Wyrok WSA w Warszawie z 4 marca 2004 r., I SA 1702/02

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 4 marca 2004 r.

Sprawa

sprawy ze skargi H. W., H. C., M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA - Leszek Włoskiewicz Sędziowie NSA - Anna Łukaszewska-Macioch asesor WSA - Anna Tarnowska-Mieliwodzka (spr.)
- Anna Jurak protokolant

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicy W. z dnia [...] sierpnia 1989 r., nr[...], orzekającej o sprzedaży H. K. lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku położonym w W. przy ul. [...] wraz z jednoczesnym oddaniem w użytkowanie wieczyste 0,012 części gruntu o ogólnej powierzchni 737 m²,na którym usytuowany jest budynek.

Wnioskiem z dnia 16 maja 2002 r. wyżej wymienione wystąpiły o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrując ponownie sprawę, podzieliło w całej rozciągłości swoje ustalenia faktyczne poczynione w sprawie oraz dokonaną w oparciu o nie ocenę prawną. Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z art. 28 kpa utrzymało w mocy swoją decyzję, uzasadniając tym, iż aktualnie w sprawie wiąże ustalenie zawarte w decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] maja 1951 r, utrzymanej w mocy w tej części, która odnosi się do lokali nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],,[...],[...],[...],,[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] decyzją nr [...] Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] lutego 1996 r. W ww. decyzji Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa stwierdził nieważność decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej tylko w części, nie obejmującej substancji przekazanej we władanie innych osób i tylko one pozostają uprawnionymi w tym przedmiocie do działania w charakterze strony postępowania administracyjnego.

Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w W. w dniu [...] lipca 2002 r. wniosły H. W., H. C. i M. M..

Skarżące podniosły w swojej skardze, że Samorządowe kolegium Odwoławcze w W. w swoich decyzjach odmówiło im przymiotu strony postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 154, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W związku z powyższym wniosek H. W., H. C. i M. M. podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Umarzając postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, w zakresie pojęcia strony w postępowaniu. Jak słusznie zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze posiadanie uprawnień przez któregokolwiek ze współużytkownika wieczystego do części gruntu pozostającego we współużytkowaniu innych osób, nie daje prawa wszczynania postępowań zmierzających do pozbawienia takiego prawa innych współużytkowników – nawet prawo właściciela gruntu w tym zakresie jest ograniczone tylko do przypadków związanych z nieprawidłowym wykonywaniem obowiązującej umowy o użytkowaniu wieczystym.

Zdaniem skarżących posiadają one legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokali w domu przy ul. [...] w W., który stanowił własność ich rodziny a który utraciły a następnie odzyskały lecz z wyłączeniem części obejmującej sprzedane lokale.

Uprawnionym do żądania stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, lecz także ten podmiot, który wykaże swój interes prawny do domagania się weryfikacji decyzji, której zarzuca określoną wadę w art. 156 § 1 Kpa..

Skarżące uważają, iż ich interes prawny dotyczący decyzji o sprzedaży lokali wynika z nieodwracalnych skutków prawnych decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 1950 r. znak: [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu zabudowanej nieruchomości [...], która w trybie nadzorczym Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] lutego 1996 r nie została poddana stwierdzeniu nieważności, lecz uznana za wydaną z naruszeniem prawa.. Oznacza to, że decyzja ta nie przywróciła w tym zakresie tytułu prawnego do tego lokalu właścicielom nieruchomości [...]. Konsekwencją tego stwierdzenia jest brak podstawy interesu prawnego skarżących legitymującego ich do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu.

Stwierdzenie nieważności usuwa wadliwą decyzję z obrotu prawnego. Nie tylko przywraca stan poprzedni, ale również znosi jej skutki. Natomiast stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa na podstawie art. 158 § 2 Kpa, nie niweczy skutków prawnych tej decyzji i nie przywraca stanu poprzedniego. Decyzja taka, chociaż wadliwa pozostaje w obrocie prawnym. Stwierdzenie zatem, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa, oznacza w niniejszej sprawie to, że Skarb Państwa skutecznie nabył prawo własności lokalu. Należy zatem stwierdzić, iż stroną postępowania jest nabywca lokalu i Skarb Państwa.

Również art. 160 Kpa nie stanowi takiej podstawy. Zgodnie z nim, strona, która poniosła szkody na skutek wydania decyzji z naruszeniem prawa, może w określonej sytuacji żądać stwierdzenia nieważności decyzji, albo odszkodowania. Taka decyzja stwierdzająca wydanie w części decyzji z naruszeniem prawa została podjęta przez Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] lutego 1996 r i to właśnie ona stanowi źródło do roszczenia z art. 160 Kpa, bowiem wadliwa decyzja odmawiająca przyznania własności czasowej pozbawiła skarżące własności między innymi przedmiotowego lokalu.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego reprezentowany był również pogląd odmienny, między innymi w sprawie ISA 349/00 na tle, której Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wystąpiło z pytaniem prawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny podejmując uchwałę odmawiającą udzielenia odpowiedzi na postawione pytanie prawne powołał się m. in. na art. 30 ustawy o NSA stanowiący, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie zarówno organ, jak i sąd. Należy zatem stwierdzić, iż sąd udzielający odpowiedzi na pytanie prawne przedstawione do rozstrzygnięcia przez SKO, był związany stanowiskiem sądu prezentowanym w sprawie I SA 349/00.

Interes prawny określony w art. 28 Kpa, powinien nie tylko znajdować swoje źródło w przepisach prawa materialnego ale także mieć odzwierciedlenie w postępowaniu, o którego wszczęcie chodzi,. Wynik rozstrzygnięcia wszczętego na żądanie skarżących dotyczyłby wyłącznie nabywcy lokalu oraz zbywcy- tj. Skarbu Państwa.

Wobec powyższego – brak było podstaw do uwzględnienia skargi.

Z tych też względów Sąd orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 151 Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi.