 pkt 3 prawa lokalowego, lokal zamienny nie może przekroczyć obowiązujących norm zaludnienia, zawartych w par. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 1974 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów prawa lokalowego /Dz.U. nr 26 poz. 152/, a zatem lokal zamienny dla najemców nie powinien mieć większej powierzchni mieszkalnej nr 30 m2. Nadto, zdaniem pełnomocnika, a normy zaludnienia lokali, o których mowa w rozdziale 2 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów, nie mają wpływu uprawnienia do dodatkowej powierzchni mieszkalnej, co wynika choćby ze sposobu sformułowania przez ustawodawcę tytułu tego rozdziału. Proponowany więc najemcom lokal o powierzchni mieszkalnej 36,5 m2 w pełni zaspokaja ich potrzeby, tym bardziej że każdemu z najemców gwarantuje osobną izbę.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu m.st. Warszawy wniósł o jej oddalenie z motywów takich jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do dyspozycji art. 196 par. 1 Kpa sąd powołany jest do kontroli legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych, nie będąc przy tym związany granicami skargi /art. 206 Kpa/. Wychodząc z tych przesłanek, NSA doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Jak wynika bowiem z wyraźnego brzmienia art. 24 ust. 1 pkt 1 prawa lokalowego, przepisy o najmie lokali i budynków na podstawie decyzji administracyjnej nie dotyczą lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych. Oznacza to, iż organy administracji państwowej nie mogą w drodze decyzji administracyjnych dysponować takimi lokalami. powyższe implikuje, że lokal zamienny, o którym mowa w art. 28 ust. 3 prawa lokalowego, nie może być lokalem spółdzielczym, ponieważ - jak to zostało powiedziane wyżej - organ administracji państwowej nie może nim dysponować, a więc także orzekać w drodze decyzji administracyjnej o przekwaterowaniu do takiego lokalu. Przeniesienie najemcy do lokalu spółdzielczego zatem może nastąpić wyłącznie w drodze porozumienia stron i za zgodą spółdzielni budownictwa mieszkaniowego.
W rozpoznawanej sprawie terenowe organy administracji państwowej wprawdzie odmówiły przekwaterowania najemców do lokalu spółdzielczego, wskazanego przez skarżącego, niemniej jednak orzekały merytorycznie w przedmiocie przekwaterowania do takiego lokalu.
W świetle wywodu przytoczonego wyżej należy uznać za okoliczność bez znaczenia, iż w wyniku merytorycznego rozpoznania sprawy zapadły decyzje o odmowie przekwaterowania, skoro organy administracji państwowej nie były w ogóle uprawnione do orzekania w przedmiocie przekwaterowania do lokalu spółdzielczego.
W tym stanie rzeczy należało uznać, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zapadły z rażącym naruszeniem art. 28 ust. 3 w związku z art. 24 ust. 1 pkt 1 prawa lokalowego i orzec jak w sentencji, na podstawie art. 207 par. 1 i 3 w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.
Wszystkie pozostałe zarzuty skargi wykraczają poza osnowę zaskarżonej decyzji, która dotyczyła tylko odmowy przekwaterowania najemców do lokalu wskazanego przez skarżącego, w trybie przewidzianym w art. 28 ust. 3 prawa lokalowego.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 208 Kpa.