Wyrok WSA w Warszawie z 5 lutego 2004 r., I SA 2189/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

Rozpoznanie

w dniu 5 lutego 2004r.

Sprawa

sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2003r. Nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] 2/ zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Skład

Przewodniczący s.NSA Izabella Kulig-Maciszewska Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska NSA Ewa Dzbeńska (spr.)
Ewa Nieora protokolant

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. nr. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] czerwca 2003r nr [...] w przedmiocie przyznania G. K. zasiłku celowego w miesiącu czerwcu 2003r. w wysokości [...] zł. na uzupełnienie niezbędnych potrzeb życiowych.

W uzasadnieniu przyznano, że sytuacja bytowa i zdrowotna skarżącego jest bardzo trudna, i choć spełnia on kryterium dochodowe to jednakże wysokości świadczenia nie może być warunkowana potrzebami zgłaszanymi przez świadczeniobiorcę. Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i nie może stanowić pełnego źródła utrzymania. Ponadto wskazano, że G. K. jest pod stałą opieką Ośrodka Pomocy Społecznej, który w miarę swoich możliwości stara się co miesiąc wspomóc skarżącego, co przy skromnym budżecie ośrodka i dużej liczbie osób potrzebujących z konieczności sprowadza się do formy nie satysfakcjonującej skarżącego.

Na powyższą decyzję wniósł skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego G. K. W skardze domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie prawa materialnego. Wskazał, że nie z własnej woli pozostaje bez pracy co powoduje, że nie ma żadnych źródeł dochodu. Zgodnie z art. 67 ust. 2 Konstytucji RP przysługuje mu prawo do skutecznego zabezpieczenia społecznego na poziomie umożliwiającym bytowanie w warunkach odpowiadających godności człowieka.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn niż w niej wskazano.

Przede wszystkim należy wyjaśnić, iż skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, póz. 1271 z poz. zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, do czego sąd administracyjny powołany jest w myśl art. 3 § 1 pkt. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stwierdził, że zarówno decyzja ostateczna jak i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania co nie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 listopada 1994r. w sprawie III ARN 55/94 OSNAP i US nr7 poz.83 uznał " Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art.80 kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 §1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonywującej treści (art. 7 kpa)".

Pogląd ten w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie. Rzeczą organu orzekającego w drugiej instancji było sprawdzenie, czy faktycznie organ pierwszej instancji nie dysponował niezbędnymi środkami finansowymi, ażeby przyznać skarżącemu wyższy zasiłek okresowy. Możliwości płatnicze ośrodka pomocy społecznej powinny jednoznacznie wynikać z ustaleń poczynionych w zaskarżonej decyzji. Za gołosłowne uznać należy stwierdzenie, ze Ośrodek Pomocy Społecznej w P. nie posiada wystarczających środków, bez wskazania jakiegokolwiek dowodu dla uprawdopodobnienia tego stanowiska. Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością (art. 7 i 77 k.p.a.). Dotyczy to nie tylko ustalenia przesłanek, jakie według przepisów ustawy o pomocy społecznej powinien spełniać skarżący, ażeby przyznać mu świadczenie, ale również okoliczności, które decydują o odmowie jego przyznania w oczekiwanej przez skarżącego wysokości.

Przepisy art. 107 k.p.a nakłada na wszystkie organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego i prawnego wydawanych decyzji. Uchybienie tym rygorom uniemożliwia sądową kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji nie spełniają tych wymogów.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez przedmiotową decyzję, podnieść należy, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. SK15/01 (OTK 2001/8/252) po rozpoznaniu skargi konstytucyjnej o stwierdzenie, iż przepis art. 31 ust 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, póz. 414 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10 marca 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania zasiłku okresowego (Dz. U. Nr 26, poz. 140) są sprzeczne z art. 67 ust. 2 Konstytucji RP orzekł: "Przepisy art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, póz. 414 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10 marca 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania zasiłku okresowego (Dz. U. Nr 26, poz. 140) są zgodne z art. 67 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, nie jest uprawniona taka interpretacja przepisu art. 67 ust. 2 Konstytucji, z której wynikałoby indywidualne roszczenie o świadczenie przewidziane w każdej z form składających się na zabezpieczenie społeczne. Dlatego też przepisy art. 31 ust. 1 ustawy oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia, na podstawie których organ administracyjny nie ma obowiązku a jedynie prawo do tego, by przyznać określonym osobom zasiłek okresowy, są zgodne ze wskazanym przez skarżącego wzorcem konstytucyjnym.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wymienione braki w wyjaśnieniu sprawy wskazują, że jej rozstrzygnięcie nastąpiło z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 i 107 kpa zaś uchybienie tym przepisom pozostaje w związku z treścią zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji, co powoduje ich uchylenie na podstawie art. 145 §1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. NR.153 poz. 1270). Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono o nie wykonalności zaskarżonej decyzji.