Wyrok WSA w Olsztynie z 15 czerwca 2004 r., I SA 2131/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 15 czerwca 2004 r.

Sprawa

sprawy ze skargi M. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie choroby zawodowej: I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA
Hanna Raszkowska Marzenna Glabas Irena Szczepkowska (spr.) Grzegorz Klimek protokolant

Uzasadnienie

UZASADNINIENIE

Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w S. decyzją nr "[...]" z dnia 25 maja 1998 r. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u M. K. choroby zawodowej wymienionej w póz. 7 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, póz. 29, z późn. zm.). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ powołał się na orzeczenie lekarskie Nr "[...]" Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej w O. z dnia 8 kwietnia 1998 r., stwierdzające, że istniejące u M. K. zmiany chorobowe nie wykazują cech choroby zawodowej.

W dniu 27 lutego 2003 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny S. otrzymał nowe orzeczenie lekarskie nr "[...]" Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej w O. z dnia 19 lutego 2003 r. orzekające o rozpoznaniu u M. K. choroby zawodowej - przewlekłe zapalenie krtani z niedowładem mięśni głosowych i trwałą dysfonią.

W oparciu o powyższe orzeczenie lekarskie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S., postanowieniem z dnia 4 lipca 2003 r., nr "[...]", wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 25 maja 1998 r. nr: "[...]", a następnie decyzją z dnia 7 lipca 2003 r., wydaną na podstawie art. 145 § l i art. 151§ l pkt 2 kpa odmówił uchylenia tej decyzji stwierdzając, iż brak jest podstaw wymienionych w art. 145 § l kpa, stanowiących podstawę do uchylenia dotychczasowej decyzji.

Od powyższej decyzji M. K. wniosła odwołanie podnosząc, iż negatywna dla niej decyzja z dnia 25 maja 1998 r. wydana została w oparciu o orzeczenie lekarskie z 8 kwietnia 1998 r., które opierało się na jednym badaniu stroboskopowym i niekompletnej dokumentacji jej choroby. Wskazała, iż w tej samej Poradni Chorób Zawodowych wydane zostało orzeczenie lekarskie z dnia 19 lutego 2003 r., w którym komisja lekarska po przeanalizowaniu całości zebranej dokumentacji dotyczącej przebiegu jej pracy zawodowej, narażenia na wzmożony wysiłek głosowy oraz w oparciu o wyniki badań konsultacyjnych rozpoznała u niej chorobę zawodową narządu głosu, a rozpoznane schorzenie znajduje się w wykazie chorób zawodowych. Komisja lekarska stwierdziła, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a narażeniem na stanowisku pracy. W ocenie odwołującej się choroba istniała już w dacie wydania pierwszej decyzji, tylko nie zostały skompletowane wszystkie dokumenty z przebiegu jej choroby, co miało wpływ na negatywne orzeczenie i w konsekwencji na negatywną decyzję wy daną w jej sprawie.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania M. K., decyzją nr "[...]" z dnia 26 sierpnia 2003 r., na podstawie art. 138 § l pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji nietrafnie dokonał wyboru jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania i wskazał, że na system weryfikacji decyzji ostatecznych na drodze administracyjnej składa się nie tylko wznowienie postępowania (art. 145 i następne kpa), ale również postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art.156 i następne kpa) lub postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej (art.154 i 155 kpa). System ten oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności co oznacza, że poszczególne tryby mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wątpliwości i nie mogą być stosowane zamiennie. W ocenie organu II instancji otrzymane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. orzeczenie lekarskie z dnia 19 lutego 2003 r. o rozpoznaniu u M. K. choroby zawodowej - przewlekłe zapalenie krtani z niedowładem mięśni głosowych i trwałą dysfonią - nie upoważniało organu I instancji do wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z uwagi na brak wystąpienia przesłanek do jego wznowienia określonych w art. 145 kpa. Organ uznał, iż wobec niewskazania przez M. K. trybu weryfikacji decyzji, organ I instancji - stosownie do wymogów art. 7-11 kpa - winien pouczyć stronę o przysługujących jej trybach postępowania, a następnie prowadzić postępowanie w trybie wskazanym przez stronę.

