Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 22 października 1981 r., I SA 2147/81

Teza

Zgodnie z art. 107 par. 3 Kpa organ administracji jest obowiązany podać w uzasadnieniu faktycznym swej decyzji m.in. dowody, na jakich się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. Dopełnienie tego obowiązku nabiera szczególnej wagi wówczas, gdy organ administracji ustala kandydata na wieczystego użytkownika nieruchomości spośród kilku ubiegających się osób, kierując się tylko uznaniem ze względu na brak kryteriów prawnych wyboru. W takim wypadku organ jest obowiązany szczegółowo wyjaśnić motywy, jakimi się kierował przy rozstrzyganiu sprawy.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Antoniego G. na decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 24 kwietnia 1981 r. w przedmiocie ustalenia Barbary i Leszka małżonków M. kandydatami na wieczystych użytkowników działki budowlanej i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Dzielnicy Łódź-Bałuty z dnia 3 marca 1981 r., a także, zgodnie z art. 208 Kpa, zasądził od Prezydenta Miasta Łodzi kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Uzasadnienie

Rejonowy Zarząd Gospodarki Terenami w Łodzi podał w dniu 10 października 1980 r. do publicznej wiadomości, że działka budowlana, stanowiąca własność Skarbu Państwa, a położona w Łodzi przy ul. U. pod nr 7, przeznaczone jest do przekazania osobom fizycznym w użytkowanie wieczyste. Wnioski w tej sprawie złożyło ogółem 7 osób, w tym Stanisław i Antoni G. Decyzją nr 17/81 z dnia 3 marca 1981 r., wydaną z upoważnienia Naczelnika Dzielnicy Łódź-Bałuty, kierownik Rejonowego Zarządu Gospodarki Terenami w Łodzi przyznał sporną działkę Barbarze i Leszkowi małżonkom M., podając jako podstawę prawną decyzji m.in. przepisy rozdziału 3 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach /Dz.U. 1969 nr 22 poz. 159 ze zm./, ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach /Dz.U. nr 27 poz. 192 ze zm./ i rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 18 maja 1970 r. w sprawie trybu oddawania w użytkowanie wieczyste terenów państwowych i sprzedaży położonych na nich budynków /Dz.U. nr 13 poz. 120 ze zm./.

Od decyzji tej odwołał się Antoni G. do Prezydenta Miasta Łodzi podnosząc, że sporna działka była użytkowana od 1956 r. przez jego ojca Stanisława na podstawie umowy dzierżawy. Ojciec jego ubiegał się już od 3 lat o przekazanie mu tej działki w użytkowanie wieczyste, jednakże spotkał się z odmową, mimo że na działce tej uprawiał warzywa i owoce dla swych potrzeb i hodował trzodę. W odwołaniu podnosił ponadto zarzuty merytoryczne co do słuszności rozstrzygnięć zawartych w decyzji.

Odwołanie Antoniego G. zostało załatwione odmownie decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 24 kwietnia 1981 r., nr ZGT-I-8224/2/25/81, utrzymującą zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że wszyscy wnioskodawcy mieli równorzędne uprawnienia do uzyskania działki, z tym jednak, że Antoni G. jest osobą samotną.

Decyzję organu odwoławczego Antoni G. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu przytoczył argumenty podane wcześniej w odwołaniu, szczególnie podkreślając fakt użytkowania działki przez jego ojca przez 25 lat, co powinno być uwzględnione przez organy administracji.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Łodzi wniósł o jej oddalenie, nie dodając nowych elementów do sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do treści art. 16 par. 2 i art. 196 par. 1 do Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą być zaskarżone decyzje organów administracji państwowej z powodu ich niezgodności z prawem. Zadaniem Sądu nie jest wobec tego ocena celowości, słuszność lub sprawiedliwość rozstrzygnięć tych organów, lecz jedynie kontrola, czy w toku postępowania zakończonego decyzją ostateczną przestrzegane były przepisy obowiązującego prawa i czy ich zastosowanie w konkretnej sprawie było prawidłowe i uwzględniało podstawową zasadę postępowania administracyjnego, jaką jest przestrzeganie praworządności i działanie w zgodzie z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli /art. 7 Kpa/.

W świetle tego zastrzeżenia wstępnego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w omawianej sprawie dopatrzył się uchybień proceduralnych mających znaczenie dla sprawy. Zgodnie z treścią art. 107 par. 3 Kpa organ administracji zobowiązany jest podać w uzasadnieniu faktycznym swej decyzji m.in. dowody, na jakich się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. Przepis ten nabiera szczególnej wagi wówczas, gdy organ administracji działa w granicach uznania administracyjnego, jak to miało miejsce w omawianej sprawie. W takim wypadku organ jest obowiązany szczegółowo wyjawić motywy, jakimi się kierował przy wyborze jednego z wielu kandydatów do przejęcia działki w użytkowanie wieczyste. Takich przekonywających motywów Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł w uzasadnieniu decyzji organu I instancji /z wyjątkiem wyjaśnienia dotyczącego osoby Jana I./, ani w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, natomiast z pobieżnego porównania sytuacji osobistej kandydatów, podanej w ich wnioskach, można oceniać, że kandydaci wybrani przez organ I instancji mogą wzbudzać uzasadnione zastrzeżenia innych zainteresowanych. Wprawdzie zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest ocena słuszności decyzji organów administracji, lecz jedynie sprawdzanie zgodności tych decyzji z prawem stosownie do treści art. 196 par. 1 Kpa, niemniej jednak zaniechanie przez te organy uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonywający i zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i art. 11 Kpa skutkuje wadliwość tych decyzji określoną w art. 207 par. 2 pkt 3 w związku z art. 107 par. 3, art. 77, art. 80 i art. 81 Kpa i stanowi podstawę do uchylenia decyzji organów obu instancji zgodnie z art. 207 par. 1 Kpa. Zwrot kosztów postępowania zasądzono zgodnie z art. 208 Kpa.