Uzasadnienie
Małżonkowie Jadwiga i Józef K., wnioskiem z dnia 30 października 1981 r., zwrócili się o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przyjętą przez Państwo, zakończonego decyzją ostateczną Wojewody Skierniewickiego z dnia 30 kwietnia 1981 r. nr GT.VI.8221/1/23/81. Wniosek ten został umotywowany okolicznością, że skarżącym ustalono odszkodowanie w wysokości 18 zł za 1 m2 gruntu i wypłacono je w dniu 17 sierpnia 1981 r., a już w dniu 6 października 1981 r. stawka odszkodowania wzrosła do 36 zł za 1 m2 gruntu w związku z wydaniem przez Wojewodę Skierniewickiego nowego zarządzenia w tym przedmiocie.
Skarżący wyprowadził z tego wniosek, że skoro nowe zarządzenie Wojewody Skierniewickiego /nr 24/81/ wydane zostało w związku z narastającą inflacją i wzrostem cen, które to zjawiska znane już była od 1 stycznia 1981 r., a więc przed ustaleniem odszkodowania na ich rzecz, to podwyższone stawki odszkodowania za grunt powinny mieć do nich zastosowanie i z tego tytułu domagają się wznowienia postępowania. W ostatnim zdaniu swego wniosku o wznowienie postępowania małżonkowie K. stwierdzają: "Jeżeli zaś chodzi o nasadzenie roślinne i części budowlane nie wnosimy zastrzeżeń". Jako podstawę prawną wniosku o wznowienie postępowania skarżący powołali art. 145 par. 1 pkt 1 Kpa oraz przepisy proceduralne i kompetencyjne, zawarte w art. 148 par. 1, art. 149 par. 1 i 2 i art. 150 par. 1 Kpa. Powołując się na art. 145 par. 1 pkt 1 Kpa skarżący jednak nie wyjaśniają, jakie dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.
Wojewoda Skierniewicki decyzją z dnia 2 grudnia 1981 r. odmówił wznowienia postępowania, wywodząc w jej uzasadnieniu, iż w sprawie ustalenia odszkodowania na rzecz małżonków K. nie występuje żadna z przyczyn wymienionych w art. 145 par. 1 Kpa, a zarządzenie Wojewody Skierniewickiego nr 24 z 6 października 1981 r. nie ma zastosowania do spraw zakończonych decyzjami ostatecznymi, wydanymi przed wejściem w życie tego zarządzenia.
Minister Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska zaskarżoną decyzją nr WAO-5/087-K26/82 z dnia 16 lutego 1982 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Skierniewickiego, kierując się motywami w niej przytoczonymi.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego małżonkowie K. ponowili wniosek o wznowienie postępowania oraz żądali obciążenia terenowego organu administracji państwowej kosztami postępowania sądowego. Powołując się nadal na art. 145 par. 1 Kpa, przytaczali inne motywy, uzasadniające - ich zdaniem - wznowienie postępowania, których nie podnosili w swym wniosku do Wojewody Skierniewickiego. Wbrew twierdzeniu zawartemu w tym wniosku, że nie wnoszą zastrzeżeń do wyceny nasadzeń roślinnych i składników budowlanych, w skardze do sądu powołali zarzuty niewłaściwego oszacowania drzew i ogrodzenia, błędnego ustalenia klasy gruntu i jego powierzchni,. nieprzyznania im odszkodowania za sprzęt pszczelarski oraz przewlekłego załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę zawarte zostało stwierdzenie, że Minister utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, ponieważ nie dopatrzył się przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania w świetle art. 145 Kpa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 196 par. 1 Kpa Sąd powołany jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych. Kontrola legalności takich decyzji musi być dokonywana z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji oraz na podstawie materiału dowodowego zebranego do chwili jej wydania. Wypływa stąd wniosek generalny, że zmiany stanu prawnego powstałe po wydaniu zaskarżonej decyzji oraz ewentualne zgłoszenia przez strony nowych wniosków lub żądań są to okoliczności, które nie mogą mieć wpływu na wynik sądowej kontroli decyzji.
W związku z tym, że skarga małżonków K. dotyczy decyzji Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, utrzymującej w mocy decyzję Wojewody Skierniewickiego o odmowie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomości przejęte przez Państwo, należało rozważyć czy w sprawie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, wymienione w art. 145 par. 1 Kpa. W szczególności zaś należało rozważyć, czy zasadny jest zarzut skarżących, że mimo znanego zjawiska inflacji, występującego przed ustaleniem odszkodowania na ich rzecz, nie zastosowano w stosunku do nich podwyższonych stawek odszkodowania za grunt.
Z materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy, zebranego od dnia wszczęcia postępowania do dnia wydania decyzji ostatecznej o odszkodowaniu przez Wojewodę Skierniewickiego w dniu 30 kwietnia 1981 r., oraz z treści wniosku o wznowienie postępowania nie wynika, aby zachodziła którakolwiek z okoliczności wymienionych enumeratywnie w art. 145 par. 1 Kpa, uzasadniających wznowienie postępowania. Okolicznością taką nie jest w szczególności zjawisko inflacji. Nie stanowi również takiej okoliczności późniejsza zmiana stawek odszkodowania za grunt, wprowadzona zarządzeniem nr 24/81 Wojewody Skierniewickiego. zarządzenie to bowiem weszło w życie już po wydaniu decyzji ostatecznej o ustaleniu odszkodowania na rzecz skarżących, a jego przepisom nie nadano mocy wstecznej. W związku z powyższym nie można uznać, że zaskarżona decyzja o odmowie wznowienia postępowania odszkodowawczego narusza przepisy prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji opierając się na nowych motywach uzasadniających - zdaniem skarżących - wznowienie postępowania, gdyż motywy te zostały podniesione przez małżonków K. już po wydaniu decyzji przez Ministra, a więc nie mogły być wzięte pod uwagę w postępowaniu instancyjnym. Chodzi tu w szczególności o kwestie podniesione po raz pierwszy przez małżonków K. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a dotyczące odszkodowania za składniki roślinne i budowlane nieruchomości. Skoro skarżący we wniosku o wznowienie postępowania podkreślili, że nie wnoszą zastrzeżeń do wyceny tych składników, kwestionowanie przez nich legalności zaskarżonej decyzji o odmowie wznowienia postępowania z powołaniem się na te okoliczności należało uznać za bezzasadne. W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.