Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu zażalenia Spółdzielni Mieszkaniowej Budownictwa Jednorodzinnego N. na postanowienie z dnia [...].01.03 r., znak: [...] Starosty L. zawieszające postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę we wsi N. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia [...].06.01 r. radca prawny R. W. reprezentujący Spółdzielnię Mieszkaniową Budownictwa Jednorodzinnego N. wniósł o ustalenie wysokości odszkodowania z tytułu przejścia na własność gminy nieruchomości położonej w N., powstałej w wyniku podziału zatwierdzonego ostateczną decyzją Nr [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...].05.1992 r.
Postanowieniem z dnia [...].01.2003 r. [...] Starosta L. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za drogi wydzielone z nieruchomości położonej we wsi N. oznaczonej jako działki Nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...].
W dniu [...].01.2003 r. pełnomocnik Spółdzielni Mieszkaniowej Budownictwa Jednorodzinnego N. złożył zażalenie na ww. postanowienie, wnosząc o jego uchylenie.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia i zbadania akt sprawy organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Odszkodowanie o jakim mowa w art. 98 ust. 3 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami przysługuje z tytułu przejścia gruntu na własność jednostki samorządu terytorialnego. Jest więc oczywiste, że jednoznaczne ustalenie czy wnioskodawca utracił własność gruntu jest podstawową przesłanką rozpatrywania wniosku o odszkodowanie oraz do jego ustalenia. Zatem przyznanie odszkodowania uwarunkowane jest istnieniem ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości.
Dlatego zdaniem Wojewody organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż rozstrzygnięcie sprawy odszkodowania i wydanie stosownej decyzji będzie możliwe dopiero po uprzednim zakończeniu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dn. [...].05.1992 r. zatwierdzającej projekt podziału spornej nieruchomości.
W sprawie wystąpiła kwestia tzw. zagadnienia wstępnego, w której rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będące przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialno-prawnego, leżącego w sferze kompetencji innego organu. Dlatego do czasu rozstrzygnięcia wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dn. [...].05.1992 r. żądanie ustalenia odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. nie może być rozpatrzone. Organ drugiej instancji wskazał, że zawieszenie przez starostę z urzędu postępowania – w myśl art. 97 § 1 pkt 4 – w sprawie odszkodowania uznać należy za w pełni uzasadnione.
Na powyższe postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa Budownictwa Jednorodzinnego N. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Skarżąca wskazała, że zawieszenia postępowania administracyjnego o ustalenie odszkodowania i uzależnianie rozpoznania wniosku od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie o stwierdzenia nieważności decyzji z [...].V.1992 r. dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału tej nieruchomości jest nieprawidłowe.
Zdaniem skarżącej kwestionowanie decyzji prawomocnej przez organy i powoływanie się na rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego miało jedynie na celu przedłużenie okresu oczekiwania przez skarżącego na należne mu odszkodowanie.
Zdaniem skarżącej organ wydający zaskarżone postanowienie bezzasadnie utożsamił fakt złożenia skargi o stwierdzenie nieważności decyzji z brakiem jej ostatecznego charakteru, a ponieważ dochodzone przez nią odszkodowanie wynika tylko i wyłącznie z prawomocnych decyzji administracyjnych, to tym samym art. 97 § 1 pkt 4 KPA nie może mieć tutaj zastosowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i powołał się na argumentacje podaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe Wojewódzkie Sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej, a kontrola ta dokonywana jest pod kątem zgodności orzeczenia organu z przepisami prawa materialnego i procesowego.
Sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym i sądowym. Materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym znajduje swoje odzwierciedlenie w nadesłanych przez organ aktach administracyjnych. Z nich bowiem ma wynikać, na podstawie jakich dowodów (dokumentów, dowodów osobowych, czynności procesowych) organ wydał zaskarżone orzeczenie.
Odnosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że nadesłane przez Wojewodę [...] akta postępowania administracyjnego są niekompletne, co uniemożliwia sądowi dokonanie oceny, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Organ administracji jako podstawę zawieszenia postępowania wskazał złożenie przez Gminę N. wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. nr [...] z dnia [...] maja 1992 r.
Jednakże w aktach sprawy brak jest tego wniosku. Z kolei z kserokopii (potwierdzonej za zgodność nieczytelnym podpisem) decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. Wojewody [...] wynika, że Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...]. Nie wiadomo czy decyzja ta jest ostateczna.
Organy w uzasadnieniu powołały się na spór kompetencyjny jaki zaistniał w zakresie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji [...], pomiędzy Wojewodą [...], a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...]. Spór ten miał być rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jednakże w aktach sprawy brak dokumentu, z którego by wynikało, że takie postępowanie zostało wszczęte, a jeżeli było wszczete to na jakim obecnie jest etapie i czy też zostało zakończone.
Do akt sprawy nie zostało złożone zaświadczenie z księgi wieczystej odnośnie stanu prawnego nieruchomości (aktualne na datę wydania decyzji). Istotne jest bowiem dla oceny wniosku o odszkodowanie kto był wpisany jako właściciel w tej księdze tj. czy Gmina, czy skarżąca Spółdzielnia. Miało by to także istotne znaczenie dla oceny czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania.
Zważyć należy, że znajdujące się w aktach postępowania administracyjnego dokumenty zostały zebrane wyrywkowo, a szereg z nich nie spełnia waloru dokumentów, bowiem są to kserokopie nie poświadczone za zgodność przez uprawnione osoby.
W ocenie Sądu tak niekompletnie zebrany materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym nie uprawniał organu pierwszej i drugiej instancji na tym etapie postępowania do zawieszenia postępowania administracyjnego, bowiem nie sposób znaleźć dla tego orzeczenia odzwierciedlenia w dokumentach akt sprawy, co narusza przepisy art. 7, 8 i 77 kpa.
Zdaniem Sądu naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej – z mocy art. 145 § 1 pkt 1) c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Rozstrzygnięcie z pkt 2 wyroku uzasadnione jest treścią art. 152 wyżej powołanej ustawy.