Wyrok WSA w Warszawie z 8 grudnia 2004 r., I SA 2191/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004 r.

Sprawa

sprawy ze skargi S. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Emilia Lewandowska
Joanna Kaklin protokolant

Uzasadnienie

I SA 2191/03

Wojewoda [...] decyzją z dnia nr [...] z dnia [...] września 2003 r., po rozpatrzeniu odwołania spadkobiercy dawnego współwłaściciela, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2003 r., nr [...] w części dotyczącej odmowy przyznania odszkodowania za działkę nr [...], a uchylił tę decyzję w części dotyczącej odmowy ustalenia odszkodowania za działkę nr [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji w odniesieniu do sprawy odszkodowania za tę działkę.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ drugiej instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny:

Prezydent W. odmówił ustalenia odszkodowania za wyżej wymienione działki hip. nr [...] i [...] pochodzące z nieruchomości pod nazwą "[...]" na podstawie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr. 46, poz. 543) uzasadniając, iż za jedną z posiadanych przez byłych właścicieli na terenie W. działek pochodzących z wymienionej nieruchomości, to jest za działkę hip. nr [...] ustalone już zostało odszkodowanie decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 1978 r.

Od decyzji tej złożył odwołanie pełnomocnik S. B. jednego ze spadkobierców byłych współwłaścicieli nieruchomości, to jest Z. i A. K. małżonków B. Pozostałym spadkobiercą właścicieli jest ich córka Pani E. B. W odwołaniu zgłosił zarzut, iż organ pierwszej instancji niesłusznie uznał, że art. 215 cytowanej wyżej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. przewiduje możliwość przyznania odszkodowania na rzecz byłego właściciela bądź jego następców prawnych tylko za jedną działkę przejętą na własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr. 50, poz. 279). Zdaniem odwołującej się strony, skoro przepis dekretu przewidywał odszkodowanie za wszystkie przejęte na własność Państwa na ich podstawie nieruchomości, to w niniejszym przypadku odszkodowanie powinno być przyznane również za przedmiotowe działki hip. nr [...] i [...].

Organ odwoławczy nie uznał celowości ponownego rozpatrywania sprawy przez organ pierwszej instancji. Zajęte w rozstrzygnięciu stanowisko w kwestii możliwości przyznania odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. tylko za jedną przejętą na własność Państwa na podstawie wyżej wymienionego dekretu z dnia 26 października 1945 r. działkę, która przed wejściem w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. uznał jako prawidłowe. Istotnie jak wskazano w odwołaniu, dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy nie ograniczał możliwości przyznania odszkodowania tylko do jednej działki, lecz z uwagi na wygaszenie z dniem 1 sierpnia 1985 r. (tj. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości – Dz. U. Nr. 22, poz.

99. przewidzianych w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu roszczeń odszkodowawczych brak jest podstaw do rozpatrywania wniosków w tym zakresie.

Co do działki hip. nr [...] organ drugiej instancji umorzył postępowanie odszkodowawcze pierwszej instancji, bowiem sprawa była przedmiotem rozpatrywania w pierwszej instancji i zakończona została decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 1978 r. orzekającą pozostawienie wniosku o przyznanie odszkodowania bez uwzględnienia. W świetle art. 156 § 1 pkt 3 kpa ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy byłoby dotknięte wadą nieważności, jako dotyczące sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inna decyzją ostateczną.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł spadkobierca byłego współwłaściciela, wnosząc o jej uchylenie i zarzucając, że decyzja drugiej instancji ogranicza się do uznania ustaleń organu pierwszej instancji za prawidłowe i nie zawiera argumentów wobec treści odwołania.

Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przedmiotem postępowania administracyjnego było odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" działki [...] i [...] o powierzchni [...] m2.

Organ pierwszej instancji swoje stanowisko oparł na regulacji prawnej z art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r., powołując też orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 1993 r. w myśl którego można dochodzić odszkodowania tylko za jedną działkę. Argumentację tę podzielił organ drugiej instancji wskazując jednocześnie, że z dniem wejścia w życie ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nastąpiło wygaśnięcie prawa do odszkodowania za przejęte przez Państwo nieruchomości przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 oraz art. 8 dekretu z 26 października 1945 r., co decydowało o braku podstaw do rozpatrywania wniosków w tym zakresie.

Wobec stanowiska skarżącego, że treść art. 7 i 8 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr. 50, poz. 279) jednoznacznie wskazuje na intencje przejęcia na własność Państwa nieruchomości objętych tym aktem za odszkodowaniem rozważeniu podlega zapis art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r., obowiązujący w chwili wydania decyzji.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zapis art. 215 ust. 2 powołanej ustawy stanowi: "Przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r...". Brzmienie tego przepisu jest jednoznaczne. W sposób wyraźny mówi on o odszkodowaniu za jedną działkę. Podobnie wyglądał zapis art. 83 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, aby idąc tokiem rozumowań skarżącego dojąć do ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, której art. 50 wskazywał jedną działkę budowlaną.

Art. 215 obecnie obowiązującej ustawy nie zawiera słowa "jedna" niemniej jego zapis cytowany wyżej posługujący się słowem "działka" użytym w liczbie pojedynczej jest w ocenie Sądu tożsamym ze sformułowaniem użytym w ustawach wcześniejszych.

Trafnie więc przyjęły organy obu instancji, że w myśl art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. możliwość przyznania odszkodowania istnieje tylko za jedną działkę przejętą przez Państwo na podstawie dekretu z 26 października 1945 r., która to działka przed wejściem w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Aczkolwiek dekret z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy nie ograniczał możliwości przyznania odszkodowania tylko do jednej działki, to ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr. 30, poz. 127) w art. 82 ust. 1 stanowiła o wygaśnięciu prawa do odszkodowania za przejęte przez Państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z 26 października 1945 r.

Zważywszy, że skarżący na podstawie ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości otrzymał odszkodowanie za jedną z działek nr [...] przejętych przez Państwo a wchodzących w skład "[...]", organy administracji prawidłowo odmówiły wypłaty odszkodowania za pozostałe działki opierając się na wyżej wskazanej interpretacji art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Prawidłowo też organ drugiej instancji w pkt 2 swej decyzji uchylił decyzję poprzedzającą w części dotyczącej odmowy odszkodowania za działkę nr [...] i umorzył postępowanie odszkodowawcze pierwszej instancji w odniesieniu do tej działki, bowiem odszkodowanie to było przedmiotem postępowania zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 1978 r.

Nie znajdując podstaw do kwestionowania prawidłowości zastosowania art. 215 ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.