Uzasadnienie
I SA 1690/03
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po ponownym rozpatrzeniu wniosku Zarządu Gminy M. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy M. nr [...] z dnia [..] października 1997 r., decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W sentencji swej decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r. Kolegium nie określiło jednak bliżej zaskarżonej decyzji, natomiast w uzasadnieniu decyzji wskazało, że uprzednią decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r., o nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy M. nr [...] z dnia [...] października 1997 r., zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej Kw nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów pod nr [...], położonej na terenie GR K., gm. M. U podstaw decyzji z dnia [...] sierpnia 2002 r. tkwiła okoliczność, że wniosek o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji Wójta Gminy M., został złożony przez tegoż Wójta, a zatem przez organ, który wydał kwestionowaną w trybie nadzorczym decyzję. W myśl zaś art. 157 § 2 k.p.a., do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uprawniona jest jedynie strona. Postępowanie to może być także wszczęte z urzędu.
Powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2003 r. Gmina M. w dniu [...] lipca 2003 r. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzuciła naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym (art. 28 i art. 157 § 2 k.p.a.) i wnosząc o uchylenie tej decyzji, podniosła, że organ nadzoru powinien wniosek Wójta Gminy M. potraktować jako jego inicjatywę wszczęcia postępowania z urzędu. Poza tym wolą Zarządu Gminy M., który wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy, było wnioskowanie o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej Kw nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów pod nr [...], położonej na terenie GR K., gm. M. Dlatego też na posiedzeniu Zarządu Gminy w dniu [...] stycznia 2001 r. złożony przez Wójta Gminy przedmiotowy wniosek został jednogłośnie zaakceptowany.
Nie było więc podstawy do odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy M. nr [...] z dnia [...] października 1997 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, będąc z dniem 1 stycznia 2004 r. – na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – Sądem właściwym do rozpoznania skargi Gminy Michałowice, zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn niż wskazanych przez skarżącego. Należy bowiem podkreślić, że Sąd Administracyjny pierwszej instancji rozstrzyga sprawę w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.). Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym na Sądzie pierwszej instancji spoczywa ustawowy obowiązek wzięcia pod uwagę z urzędu wszystkich naruszeń prawa.
Do takich naruszeń prowadzących do uwzględnienia skargi należy naruszenie przez organ administracyjny przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanym wypadku chodzi o przepisy dotyczące zakończenia postępowania związanego z ponownym rozpatrzeniem sprawy na wniosek strony zgłoszony stosownie do art. 127 § 3 k.p.a., w szczególności zaś o przepisy odnoszące się do wydania decyzji w tym postępowaniu.
Z sentencji zaskarżonej decyzji wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zakończyło nią sprawę wszczętą na podstawie wniosku Zarządu Gminy M. o ponowne rozpatrzenie sprawy uprzednio zakończonej przez ten organ w pierwszej instancji bliżej nieokreśloną decyzją tegoż Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a dotyczącą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy M. nr [...] z dnia [...] października 1997 r. o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości opisanej w księdze wieczystej Kw nr [...] i oznaczonej w ewidencji gruntów pod nr [...], a położonej na terenie GR K., gm. M. W końcowej części tejże sentencji zostało jednocześnie zawarte rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy tej nieokreślonej decyzji pierwszoinstancyjnej. Brak określenia w omawianej sentencji zaskarżonej decyzji, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy, czyni orzeczenie niepełnym. Nie jest bowiem wiadome, jaka to sprawa w drugiej instancji została co do istoty rozstrzygnięta.
W uzasadnieniu zaskarżonej skargą decyzji wskazano wprawdzie wydaną w pierwszej instancji, na wniosek Wójta Gminy M., decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2002 r., o nr [...], którą odmówiono wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji tegoż Wójta nr [...] z dnia [...] października 1997 r., niemniej jednak trudno kategorycznie przyjąć, że kontrolowaną w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzją utrzymano w mocy właśnie decyzję z dnia [...] sierpnia 2002 r. Przede wszystkim dlatego, że przytoczone w sentencji i uzasadnieniu kontrolowanej decyzji okoliczności pozostają ze sobą w sprzeczności i nie znajdują potwierdzenia w dokumentach znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy. Po pierwsze, brak jest w tych aktach decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2002 r., o nr [...], natomiast znajduje się w nich decyzja tegoż organu z dnia [...] sierpnia 2001 r., nr [...]. Decyzja ta została wydana na wniosek Wójta Gminy M. Po drugie, brak jest decyzji pierwszoinstancyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wydanej na wniosek Zarządu Gminy M., o której jest mowa w sentencji zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy, skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2003 r., naruszyło przepisy art. 104 § 2 i art. 107 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, to decyzja nie mogła się ostać i podlegała uchyleniu.
Ze względu na przyczynę uchylenia zaskarżonej nie jest celowe ustosunkowywanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do podniesionych w skardze zarzutów. Dlatego też ocenę ich trafności pozostawia się na uboczu.
Kierując się przedstawioną argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.