Uzasadnienie
Państwowy Wojewódzki Inspektorat Sanitarny w [...] decyzją nr. [...] z dnia [...] września 2003r., wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa oraz § 1 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr. 65 poz.294 z późn.zm.) - po rozpatrzeniu odwołania R. C. -utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 2003r.nr. [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że R. C. (ur. [...] maja 1936r.) pracował od 1952r. do 1988r. w kilkudziesięciu zakładach pracy - ostatnio w firmie [...] spółka z o.o. w O. – a od roku 1988 przebywa na emeryturze.
Poradnia Chorób Zawodowych w [...] [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] w orzeczeniu lekarskim nr. [...] z dnia [...] kwietnia 2002r.rozpoznała u skarżącego: zmiany zwyrodnieniowe [...], [...] oraz zmiany zwyrodnieniowe [...], [...], [...] i stwierdziła, że schorzenia te nie figurują w Wykazie Chorób Zawodowych (Dz. U. nr.65 poz.294 z 1983r.), dlatego też brak jest merytorycznych podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii w/w schorzeń. Ponadto rozpoznała obustronny [...] odbiorczy ze średnim ubytkiem [...] w [...] [...], w [...]. Również w tym wypadku uznano, że brak jest podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii schorzenia z uwagi na:
- 1) brak dokumentacji lekarskiej z całego okresu zatrudnienia zawierającej wyniki badań narządu [...]
- 2) upływ ponad pięciu lat od zaprzestania pracy w [...],
- 3) brak wykazania wieloletniego narażenia na [...] przekraczający dopuszczalne normy.
Od powyższego orzeczenia R. C. odwołał się Instytutu Medycyny Pracy w [...], który w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] czerwca 2002r.nr. [...] rozpoznał u niego następujące schorzenia:
- 1) uogólnione zmiany zwyrodnieniowe [...] i [...],
- 2) [...] w odcinku [...] z wypukłością w prawo,
- 3) przewlekły zespół bólowy [...],
- 4) [...] w wywiadzie,
- 5) [...],
- 6) obustronny odbiorczy ubytek [...] o lokalizacji [...].
Instytut stwierdził, że choroby wymienione w punktach 1- 5 rozpoznania nie mogą być uznane za następstwo warunków pracy, ponieważ nie są ujęte w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Natomiast wymieniony w pkt. 6 ubytek [...] nie jest charakterystyczny dla skutków ekspozycji zawodowej na [...] o czym świadczą: konfiguracje audiogramów, [...] lokalizacja ubytku [...] i pogorszenie [...] po ustaniu zatrudnienia w 1988r.
Następnie przeprowadzono dochodzenie epidemiologiczne w zakładach pracy, w których skarżący był zatrudniony. Nie potwierdziło ono zawodowego narażenia na [...].
W oparciu o orzeczenie lekarskie z dnia [...] czerwca 2002r.nr. [...] Instytutu Medycyny Pracy w [...] i przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2003r.nr. [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u R. C. choroby zawodowej. Stwierdził on, że choroby występujące u skarżącego nie mogą być uznane za następstwo warunków pracy. W uzasadnieniu swojej decyzji podał, że z ustaleń instytutu, z przeprowadzonych badań i analizy dołączonej dokumentacji lekarskiej wynika, że nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Od tej decyzji R. C. złożył odwołanie.
Państwowy Wojewódzki Inspektorat Sanitarny w [...] nie uwzględnił odwołania i decyzją nr. [...] z dnia [...] września 2003r utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powołał się na orzeczenia lekarskie wydane przez dwie jednostki powołane do rozpoznawania chorób zawodowych, które wydały orzeczenia w sprawie schorzeń skarżącego nie rozpoznając u niego choroby zawodowej oraz na dochodzenie epidemiologiczne, które nie potwierdziło zawodowego narażenia na [...].
Na powyższą decyzję ostateczną R. C. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której opisał warunki w jakich wykonywał pracę i wniósł o uznanie przynajmniej jednej z istniejących u niego chorób za chorobę zawodową.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektorat Sanitarny w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004r. reformy sądownictwa administracyjnego niniejsza skarga stała się - na zasadzie przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.1271) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Podkreślić należy, że sąd administracyjny, stosownie do przepisu art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz.1296), jest powołany do kontroli legalności decyzji wydanej w sprawie administracyjnej, co oznacza, że może decyzję uchylić bądź stwierdzić jej nieważność wyłącznie w przypadku naruszenia przy jej wydaniu przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego. Sąd nie jest uprawniony do merytorycznego orzekania o uprawnieniach i obowiązkach stron, w związku z czym nie mógł rozpoznać wniosku skarżącego o "uznanie przynajmniej jednej z istniejących u niego chorób za chorobę zawodową". Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, iż może ją uwzględnić z uwagi na każde inne naruszenie prawa niż w niej zarzucane.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja narusza zarówno przepisy prawa materialnego jak i procesowego, a naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z § 1 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r.w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65 poz. 294 z późn. zm.) za choroby zawodowe uważa się choroby wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia pod warunkiem, że zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Wspomniane rozporządzenie w § 5 zawiera nakaz przeprowadzenia dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy. Wyniki tego dochodzenia przesyła się do zakładu społecznej służby zdrowia właściwego do rozpoznania choroby zawodowej (§ 6).
Jednostki te w myśl § 8 w/w rozporządzenia, po dokonaniu oceny stanu zdrowia badanego, wydają orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej, które następnie wraz z posiadaną niezbędną dokumentacją przesyłają "właściwemu inspektorowi sanitarnemu". Dopiero na tej podstawie organ wydaje decyzję.
Ustanowiony w rozporządzeniu tryb prowadzenia postępowania uwzględniający kolejność: dochodzenie epidemiologiczne, postępowanie diagnostyczno- orzecznicze, wydanie decyzji, zapewnia prawidłowe warunki zarówno do wydania orzeczenia lekarskiego oceniającego stan zdrowia w powiązaniu ze szkodliwymi czynnikami w miejscu pracy jak i do wydania decyzji.
W niniejszej sprawie kolejność dokonywania czynności uległa zmianie. Najpierw wydano orzeczenie lekarskie nr. [...] z dnia [...] kwietnia 2002r.r przez Poradnię Chorób Zawodowych w [...] [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] a następnie orzeczenie lekarskie z dnia [...] czerwca 2002r.nr. [...] przez Instytut Medycyny Pracy w [...] – oba nie stwierdzające choroby zawodowej. Dopiero po wydaniu orzeczeń przeprowadzono dochodzenie epidemiologiczne.
W tej sytuacji jednostki dokonujące oceny stanu zdrowia skarżącego uczyniły to nie dysponując wynikami dochodzenia epidemiologicznego i nie znając ewentualnych zagrożeń występujących w środowisku pracy badanego. Zgodnie z § 10 rozporządzenia decyzja w przedmiocie choroby zawodowej zapada na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. Należy zaznaczyć, że rozpoznanie choroby zawodowej lub brak takiego rozpoznania,stanowi zagadnienie medyczne i treść orzeczenia lekarskiego jest wiążąca dla organu inspekcji sanitarnej. Skoro jednostki wydające orzeczenia lekarskie nie były należycie poinformowane o warunkach pracy skarżącego – gdyż dochodzenie przeprowadzono dopiero po ocenie jego stanu zdrowia – to decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów rozporządzenia, a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ponieważ tryb postępowania w niniejszej sprawie nie był zgodny z trybem określonym w przepisach powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, dlatego też Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr.153 poz.1270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Na podstawie art. 152 powyższej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.