Uzasadnienie
I SA 2196/02
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, postanowieniem z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...], utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...], którym zawiesił z urzędu, na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 i art. 101 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta L. z [...].04.1952 o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] do czasu przedłożenia postanowienia o nabyciu spadku po Z. K. Z ustaleń organu nadzoru wynika, że pismem z dnia [...] marca 2002 r., nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zawiadomił, że z dniem 24 stycznia 2002 r. z wniosku I. P. i A. R. zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta L. z dnia [...] kwietnia 1952 r., nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] nr hip [...], stanowiącej w dacie wywłaszczenia współwłasność I. C. i H. R. Z nadesłanego przez wnioskodawców postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] marca 1992 r. sygn. akt [...] wynika, że następcą prawnym byłych współwłaścicielek nieruchomości, obok I. P. i A. R., był także Z. K., który zgodnie z treścią nadesłanego odpisu skróconego aktu zgonu zmarł w dniu 19 stycznia 1992 r. Jednocześnie w piśmie z dnia 11 grudnia 2001 r. I. P. poinformowała Urząd, że spadkobierczynią Z. K. jest Z. H. W związku z powyższą informacją organ pismem z dnia 20 grudnia 2001 r. oraz w piśmie z dnia 5 marca 2002 r. wystąpił do Z. H. o nadesłanie postanowienia o nabyciu spadku po Z. K., którego do chwili obecnej nie nadesłano.
W związku zatem z faktem, że Z. K. - strona postępowania wywłaszczeniowego zakończonego zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 1952 r. - zmarł, a jego następcy prawni nie są ustanowieni, to w ocenie organu, zaistniała sytuacja określona w art. 97 § 1 pkt 1 kpa zobowiązująca organ administracji publicznej do zawieszenia postępowania.
I SA 2196/02
Zgodnie bowiem z art. 97 § 1 pkt 1 kpa organ administracji publicznejzawiesza postępowanie razie śmierci strony. W rozpatrywanej sprawie organ administracji publicznej ma zatem obowiązek ustalenia wszystkich stron postępowania, którymi są również następcy prawni Z. K., aby umożliwić im czynny udział w postępowaniu.
Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie podjęte na żądanie strony lub z urzędu po przedłożeniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po Z. K. W skargach na postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].07.2002 r. I. P. i A. R. wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 1 kpa przez wadliwe ustalenie, że nie występują w postępowaniu spadkobiercy Z. K. mimo, że jako spadkobierca ustawowy wskazana została Z. H. W ocenie skarżących art. 97 § 1 pkt 1 kpa nie wymaga przedstawienia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, a jedynie wezwanie spadkobierców.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi są uzasadnione chociaż z innych względów niż podniesione w ich uzasadnieniu.
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 1 organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Wynika z treści powyższego przepisu, że odnosi się on do sytuacji gdy następuje śmierć strony ale w toku postępowania administracyjnego.
Natomiast w rozpoznawanej sprawie sytuacja jest taka, że postępowanie nadzorcze w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...].04.1952 r. zostało wszczęte z dniem 24 stycznia 2002 r., co wynika z zawiadomienia organu o wszczęciu tego postępowania z dnia 5.03.2002 r.
I SA 2196/02
Natomiast Z. K. zmarł w dniu 19 stycznia 1992 r., co potwierdza odpis skróconego aktu zgonu. Tak więc Z. K. zmarł kilka lat wcześniej przed wszczęciem postępowania nadzorczego. Dlatego w tej sytuacji nie może mieć zastosowania art. 97 § 1 pkt 1 kpa. Zawieszenie więc postępowania nadzorczego z powołaniem tego przepisu jest nieuzasadniona i słusznie skarżące wnoszą o uchylenie postanowienia o zawieszeniu tego postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 kpa.
Natomiast rację ma organ co do tego, że w postępowaniu nadzorczym winni brać udział następcy prawni Z. K., który był z kolei następcą prawnym H. R. - współwłaścicielki nieruchomości objętej kontrolowanym orzeczeniem administracyjnym z 1952 r.
Wprawdzie przepis art. 97 § 1 pkt 1 kpa nie stanowi wprost o obowiązku przedstawienia postanowienia sądu o tym kto jest spadkobiercą, ale też i przepisy kpa nie regulują kwestii spadkobrania, gdyż jest to problematyka cywilnoprawna. Jedynie sąd spadku jest uprawniony do stwierdzenia nabycia spadku przez spadkobierców i dokonuje tego w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, które wydaje po przeprowadzeniu rozprawy, o czym stanowi art. 669 kpc. W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku sąd wymienia wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadał, jak również wysokość ich udziałów (art. 677 § 1 kpc). Tak więc organ wzywa do udziału w postępowaniu administracyjnym spadkobierców nieżyjącej strony ale tych, których prawa spadkowe potwierdzone są prawomocnym postanowieniem Sądu powszechnego stwierdzającym nabycie spadku.
Nie mają więc racji skarżące, że nie jest konieczne złożenie prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po Z. K., gdyż tylko wskazanie przez nich spadkobierczyni Z. K., bez potwierdzenia tego odpowiednim postanowieniem sądu, kto jest spadkobiercą, nie pozwala na uznanie, że Z. H. jest następcą prawnym Z. K. Zarówno bowiem organ administracji publicznej jak i sąd administracyjny nie są powołani do stwierdzania spadkobrania a jedynie uprawniony do tego jest sąd powszechny - sąd spadku, co wyżej zostało potwierdzone powołanymi przepisami kodeksu postępowania cywilnego.
I SA 2196/02
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.