Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 20 lipca 1999 r., I SA 1604/98

Sprawa

sprawy ze skargi Wojewódzkiego Specjalistycznego Zespołu Opieki Zdrowotnej na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej (...) w przedmiocie komunalizacji mienia - oddalił skargę.

Teza

Komunalizacja nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych /Dz.U. nr 141 poz. 692/ bez wygaszenia prawa zarządu nie jest możliwa. Do przekazania mienia w trybie tej ustawy, stosuje się m.in. przepis art. 19 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./, a zatem komunalizacja w tym trybie nie narusza uprawnień zależnych do komunalizowanej nieruchomości, w tym również podmiotu posiadającego daną nieruchomość w trwałym zarządzie.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Decyzją z 25 czerwca 1998 r., Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła w całości decyzję Wojewody z 31 marca 1998 r., odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę K. własności części nieruchomości zabudowanej, położonej w K., przy ul. B. o pow. 1.554 m2, oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr 9 i przekazała mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu stwierdzono, że Wojewódzki Specjalistyczny Zespół Opieki Zdrowotnej na mocy umowy użyczenia z 1 kwietnia 1993 r. użyczył i oddał w bezpłatne używanie część pomieszczeń znajdujących się na parterze i I-III piętrze budynku przy ul. B. Zespołowi Lecznictwa Otwartego w K. Począwszy od tej daty pomieszczeń tych używała komunalna jednostka organizacyjna. Zatem pomieszczenia te służyły wykonywaniu zadań własnych należących do Gminy K. z zakresu służby zdrowia. Zadania te Gmina K. przejęła jako zadania własne na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych /Dz.U. nr 141 poz. 692/. Zaś stosownie do art. 23 ust. 1 tej ustawy, skoro na dzień wejścia jej w życie - 1.01.1996 r., część nieruchomości położonej w K. przy ul. B., stanowiąca własność Skarbu Państwa, była użytkowana przez Zakład Lecznictwa Otwartego, zaś Gmina K. przejęła ten Zakład z dniem 1 stycznia 1996 r. do prowadzenia jako zadanie własne, to odpowiednia część tej nieruchomości, służąca wykonywaniu tych zadań stała się z mocy prawa mieniem Gminy K. Przy czym pojęcie "służenie" wykonywaniu zadań własnych należy tu rozumieć szeroko, jako pewien stan faktyczny, a nie tytuł prawny. KKU podzieliła w tym zakresie stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w uchwale z dnia 1 lutego 1994 r. /W 12/92/ dotyczącej powszechnie obowiązującej wykładni przepisów art. 5 ust. 1 i 2 w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./.

W tym stanie faktycznym i prawnym zaskarżoną decyzję należało uchylić, celem określenia części ułamkowych, w jakich sporna nieruchomość stała się z mocy prawa przedmiotem współwłasności Skarbu Państwa i Gminy K. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Specjalistyczny Zespół Opieki Zdrowotnej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji KKU zarzucając jej naruszenie prawa materialnego. Stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość została oddana mu w zarząd. Jest to forma władania chroniona przez prawodawstwo polskie. Zatem użyczenie części pomieszczeń ZLO nie oznacza, że przestały one w tym czasie służyć Wojewódzkiemu Specjalistycznemu ZOZ. Zarząd bowiem stwierdza stan władania nieruchomością. W konsekwencji należy uznać, że komunalizacja nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. bez wygaszenia prawa zarządu nie jest możliwa.

W odpowiedzi Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o oddalenie skargi, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Pojęcie "mienie służące wykonywaniu zadań" było przedmiotem wykładni Trybunału Konstytucyjnego na gruncie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...). Powstaje pytanie, czy znaczenie, jakie temu terminowi nadał TK na gruncie tej ustawy jest takie samo na gruncie ustawy z 24 listopada 1995 r. o zmianie zakresu działania (...)? Na pytanie to należy odpowiedzieć twierdząco. Jedna z podstawowych dyrektyw wykładni językowej stanowi: "Jeżeli istnieje w systemie prawnym wiążące ustalenie znaczenia zwrotów zawartych w normach prawnych tego systemu, to należy używać odpowiednich zwrotów w tym właśnie znaczeniu, chyba że z interpretowanej normy z oczywistością wynika, że trzeba użyć zwrotu w znaczeniu odmiennym od ustalonego" - W. Lang, J. Wróblewski, S. Zawadzki, Teoria państwa i prawa, Warszawa 1979, str. 401. Takiej oczywistości nie ma. Zarówno przepisy jednej, jak i drugiej z omawianych tu ustaw miały na celu zapewnienie organom administracji publicznej mienia niezbędnego do realizacji nałożonych na nie zadań. Powyższa wykładnia znajduje również potwierdzenie w treści art. 167 ust. 4 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. Zgodnie z tym przepisem zmiany w zakresie zadań i kompetencji jednostek samorządu terytorialnego następują wraz z odpowiednimi zmianami w podziale dochodów publicznych.

Nietrafny jest również zarzut skarżącego, że komunalizacja nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. bez wygaszenia prawa zarządu nie jest możliwa. Do przekazania mienia w trybie tej ustawy, stosuje się m.in. przepis art. 19 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...), a zatem komunalizacja w tym trybie nie narusza uprawnień zależnych do komunalizowanej nieruchomości, w tym również podmiotu posiadającego daną nieruchomość w trwałym zarządzie.

Zgodnie z art. 138 par. 2 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Mówiąc innymi słowy decyzję taką wydaje się w przypadku stwierdzenia istotnych braków postępowania dowodowego w pierwszej instancji, takich mianowicie, których sanowanie przez organ odwoławczy godziłoby w zasadę dwuinstancyjności postępowania. Skoro jednak rozstrzygnięcie sprawy wymagało ustalenia ułamkowej części, w jakiej przedmiotowa nieruchomość służyła wykonywaniu zadań Gminy K. to zaskarżona decyzja KKU nie narusza obowiązujących przepisów postępowania.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji wyroku.