Uzasadnienie
Małgorzata Sz. wystąpiła w dniu 9 czerwca 1994 r. do Wojewody (...) o przyznanie jej rekompensaty na pokrycie kosztów budownictwa mieszkaniowego, podając, że była kandydatem do spółdzielni mieszkaniowej od 16 grudnia 1981 r. do 6 lutego 1992 r. Z tym dniem została skreślona z listy kandydatów w związku z otrzymaniem ze spółdzielni przydziału lokalu mieszkalnego, co wynika z dołączonego dokumentu. Do wniosku dołączyła także dokumenty dotyczące wydatków poniesionych do dnia 9 czerwca 1994 r.
Decyzją z dnia 5 października 1995 r. nr GP/WB/7344/R/600/95 Wojewoda (...) odmówił przyznania Małgorzacie Sz. rekompensaty, ponieważ nie spełnia ona warunku udokumentowania wydatków na cele wymienione w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 4 października 1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991 - 1995 oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 103 poz. 446/. Wojewoda uznał, że koszty, jakie Małgorzata Sz. "poniosła na zakup lokalu mieszkalnego /4 396,48 zł/, są niższe niż dwukrotna wysokość rekompensaty /7 642,00 zł/ w dniu złożenia wniosku". Wojewoda stwierdził, że wydatki na roboty remontowe przeprowadzone w zakupionym lokalu mieszkalnym mogą być uznane tylko wówczas, gdy w wyniku tych prac lokal został doprowadzony do stanu nadającego się do zamieszkania, natomiast wydatki poniesione na podniesienie standardu /glazura, wykładzina dywanowa/ nie stanowią podstawy do wypłaty rekompensaty. Ponadto Wojewoda podał, że wprawdzie w dniu 31 października 1990 r. zostało zawarte porozumienie w sprawie przejęcia przez członka spółdzielni mieszkania nie w pełni wykończonego, ale stroną tego porozumienia był Antoni Sz. - ojciec strony; Małgorzata Sz. nie miała wówczas tytułu do lokalu.
W odwołaniu od tej decyzji Małgorzata Sz. uznała decyzję za zasadną, ale wnosiła "o przedłużenie o rok spełnienia warunku wysokości wpłaty za mieszkanie", uzasadniając to stanem zdrowia. Następnie pismem z dnia 28 grudnia 1995 r. powiadomiła Ministerstwo Gospodarki Przestrzennej Budownictwa o spełnieniu warunku uzyskania rekompensaty. Jednakże Minister Gospodarki Przestrzennej Budownictwa decyzją z dnia 23 grudnia 1996 r. nr (...) utrzymał w mocy decyzję Wojewody. W uzasadnieniu swej decyzji Minister wyjaśnił, że do wydatków poniesionych przez Małgorzatę Sz. nie mogą być zaliczone wydatki poniesione przed uzyskaniem przez nią tytułu prawnego do lokalu, a także wydatki na podniesienie standardu lokalu. Minister przyznał wprawdzie, że wysokość poniesionych wydatków powinna być ustalona na dzień wydania decyzji ostatecznej, a nie na dzień złożenia wniosku, ale jednocześnie stwierdził w sposób dość niezrozumiały, że "Dodatkowe postępowanie wyjaśniające dla ustalenia wielkości wydatków poniesionych przez wnioskodawcę na cele mieszkaniowe na dzień podjęcia decyzji, tj. 5.10.1995 r., nie ma wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie w sytuacji, gdy wielkość wydatków poniesionych przez Panią Małgorzatę Sz. na wymienione cele na dzień 26.10.1995 r. /po terminie wydania zaskarżonej decyzji/ była niższa niż dwukrotna wysokość rekompensaty".
