Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 21 maja 1998 r., I SA 1813/97

Teza

Brak prawnej możliwości przydzielenia kwatery nie jest równoznaczny z niedopuszczalnością orzekania o odmowie przydziału w formie decyzji administracyjnej.

Sentencja

1. uchyla zaskarżoną decyzję w przedmiocie przydziału osobnej kwatery stałej.

Uzasadnienie

Szef Biura Ochrony Rządu, po rozpatrzeniu wniosku Józefa G., decyzją nr 93 z dnia 28 lipca 1997 r. odmówił przydzielenia na rzecz wnioskodawcy kwatery stałej. Jako prawnomaterialną podstawę decyzji wskazał art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. nr 86 poz. 433 ze zm./. W uzasadnieniu podał, że Józef G. przysługujące mu prawo do kwatery stałej zrealizował przez zasiedlenie przydzielonego mu w 1976 r. lokalu w domu przy ul. M. w W. Okoliczność, iż Jednostka Wojskowa, w której wymieniony pełnił służbę, uzyskała ten lokal z Urzędu Rady Ministrów nie ma znaczenia dla sytuacji prawnej wnioskodawcy. Na skutek odwołania Józefa G. wniesionego od decyzji organu pierwszej instancji, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia 15 września 1997 r. opartą o art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa, uchylił decyzję organu I instancji w całości i umorzył postępowanie przed tym organem. W uzasadnieniu powtórzone zostały stwierdzenia dotyczące zrealizowania przez Józefa G. prawa do osobnej kwatery stałej przez przydzielenie w 1976 r. ww. lokalu. Jednocześnie w uzasadnieniu podano, że "Ponieważ odmowa przydzielenia kwatery stałej nie jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej - postanowiono jak na wstępie". Decyzje, o których mowa, zaskarżył Józef G. do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się ich uchylenia. Skarżący zarzucił bezpodstawne uznanie przez organ odwoławczy, że odmowa przydziału kwatery następuje w formie niedecyzyjnej. Zdaniem skarżącego stanowisku temu przeczy art. 30 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W skardze zarzucono także błędne ustalenie stanu faktycznego przyjęte dla rozstrzygnięcia sprawy. Według skarżącego decyzja o przydziale wydana w 1976 r. przez organ wojskowy była nieważna, zaś lokal, o którym wyżej mowa, zajmował na podstawie umowy najmu z dnia 23 stycznia 1976 r. oraz decyzji /pisma/ Biura Spraw Lokalowych URM z dnia 16 stycznia 1976 r. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie uznając, że nie wnosi ona nowych okoliczności w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Oceniając zgodność z prawem decyzji kwestionowanych w skardze należało rozważyć dwie kwestie. Jedna to zasadność żądania Józefa G. występującego o przydzielenie na jego rzecz kwatery stałej, zaś druga dotycząca prawnej formy rozstrzygnięcia o odmowie przydziału takiej kwatery. Rozważając pierwszą z tych kwestii należało uznać - wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącego - trafność stwierdzeń organów administracji obu instancji, że prawo skarżącego do kwatery stałej zostało zrealizowane przez przydzielenie na jego rzecz decyzją właściwego organu wojskowego z dnia 21 stycznia 1976 r. lokalu mieszkalnego w domu przy ul. M w W. Ważność tej decyzji nigdy nie została w obowiązującym trybie podważona i do czasu nabycia wymienionego lokalu przez skarżącego, tj. do dnia 12 sierpnia 1993 r. stanowiła tytuł prawny do jego zajmowania. Powoływane w skardze pismo Urzędu Rady Ministrów umożliwiało jedynie organowi wojskowemu zadysponowanie tym lokalem, mimo iż nie był on wybudowany w ramach budownictwa mieszkaniowego wojska, zaś tak zwana umowa najmu z dnia 23 stycznia 1976 r. była w istocie pisemnym stwierdzeniem przedmiotu i warunków najmu i zgodnie z obowiązującym wówczas stanem prawnym nie miała znaczenia dla powstania stosunku najmu. Nadto niedopuszczalność przydzielenia na rzecz skarżącego kwatery stałej w związku z jego wnioskiem z dnia 30 czerwca 1997 r. wynikała także z art. 24 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. Stanowi on bowiem, że przydział kwatery może nastąpić wyłącznie w okresie pełnienia zawodowej służby wojskowej jako służby stałej, w tym pozostawania w stanie nieczynnym. Skarżący zaś - jak podał w skardze - z zawodowej służby wojskowej zwolniony został z dniem 15 maja 1977 r. Brak prawnej możliwości przydzielenia kwatery nie jest jednak równoznaczny z niedopuszczalnością orzekania o odmowie przydziału w formie decyzji administracyjnej. Wniosku takiego nie da się wyprowadzić z powyższego przepisu ustawy. Podane zaś w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego stwierdzenie, iż odmowa przydziału osobnej kwatery stałej nie jest rozstrzygana w formie decyzji administracyjnej, nie zawiera prawnego uzasadnienia. Takiej podstawy prawnej nie był też w stanie wskazać uczestniczący w rozprawie sądowej pełnomocnik Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Przy braku zaś podstawy prawnej do takiego twierdzenia należało uznać, że decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem przepisów art. 107 par. 1 i 3 oraz art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie Sąd opierając się o art. 22 ust. 2 pkt 3 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji. W konsekwencji organ odwoławczy obowiązany jest do ponownego rozpatrzenia sprawy przy uwzględnieniu oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku /art. 30 ustawy o NSA/.