Uzasadnienie
I S.A. 1696/02
Zaskarżoną decyzją z dnia... czerwca 2002 roku numer... Minister Zdrowia uchylił decyzję z... lutego 2002 roku numer... Wojewody... w części dotyczącej terminu wykreślenia Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej... w... z rejestru zakładów opieki zdrowotnej prowadzonego przez Wojewodę... i w tym zakresie ustalił datę wykreślenia Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej... w... z rejestru zakładów opieki zdrowotnej na dzień... listopada 2001 roku oraz w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję Wojewody....
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że w dniu... lutego 1999 roku pomiędzy W.P. i A.Z. została zawarta umowa spółki pod nazwą "M." Spółka cywilna.
W dniu 1 września 1999 roku został złożony wniosek o wpis Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej... w... do rejestru zakładów opieki zdrowotnej. We wniosku wskazano, że organem założycielskim NZOZ... jest Spółka cywilna... z siedzibą w.... Do wniosku został dołączony statut NZOZ... w....
Pismem z dnia... listopada 2001 roku A.Z. złożył W.P. oświadczenie woli, w którym wskazał, że z dniem... listopada 2001 roku z ważnych powodów podanych w treści pisma, wypowiada swój udział w spółce cywilnej "M.".
W pismach z dnia... grudnia 2001 roku, z... grudnia 2001 roku oraz w uzasadnieniu pozwu z dnia... listopada 2001 roku, złożonego do Sądu Rejonowego w..., W.P. przyznała, że A.Z. w wyniku oświadczenia woli złożonego w dniu... listopada 2001 roku wystąpił ze spółki cywilnej ze skutkiem natychmiastowym.
W piśmie z dnia 27 grudnia 2001 roku, skierowanym do Urzędu Wojewódzkiego w..., W.P. informowała, że wystąpiła do sądu powszechnego o wyjaśnienie skuteczności wystąpienia A.Z. ze spółki cywilnej. Natomiast przesłuchana w dniu 11 stycznia 2002 roku W.P. zaprzeczyła aby występowała do sądu powszechnego o wyjaśnienie skuteczności wystąpienia A.Z. ze spółki cywilnej.
Decyzją z dnia... lutego 2002 roku numer... Wojewoda..., działając w oparciu o przepis art.13 ust.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. 91/91, poz.408 ze zmianami) i § 8 ust.1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 30 sierpnia 2000 roku w sprawie rejestru zakładów opieki zdrowotnej (Dz. U. 74/00, poz.864) postanowił wykreślić z rejestru zakładów opieki zdrowotnej prowadzonego przez Wojewodę... - Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej... w... określając datę wykreślenia zakładu z rejestru na... lutego 2002 roku i datę zaprzestania działalności przez wykreślany zakład na... stycznia 2002 roku.
Po rozpoznaniu odwołania A.Z., decyzją z... czerwca 2002 roku numer... Minister Zdrowia uchylił decyzję z... lutego 2002 roku numer... Wojewody... w części dotyczącej terminu wykreślenia Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej... w... z rejestru zakładów opieki zdrowotnej prowadzonego przez Wojewodę... i w tym zakresie orzekł o ustaleniu daty wykreślenia NZOZ... w... z rejestru zakładów opieki zdrowotnej na dzień... listopada 2001 roku a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję Wojewody....
Na decyzję z... czerwca 2002 roku numer... Ministra Zdrowia, skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła W.P.. Skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła, że organ administracji publicznej nie wskazał podstawy prawnej, która upoważniała do określenia daty wykreślenia zakładu opieki zdrowotnej z rejestru zakładów z mocą wsteczną i przyjęcia, iż jest to data tożsama z datą ustania spółki cywilnej. Nadto skarżąca podniosła, że organ nie wyjaśnił, czy zakład opieki zdrowotnej działał dalej po dacie ustania spółki i czy wspólnicy nie zawarli nowej umowy spółki w formie ustanej.
W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest o tyle zasadna, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym. Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego, a nadto zgodnie z treścią art.134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany ani zarzutami skargi, ani jej wnioskami.
W rozpatrywanej sprawie zasadnicze znaczenie ma odpowiedź na pytanie z jaką chwilą następuje utrata bytu prawnego przez podmiot, jakim jest niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, a tym samym powstaje zagadnienie, dotyczące charakteru prawnego decyzji o wykreśleniu z rejestru zakładów opieki zdrowotnej wskazanego wyżej podmiotu.