Skarżąc tę decyzję, Małgorzata Sz. wnosi o jej uchylenie oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody. Podaje, że w dniu składania wniosku dwukrotność rekompensaty wynosiła 6 800 zł, a nie 7 642 zł. W ustawowym terminie poniosła wydatki w wysokości 7 834,73 zł, przy czym nie obejmuje to wydatków, o których mowa w decyzjach.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, ponieważ "Wydatki poniesione przez wnioskodawczynię na cele mieszkaniowe do dnia 26.10.1995 r. - po dniu 5.10.1995 r. wydania decyzji Wojewody (...) - wyniosły 5 898,86 zł były niższe od dwukrotnej wysokości rekompensaty wypłacanej w województwie (...) w IV kwartale 1995 r. - niższe od kwoty 7 860,00 złotych".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego. Jest w sprawie bezsporne, że Małgorzata Sz. była kandydatką do spółdzielni mieszkaniowej od dnia 16 grudnia 1981 r. do dnia 6 lutego 1992 r., w tym dniu bowiem otrzymała przydział lokalu spółdzielczego. Wiadomo także, że w dniu 31 października 1990 r. zostało zawarte ze spółdzielnią porozumienie w sprawie przejęcia przez członka mieszkania nie w pełni wykończonego. Faktem jest, że stroną tego porozumienia był ojciec Małgorzaty Sz., organy jednak w ogóle nie wyjaśniły, jak była przyczyna tego, że porozumienie podpisał Antoni Sz., mimo że chodziło o lokal, o który ubiegała się który uzyskała Małgorzata Sz. Zaniechanie takiego wyjaśnienia oznacza naruszenie art. 77 par. 1 Kpa mające wpływ na wynik sprawy. Organy nie wyjaśniły także, czy zawarcie takiego porozumienia było warunkiem uzyskania przydziału lokalu, czy też było jedynie swoistym udogodnieniem dla przyszłych członków w celu umożliwienia im wykończenia lokalu zgodnie z własnymi gustami, przy czym w razie braku takiego porozumienia spółdzielnia oddawała swym członkom lokale w pełni wykończone. Nie wiadomo także, jak traktowała spółdzielnia nakłady poniesione na dostosowanie lokalu do zamieszkania: czy było to zaliczane na wkład mieszkaniowy lub budowlany, czy też takie wydatki pozostawały poza rozliczeniami ze spółdzielnią jako wydatki własne.
Przy wszystkich tych rozważaniach jednak nie można pominąć faktu, że w omawianym porozumieniu z dnia 31 października 1990 r. wymieniono jako roboty do wykonania m.in. roboty tynkarskie wewnętrzne roboty posadzkarskie, co daje podstawę do oceny, że bez wykonania robót objętych porozumieniem lokal nie nadawałby się do zamieszkania, a zatem ich wykonanie przez lub na koszt przyszłego członka spółdzielni stanowiło nie "podniesienie standardu", lecz roboty konieczne, nawet wówczas, gdy zamiast tynku ułożono glazurę, a zamiast posadzki - wykładzinę dywanową.
Pojęcie "wkład mieszkaniowy lub budowlany do spółdzielni", wymienione w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 4 października 1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991 - 1995 oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 103 poz. 446/ jako cel przyznania rekompensaty, należy interpretować jako taki rodzaj wydatków poniesionych przez kandydata, które są warunkiem uzyskania od spółdzielni lokalu nadającego się do zamieszkania. W sytuacji, w której kandydatowi postawiono by warunek wykończenia lokalu, nakłady poniesione na ten cel należałoby traktować na równi z uzupełnieniem wydatków poniesionych na wkład mieszkaniowy /budowlany/, ponieważ bez poniesienia nakładów na wykończenie lokalu kandydat nie mógłby uzyskać przydziału lokalu od spółdzielni ani w nim zamieszkać.
Jeżeli zatem organy nie dokonały w tym kierunku ustaleń mimo ich braku przesądziły o braku podstaw do przyznania Małgorzacie Sz. rekompensaty, naruszyły art. 7, 77 par. 1 art. 80 Kpa w stopniu dającym podstawę do uchylenia decyzji obu instancji na zasadzie art. 22 ust. 1 pkt 1 art. 29 w związku z art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oraz do orzeczenia o kosztach w myśl art. 55 ust. 1 tej ustawy.