Uzasadnienie
I SA 1957/03
Zastępca Kierownika Urzędu Rejonowego w W. pismem z dnia 30 grudnia 1993 r. zawiadomił W., Z. i T. G. o zakończeniu postępowania w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], objętą dekretem o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Zainteresowani zostali powiadomieni o braku podstaw do przyznania odszkodowania na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
W dniu 8 maja 2002 r. wymienione osoby wniosły do Wojewody [...] "zażalenie" na pismo z 30 grudnia 1993 r., a następnie skargę na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2003 r, sygn. I SAB 13/03, zobowiązał Wojewodę [...] do wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną nr ks. hip. [...] w terminie jednego miesiąca od daty otrzymania wyroku. Sąd przyjął, że treść pisma skarżących z dnia 8 maja 2002 r., nazwanego "zażaleniem", a powołującego się na art. 127 § 1 k.p.a. i nawiązującego do odwołania od decyzji, wskazuje wyraźnie, że skarżący traktowali to pismo jako odwołanie od rozstrzygnięcia Zastępcy Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] grudnia 1993 r. Strony domagając się uchylenia pisma z 30 grudnia 1993 r. i rozstrzygnięcia sprawy decyzją Wojewody dały wyraz temu, że żądają wydania decyzji przez organ odwoławczy.
Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lipca 2003 r., nr [...], stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Zastępcy Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z [...] grudnia 1993 r. o odmowie przyznania odszkodowania z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia. W postanowieniu tym organ przyznał, że zaskarżone pismo z 1993 r. jest w istocie decyzją, w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, o odmowie przyznania odszkodowania. Od decyzji tej stronom przysługiwało odwołanie do organu wyższego stopnia w terminie 14 dni od dnia doręczenia. Skarżący wnieśli odwołanie po upływie tego terminu. W tej sytuacji należało stwierdzić niedopuszczalność odwołania ze względu na uchybienie terminu do jego wniesienia oraz z uwagi na brak prośby zainteresowanych o jego przywrócenie.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W., Z. i T. G. wnieśli o uchylenie postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r, jako wydanego z naruszeniem art. 9 k.p.a. Podnieśli, że nie zgadzają się z takim stanowiskiem, gdyż przez cały czas postępowania administracyjnego organy utrzymywały, że rozstrzygnięcie Urzędu Rejonowego w W. zawarte w piśmie z 30 grudnia 1993 r. jest pismem informacyjnym i nie przysługuje na nie zażalenie. Wojewoda [...] w postanowieniu z dnia [...] lipca 2003 r. prezentuje inny pogląd i traktuje to pismo jako decyzję administracyjną. Z zasady ochrony zaufania obywatela do prawidłowości działań administracji i sądów wynika, że nie powinien być on narażony na uszczerbek, jeśli działał w przekonaniu, że czynności organów państwowych są prawidłowe.
Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.
Postanowienie Wojewody [...] z dna [...] lipca 2003 r. wskazuje jako podstawę prawną art. 134 k.p.a. Przepis ten przewiduje stwierdzenie przez organ odwoławczy w drodze postanowienia niedopuszczalności odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Niezachowanie terminu powoduje bezskuteczność odwołania. Organ odwoławczy obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, o jakim mowa wart. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2003 r., sygn. I SAB 13/03, wynikała wiążąca dla organów administracji (art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) ocena prawna wniesionego przez skarżących środka odwoławczego i trybu, w jakim powinien być rozpoznany. Sąd ten przyjął, że mimo nazwania go "zażaleniem" było to istocie odwołanie podlegające rozpatrzeniu w trybie przepisów kpa. o odwołaniach. Będąc związany tą oceną Wojewoda [...] był zobowiązany do wstępnego zbadania, czy wniesienie odwołania nastąpiło w terminie przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wojewoda [...] prawidłowo ustalił, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu, który - zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. - wynosi 14 dni.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice niniejszej sprawy wyznaczało postanowienie Wojewody [...], wydane po wiążącym ten organ wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie naruszało prawo, w tym powołany przez skarżących art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.