Na powyższą decyzję M. K. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego ponawiając argumentację z odwołania, iż jej choroba zawodowa istniała już w 1998 r., tj. w dacie wydania decyzji orzekające o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej. Niezrozumiałym dla skarżącej jest fakt, że dwie komisje mając do oceny ten sam okres choroby i pracy zawodowej, wydały odmienne orzeczenia. Przyczyn takiego stanu rzeczy skarżąca upatruje w tym, że komisja lekarska, która w dniu 8 kwietnia 1998 r. wydała w jej sprawie orzeczenie, nie posiadała pełnej dokumentacji z przebiegu jej choroby i pracy zawodowej.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie z art. 97 ust. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.).

Sąd nie będąc związany granicami skargi z urzędu stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością przewidzianą w art. 145 § l kodeksu postępowania administracyjnego. Jedną z przyczyn stanowiących podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § l i 2 kpa, jest ujawnienie nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, lecz nie znanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § l pkt 5 kpa). Ten powód wznowienia postępowania stanowi istotną gwarancję dochodzenia prawdy obiektywnej. Wyjście na jaw nowych dowodów lub nowych okoliczności faktycznych może być zarówno efektem działań strony, jak i organu administracji (art. 147 kpa). W niniejszej sprawie wznowienie postępowania nastąpiło z urzędu w związku z otrzymaniem przez Państwowego Powiatowego

Inspektora Sanitarnego w S. orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej w O. z dnia 19 lutego 2003 r. stwierdzającego u M. K. chorobę zawodową związaną z nadmiernym wysiłkiem głosowym, której istnienia nie stwierdzono w orzeczeniu lekarskim z dnia 8 kwietnia 1998 r. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku zaprezentowanemu w zaskarżonej decyzji organu II instancji wydanie nowego orzeczenia lekarskiego z dnia 19 lutego 2003 r. uprawniało Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. do wznowienia postępowania. Jednak samo postanowienie o wznowieniu postępowania nie oznacza jeszcze wzruszenia decyzji ostatecznej. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149§ l kpa i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2001 r. sygn. akt SA 420/01, LEX nr 77650). W zależności od wyników przeprowadzonego postępowania, stosownie do postanowień art. 151 §1 kpa, właściwy organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § l lub art. 145a, albo 2) uchyla dotychczasową decyzję, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § l lub art. 145a i wydaje nową decyzję. Jeśli natomiast przyczyny wznowienia wprawdzie stwierdzono, lecz upłynęły terminy określone w art. 146 § l kpa, to w takiej sytuacji według art. 151 § l pkt 2 kpa jest obowiązek wydania decyzji stwierdzającej, że decyzja dotychczasowa została wydana z naruszeniem prawa, oraz wskazującej przyczynę nieuchylenia takiej decyzji.

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy Sąd stwierdził, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. po wznowieniu postępowania nie dokonał analizy podstawy wznowienia postępowania, a w decyzji wydanej z powołaniem się na art. 151 § l pkt 2 kpa, odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 25 maja 1998 r., ograniczył się do stwierdzenia, iż brak jest podstaw wymienionych wart. 145 § l kpa stanowiących podstawę do uchylenia dotychczasowej decyzji, czym naruszył normę art. 107 § 3 kpa. Stosownie do tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W ocenie Sądu w wyniku wznowionego postępowania należało przede wszystkim zbadać czy nowe orzeczenie lekarskie z dnia 19 lutego 2003 r. stwierdzające o skarżącej chorobę zawodową narządu głosu wydane zostało w oparciu te same badania lekarskie i tę samą dokumentację, jak również czy uwzględniało ten sam rodzaj i okres narażenia zawodowego, co orzeczenie lekarskie z dnia 8 kwietnia 1998 r.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji uwzględni powyższe wskazania, jak również obowiązany będzie zbadać czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty nie stoją okoliczności, o jakich mowa w art. 146 kpa, tj. czy od dnia doręczenia decyzji z dnia 25 maja 1998 r. nr "[...]" nie upłynęło pięć lat (w aktach administracyjnych przekazanych Sądowi brak jest dowodu doręczenia tej decyzji stronie).

Z tych wszystkich względów należało uznać, że obie decyzje naruszają przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje ich uchyleniem na podstawie art. 145§ l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).