Wyrok WSA w Warszawie z 8 grudnia 2004 r., I SA 2255/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004 r.

Sprawa

sprawy ze skargi Gminy Miasta Z. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowa z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] w przedmiocie komunalizacji

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Emilia Lewandowska
Joanna Kaklin protokolant

Sentencja

1. uchyla zaskarżoną decyzję,
2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Uzasadnienie

I SA 2255/03

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., po rozpatrzeniu odwołania [...] SA Oddział Centrum w N., uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę Z., prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej Z. w obrębie nr [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał:

Wojewoda [...] wskazując na art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. stwierdził nabycie z mocy prawa przez Gminę Miejską Z., prawa własności nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...]. Uznał, że w dniu 27 maja 1990 r. sporna nieruchomość (działka nr [...]) jako stanowiąca wtedy mienie ogólnonarodowe (państwowe) i nie pozostająca wówczas w prawidłowo ustanowionym zarządzie innej niż państwo, państwowej osoby prawnej oraz nie podlegająca wyłączeniu z komunalizacji następującej w tym trybie – będąc położoną w tamtym czasie na obszarze Gminy Miejskiej Z., stała się z mocy prawa własnością tej Gminy.

Odwołanie od tej decyzji złożyło [...] twierdząc, że nieruchomość tę posiadało w zarządzie.

Jak stwierdziła Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w aktach sprawy brak wniosku komunalizacyjnego właściwego organu Gminy i organ odwoławczy został pozbawiony możliwości sprawdzenie pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia z treścią wniosku. Przesłanie przez Naczelnika Wydziału Urzędu Miasta karty inwentaryzacyjnej, nie może skutecznie zastąpić wniosku uprawnionego organu Gminy, zarówno z uwagi na brak załączenia jakiegokolwiek upoważnienia dla tego pracownika jak i ze względu na niepodanie przez Gminę nawet trybu w jakim domaga się komunalizacji działki nr [...].

Nadto w zaskarżonej decyzji jako materialnoprawną podstawę jej podjęcia wskazano art. 5 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Jak z treści tego przepisu wynika, komunalizacja mienia w trybie określonym art. 5 ust 1 pkt 1 powoduje z mocy samej ustawy, przepływ prawa własności mienia tym przepisem objętego – z dniem 27 maja 1990 r. Wojewodowie swoimi decyzjami, niezależnie od tego kiedy podjętymi, tylko potwierdzają ten fakt. Skoro więc skutki przepisu art. 5 ust 1 pkt 1 następują dokładnie i wyłącznie z dniem 27 maja 1990 r., mogą dotyczyć składników – w tym nieruchomych – tylko w ich kształcie i stanie, w tym ewidencyjnym, istniejącym w dniu 27 maja 1990 r. Nie mogą zatem odnosić się do składników utworzonych po tej dacie.

Data utworzenia działki nr [..], nie została prawidłowo udokumentowana a zebrany dotąd materiał dowodowy zawiera na tę istotną okoliczność sprzeczne ze sobą dane. Projekt podziału poprzednio istniejącej działki nr [...] z której następnie wydzielono sporną działkę nr [...] ma datę [...] stycznia 1992 r. (k-1), a w wypisie z rejestru gruntów sporządzonego w dniu [...] lipca 2002 r., podano, że wpis ten z figurującą w nim działką nr [...], sporządzono według stanu z dnia [...] maja 1990 r. (k-3).

Wątpliwości pogłębia treść decyzji Naczelnika Miasta Z. z dnia [...] maja 1990 r., (k -2), w której ustalono opłaty za istniejącą jeszcze wówczas działkę nr [...] z której dopiero po tej dacie nastąpiło wydzielenie wnioskowanej do skomunalizowania działki nr [...].

Zdaniem organu drugiej instancji ustanowienia wówczas prawa zarządu nieruchomości nie można wywodzić na przykład z decyzji Naczelnika Miasta Z. z dnia [...] maja 1990 r. o ustalaniu opłat rocznych za zarząd nieruchomości, a tym bardziej opłat za inną działkę niż działka nr [...].

W ocenie organu drugiej instancji rozstrzygnięcie zostało podjęte przed wyjaśnieniem okoliczności mających istotne znaczenie dla podjęcia decyzji, stąd rozstrzygnięcie nie mogło być utrzymane w mocy.

Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Gmina Miasto Z., domagając się uchylenia decyzji w związku z naruszeniem art. 5 i 11 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym, art. 78 i 166 Konstytucji oraz art. 46 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

Skarżący podniósł, że [...] nie udowodnił prawa zarządu co do działki [...], że zarządu nie można domniemywać, a powinien on być potwierdzony decyzją oraz, że wniosek w przedmiocie komunalizacji jest zbędny, bowiem zgodnie przepisami właściwym było dokonanie inwentaryzacji.

Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Za błędny należy uznać pogląd organu drugiej instancji, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], nie istniała w chwili decyzji komunalizacyjnej. Nieruchomość ta fizycznie istniała w 1990 r. i wchodziła w skład większej nieruchomości, określonej jako działka nr [...], należącej do Skarbu Państwa, natomiast zmiana oznaczenia w ewidencji gruntów jak i wyznaczone geodezyjne granice, pozostają w takim przypadku bez znaczenia. Istotne natomiast było ustalenie czy spełnione są przesłanki z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r., Nr.32, poz. 191). Istnienie tych przesłanek ustalił organ pierwszej instancji i na tej podstawie wydał decyzję komunalizacyjną. Za nietrafne należy też uznać stanowisko organu drugiej instancji o braku wniosku komunalizacyjnego, co uniemożliwiało stwierdzenie w jakim trybie gmina domagała się komunalizacji, skoro tryb ten wskazują art. 17 i następne powołane wyżej ustawy nie przewidując składania takiego wniosku. Jak przyznał w swym uzasadnieniu organ drugiej instancji, nie ma dokumentu wskazującego prawo zarządu nieruchomością dla [...] SA, które złożyło odwołanie od decyzji komunalizacyjnej, zaś prawa tego nie można wywodzić z decyzji ustalającej opłaty roczne za zarząd inna działką.

Skoro zatem przy wydawaniu decyzji komunalizacyjnej, Wojewoda stwierdził istnienie przesłanek z ustawy komunalizacyjnej, a nie istniał dowód, że przedmiotowa działka na dzień 27 maja 1990 r. była użytkowana przez [...], bądź miał on prawo zarządu tą nieruchomością to nie sposób podzielić stanowiska organu drugiej instancji, iż niewyjaśnione zostały okoliczności mające istotne znaczenie dla podjęcia decyzji komunalizacyjnej a tym samym decyzja ta nie mogła być utrzymana w mocy.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1a Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzję organu drugiej instancji stwierdzając naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.