Uwzględniając treść art.869 k.c. stwierdzić należy, że konieczne staje się rozróżnienie pomiędzy rozwiązaniem spółki, a wystąpieniem wspólnika ze spółki. Rozwiązanie spółki cywilnej w każdej sytuacji powoduje utratę bytu prawnego przez tę spółkę. Natomiast wystąpienie wspólnika ze spółki w zasadzie nie powoduje takiego skutku z wyjątkiem, o którym mowa w art.869 § 2 k.c. i tylko w odniesieniu do spółek dwuosobowych. Zarówno w stosunku do spółki zawartej na czas oznaczony, jak w stosunku do spółki zawartej na czas nie oznaczony, z ważnych powodów wspólnik może wypowiedzieć swój udział bez zachowania terminów wypowiedzenia. W sytuacji spółki dwuosobowej, wystąpienie wspólnika ze spółki jest równoznaczne z rozwiązaniem spółki. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na treść uchwały składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2001 roku OPK 13/01 (ONSA 1/2002/12), według której wspólnik spółki cywilnej, której wszyscy wspólnicy są lekarzami udzielającymi świadczeń zdrowotnych jako niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z 19 listopada 1999 roku- Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. 101, poz.1178 ze zmianami), z tym jednak zastrzeżeniem, iż wpis do ewidencji przedsiębiorców poszczególnych wspólników spółki cywilnej nie ma żadnego wpływu na byt prawny spółki cywilnej, która może istnieć mimo wpisu wspólników do Krajowego Rejestru Sądowego.
Ponadto wskazać należy, że zgodnie z treścią art.8 ust.1 pkt.4-8 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. 91/91, poz.408 ze zmianami) niepubliczny zakład opieki zdrowotnej może być utworzony przez kościół lub związek wyznaniowy, pracodawcę, fundację, związek zawodowy, samorząd zawodowy lub stowarzyszenie, inną krajową albo zagraniczną osobę prawna lub osobę fizyczną z zastrzeżeniem wynikającym z ust.1a tegoż przepisu i spółkę nie mającą osobowości prawnej. Jednocześnie należy podkreślić, że wydane w oparciu o ustawową delegację rozporządzenie Rady Ministrów z 30 sierpnia 2000 roku w sprawie rejestru zakładów opieki zdrowotnej (Dz. U. 74/00, poz.864) określa także tryb dokonywania wpisów, zmian i wykreśleń z rejestru zakładów opieki zdrowotnej. Według § 4 ust.1 rozporządzenia wpisy w rejestrze zakładów opieki zdrowotnej dokonywane są na podstawie wniosków o wpis zakładu do rejestru, o wpis zmian w rejestrze i o wykreślenie zakładu z rejestru.
Przepis art.12 ust.1 ustawy z 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej wprost stanowi, że zakład opieki zdrowotnej może rozpocząć swoją działalność dopiero po uzyskaniu wpisu do rejestru. Natomiast przepis art.13 ust.2 ustawy wskazuje, że wpis do rejestru, odmowa wpisu lub skreślenie z rejestru następuje w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że decyzja administracyjna dotycząca wpisu do rejestru zakładów opieki zdrowotnej niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej ma charakter konstytutywny, bowiem dopiero z chwilą dokonania wpisu (wydania decyzji) zakład może rozpocząć swoją działalność. Podobny charakter mają decyzje o wykreśleniu z rejestru zakładów opieki zdrowotnej wydane w sytuacjach, o których mowa w art.15 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej.
Również w tych przypadkach decyzje mają charakter decyzji konstytutywnych. W tym stanie rzeczy nie jest możliwe aby konstytutywna decyzja wywoływała skutki prawne w dacie oznaczonej przed datą podjęcia takiej decyzji. Z akt sprawy wynika, że decyzją z... czerwca 2002 roku numer... Minister Zdrowia uchylił decyzję z... lutego 2002 roku numer... Wojewody... w części dotyczącej oznaczenia terminu wykreślenia Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej... w... z rejestru zakładów opieki zdrowotnej i w tym zakresie ustalił datę wykreślenia NZOZ... w... z rejestru na dzień... listopada 2001 roku i w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Nadto stwierdzić należy, że skutkiem cywilnoprawnym jest rozwiązanie spółki cywilnej, a skutkiem w sferze prawa publicznego będzie podjęcie decyzji o wykreśleniu niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej z rejestru zakładów opieki zdrowotnej. W tym znaczeniu, w sferze prawa publicznego niepubliczny zakład opieki zdrowotnej utraci swój byt z chwilą wykreślenia z rejestru zakładów opieki zdrowotnej. Według treści art.11 ust.1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej ustrój zakładu oraz jego funkcjonowanie określa statut zakładu opieki zdrowotnej. Natomiast przepis art.14 ust.3 ustawy nakłada na zakład opieki zdrowotnej obowiązek zgłaszania organowi prowadzącemu rejestr zamiaru zaprzestania działalności z jednoczesnym wskazaniem terminu wykreślenia zakładu z rejestru.
W związku z powyższym zadaniem organu administracji publicznej było rozważenie czy wniosek o wykreślenie pochodzi od podmiotu uprawnionego oraz czy umocowanie do złożenia takiego wniosku znajduje swoje ustawowe podstawy, a także zachodzi konieczność ustosunkowania się do wskazanych wyżej przepisów prawa i zastosowanie ich przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Stosownie do treści art.107 § 1 i § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji winno zawierać uzasadnienie faktyczne i uzasadnienie prawne zawierające wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1a i c, art.152 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271) orzekł jak w sentencji wyroku.