Uzasadnienie
I SA 2104/03
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. nr [...] z dnia [..] czerwca 2003 r., stwierdzającą z urzędu, nieważność decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. nr [...] z dnia [....] listopada 1998 r. w sprawie nabycia przez E. C. uprawnień do osobnej kwatery stałej, na czas nieokreślony.
W uzasadnieniu Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wskazał:
Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w K., działając na podstawie art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 86 poz. 443 z późn. zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dniu rozpatrywania sprawy – decyzją z dnia [..] listopada 1998 r. stwierdził nabycie przez E. C. uprawnień do osobnej kwatery stałej na czas nieokreślony, kierując się faktem posiadania przez nią uprawnień do wojskowej renty rodzinnej po zmarłym ppłk. rez. J. C. Zgodnie z art. 23 ust. 2 cytowanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu zgonu J. C., prawo do kwatery nabywali członkowie rodziny pod warunkiem spełnienia – łącznie – dwóch przesłanek, posiadania uprawnień do wojskowej renty rodzinnej i wspólnego zamieszkiwania w kwaterze w dniu śmierci emeryta wojskowego. Tymczasem w dniu śmierci J. C. zamieszkiwał wraz z żoną w Z. przy ul. [...], we własnym domu jednorodzinnym, który nie był osobną kwaterą stałą. Pomimo więc posiadania przez E. C. uprawnień do renty rodzinnej, fakt niezamieszkiwania w kwaterze ostatecznie wykluczył wymienioną z grona osób posiadających prawo do kwatery.
Dyrektor Oddziału Terenowego stwierdzając nabycie przez E. C. prawa do osobnej kwatery stałej, wydał decyzję z rażącym naruszeniem prawa.
E. C. zaskarżyła powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść orzeczenia, a to:
- art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędne zastosowanie przepisu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego;
- art. 10 § 1 kpa poprzez brak zapewnienia stronie i jej pełnomocnikowi czynnego udziału w postępowaniu poprzez uniemożliwienie zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów;
- art. 107 § 1 kpa poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego co do istnienia przesłanek dla stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że J. C. wcześniej już nabył prawo do ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery jak też, że do chwili jego śmierci zamieszkiwali wspólnie w lokalu przy ul. [...] w Z., w którym J. C. zameldowany był od dnia [...] grudnia 1964 r.
W odpowiedzi na skargę, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Zgodnie z art. 97 § 1 przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. ze zm.) sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270 ze zm.) Wobec zaskarżenia decyzji organu administracji publicznej, którego siedziba znajduje się na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - ten Sąd zgodnie z art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest właściwy dla niniejszej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 tej ustawy kontroluje działalność administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie, orzekając w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, akty prawa miejscowego, organów jednostek samorządu terytorialnego i terenów administracji rządowej, akty nadzoru, akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związku lub inne akty z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień i obowiązków wynikających z przepisu prawa jak te z bezczynności organów w wymienionych w ustawie przypadkach.
Przepis art. 134 cytowanej ustawy stanowi, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani też powołaną podstawą zaskarżenia, jak też, że może wydać orzeczenie na niekorzyść skarżącego w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Przepis ten ma w pełni zastosowanie w sprawie niniejszej.
Dyrektor Oddziału Rejonowego prowadząc z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej E. C. uprawnienia do osobnej kwatery stałej, naruszył prawa strony określone w:
- art. 61 § 4 kpa – poprzez niezawiadomienie zainteresowanej o wszczęciu postępowania;
- art. 73 § 1 kpa – poprzez nieudostępnienie stronie akt przeprowadzonego postępowania;
- art. 78 § 1 kpa poprzez niewezwanie E. C. do wskazania dowodów a w konsekwencji zasadę wskazaną w art. 10 § 1 kpa zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W ten sposób organ administracji wojskowej nie zebrał w całości materiału dowodowego – czym uchybił art. 77 § 1 kpa i art. 7 kpa i, nie ustalając wnikliwie istoty sprawy.
Stwierdzenie nieważności decyzji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, wymaga wykazania który z przypadków ujętych tym przepisem ma zastosowanie, a więc czy decyzja została wydana bez podstawy prawnej czy też z rażącym naruszeniem przepisu z jego wskazaniem i uzasadnieniem przesłanek uznania tego naruszenia za rażące.
W sprawie tej organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, poza przytoczeniem w uzasadnieniach wydanych decyzji, stanu faktycznego, ograniczają się do stwierdzenia, że decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego z dnia [...] listopada 1998 r. nr [...], wydana została z rażącym naruszeniem prawa bez dalszej analizy faktycznej i prawnej orzeczeń.
Należy więc uznać, że decyzje nie zostały należycie uzasadnione, co uniemożliwia ocenę legalności postępowania nadzorczego.
W tym stanie, z uwagi na naruszenie przepisów art. 7 kpa, 10 kpa, 77 kpa, 107 kpa oraz art. 156 § 1 ust. 1 kpa – co niewątpliwie ma wpływ na wynik sprawy – Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) decyzje organów obu instancji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej uchylił. Stosownie do treści art. 153 cytowanej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, a zgodnie z art. 200 orzekł o kosztach postępowania.