Uzasadnienie
I SA 2120/03
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] lipca 1989 r., [...], o ustaleniu od Zakładu [...] "P." opłaty rocznej za zarząd nieruchomością o powierzchni [...] m², położoną w K. przy ul.[...].
Po rozpatrzeniu odwołania Związku [...] w K. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., [...], uchylił powyższą decyzję Wojewody [...] i stwierdził nieważność decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] lipca 1989 r. w części dotyczącej gruntu o pow. [...]m², zajętego pod ogród działkowy Uzasadniając decyzję Prezes UMiRM wskazał, że przedmiotowy grunt stanowił własność Skarbu Państwa i nie został przekazany w zarząd Zakładom [...] "P." na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami wywłaszczaniu nieruchomości, bądź przepisów wcześniejszych. Przepis art. 32 ustawy z 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych stanowi, że miejskie i przyzakładowe ogrody działkowe stają się ogrodami działkowymi w rozumieniu ustawy i Polski Związek Działkowców przejmuje nieodpłatnie majątek, należności i zobowiązania dotychczasowych jednostek organizacyjnych ogrodów działkowych. Skoro PZD przejął nieodpłatnie majątek i zobowiązania dotychczasowych ogrodów, to z dniem wejścia w życie ustawy z 6 maja 1981 r. stał się on użytkownikiem terenów zajętych uprzednio pod ogrody działkowe. W postępowaniu ustalono, że ogród działkowy na przedmiotowym terenie istniał już w latach 50-tych i istnieje obecnie. Powołane przez Wojewodę art. 38 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach oraz art. 87 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do uznania, że Zakłady [...] "P." uzyskały zarząd spornym gruntem. Powołane przepisy stanowią jedynie o przekształceniu istniejącego prawa do gruntu, ustanowionego uprzednio w formie prawem przewidzianej. W związku z tym należało stwierdzić, że decyzja z [...] lipca 1989 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 47 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz art. 32 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych. Decyzja z [...] lipca 1989 r. w części dotyczącej gruntu o powierzchni 19900 m² nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "P." SA podniósł, że przedmiotowa nieruchomość wraz z przedsiębiorstwem "PW" spółka z o.o. w K. została przejęta na własność Państwa na podstawie orzeczenia Ministra Przemysłu Chemicznego z dnia [...] grudnia 1961 r., wydanego na podstawie art. 9 i 17 pkt 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11. poz. 37). Grunt, o którym mowa w decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w K. był w użytkowaniu Fabryki U. przed dniem wejścia w życie ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach i zgodnie z art. 38 przeszedł w użytkowanie w rozumieniu tej ustawy. Stosownie do art. 87 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości grunty będące w użytkowaniu przechodzą w zarząd. Decyzja z dnia [...] maja 1989 r. o opłatach była m.in. podstawą do uwłaszczenia decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 1993 r. Zakładów "P." działką nr [...] o powierzchni [...] m², co zostało ujawnione w kw nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych w K.. Zakłady "P." przekształciły się w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, a następnie 92,8 % akcji spółki przeszło na rzecz "C." spółka z o.o. w Z. i S. S., którzy nabyli akcje od Skarbu Państwa według ceny uwzględniającej wartość spornego gruntu. Decyzja o opłatach nie narusza również art. 32 ustawy z 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, gdyż ogród ten nie został utworzony zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych i nie posiadał przymiotu ogrodu pracowniczego, a więc nie mógł stać się z dniem 12 maja 1981 r. ogrodem pracowniczym w rozumieniu art. 32 ustawy 6 maja 1981 r. Ponadto decyzja z [...] lipca 1989 r. o opłatach wywołała nieodwracalne skutki prawne, skoro doszło do uwłaszczenia i ujawnienia prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej, a także do prywatyzacji przedsiębiorstwa.
Odpowiadając na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Skarga jest uzasadniona. Przede wszystkim jednak należało z urzędu zwrócić uwagę na okoliczność, że przedmiotowe postępowanie dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji skierowanej do podmiotu, który obecnie już nie istnieje. W postępowaniu działała aktualnie funkcjonująca Spółka Akcyjna "P." K., ale z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy nie wynika następstwo prawne powyższej Spółki po istniejącym Zakładzie [...] "P.". Nie zostało również wykazane następstwo prawne wymienionego Zakładu po dawnej Fabryce "U.".
Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, że organ odwoławczy nie w pełni wyjaśnił kwestię posiadania przez Zakład "P." w K. użytkowania nieruchomości, której dotyczyła zaskarżona decyzja. Należy ocenić, jakie znaczenie miało przyznanie w zarządzeniu Ministra Przemysłu Chemicznego z dnia [...] lipca 1951 r. Fabryce U. w K. przy ul. [...]. Ocenie powinien podlegać także tryb, w jakim część nieruchomości, której dotyczy decyzja z [...] lipca 1989 r. została zagospodarowana jako ogród działkowy. Konieczne jest też ustalenie, czy był to ogród stały, czy tymczasowy.
Wydając zaskarżoną decyzję Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie rozważył w ogóle kwestii nieodwracalności skutków prawnych. Organ stwierdził tylko, że decyzja z [...] lipca 1989 r. w części dotyczącej [...] m² nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Jak wynika z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego spółka "P." SA powstała w 1994 r. jako jednoosobowa spółka Skarbu Państwa w trybie przepisu art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 1993 r. o narodowych funduszach inwestycyjnych i ich prywatyzacji (Dz. U. Nr 44, poz. 202). Aktualnie jednak Spółka ta przestała być jednoosobową spółką Skarbu Państwa, a stała się spółką akcyjną, podlegającą w pełni regulacji przepisów kodeksu spółek handlowych. Powyższe przekształcenie nie jest bez znaczenia dla ustalenia, czy decyzja z [...] lipca 1989 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne. W zaskarżonej decyzji organ nie wypowiedział się w tym zakresie.
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy określona decyzja administracyjna jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Oznacza to, że organ w postępowaniu nadzorczym nie jest władny do rozpatrywania sprawy co do istoty, a jedynie ogranicza swoje postępowanie do ustalenia przesłanek pozytywnych i negatywnych. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w zaskarżonej decyzji skupił się wyłącznie na przesłankach pozytywnych i pominął analizę występujących w sprawie okoliczności, np. przekształceń własnościowych skarżącej, które mogły mieć znaczenie przy ocenie, czy w sprawie nie występują przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności decyzji.
Wobec powyższego Sąd uznając, że zgromadzony materiał dowodowy wymaga uzupełnienia i ponownego rozważenia orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).