Wyrok WSA w Warszawie z 19 stycznia 2005 r., I SA 2273/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 19 stycznia 2005 r.

Sprawa

sprawy ze skargi D.R. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2003 roku, numer [...], 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz D.R. kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch WSA Elżbieta Lenart
Iwona Kosińska protokolant

Uzasadnienie

I SA 2273/03

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2003 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o udzieleniu rzeczoznawcy majątkowemu D.R. kary dyscyplinarnej nagany z wpisem do centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że rzeczoznawca majątkowy D.R. w dniu 30 października 2000 roku sporządził operat szacunkowy dotyczący określenia wartości strat powstałych w związku z budową gazociągu tranzytowego [...], na gruntach rolnych będących własnością R. i R. małżonków M., położonych we wsi K. i oznaczonych jako działka numer [...], a następnie w dniu 19 grudnia 2000 roku sporządził na zlecenie Starostwa Powiatowego w M. dwa operaty szacunkowe dotyczące określenia wartości strat powstałych w związku z budową gazociągu tranzytowego na gruntach rolnych będących własnością E. i P. małżonków W. oraz na gruntach rolnych będących własnością Z. i B. małżonków R., położonych we wsi Z. i oznaczonych, jako działki o numerach [...] oraz [...].

W dniu 23 października 2001 roku E. Spółka Akcyjna w W. wystąpiła do Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z wnioskiem o wszczęcie w stosunku do rzeczoznawcy majątkowego D.R. postępowania w zakresie odpowiedzialności zawodowej w związku z treścią operatów szacunkowych sporządzonych przez tegoż rzeczoznawcę majątkowego w dniu 30 października 2000 roku i w dniu 19 grudnia 2000 roku.

W dniu 31 października 2001 roku Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wystąpił do Przewodniczącego Komisji Odpowiedzialności Zawodowej o wszczęcie przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej postępowania wyjaśniającego w stosunku do rzeczoznawcy majątkowego D.R..

Zawiadomieniem z dnia 27 grudnia 2001 roku Wiceprzewodniczący Komisji Odpowiedzialności Zawodowej poinformował rzeczoznawcę majątkowego D.R. o wszczęciu postępowania mającego na celu wyjaśnienie zarzutów

I SA 2273/03 dotyczących operatów szacunkowych sporządzonych w dniu 30 października 2000 roku i w dniu 19 grudnia 2000 roku oraz szczegółowo określił zarzuty stawiane rzeczoznawcy majątkowemu D.R. i wyznaczył termin posiedzenia wyjaśniającego na dzień 26 marca 2002 roku.

Zawiadomieniem z dnia 27 grudnia 2001 roku Wiceprzewodniczący Komisji Odpowiedzialności Zawodowej poinformował E. Spółkę Akcyjną w W. o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w stosunku do rzeczoznawcy majątkowego D.R..

W dniu 27 grudnia 2001 roku Wiceprzewodniczący Komisji Odpowiedzialności Zawodowej powołał zespół Komisji Odpowiedzialności zawodowej w składzie Z.B., I.H., J.P., do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w stosunku do rzeczoznawcy majątkowego D.R..

W dniu 25 stycznia 2002 roku D.R. złożył do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej pisemne wyjaśnienia wraz z dokumentami, w których ustosunkował się do stawianych mu zarzutów.

W dniu 25 lutego 2002 roku Wiceprzewodniczący Komisji Odpowiedzialności Zawodowej dokonał zmiany składu osobowego powołanego zespołu, w ten sposób, że w miejsce I.H. powołał do składu zespołu A.J..

W dniu 26 marca 2002 roku odbyło się posiedzenie zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, w którym uczestniczył D.R. i jego obrońca A.R.. Z posiedzenia zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej został sporządzony protokół.

W dniu 27 listopada 2002 roku odbyło się posiedzenie zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, w którym nie uczestniczył D.R. ani jego obrońca A.R. i w tym dniu został sporządzony protokół nazwany "protokołem z postępowania wyjaśniającego w sprawie [...]".

W dniu 2 grudnia 2002 roku Wiceprzewodniczący Komisji Odpowiedzialności Zawodowej przedstawił Przewodniczącemu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej wyniki postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w stosunku do rzeczoznawcy majątkowego D.R. wraz z wnioskiem o ukaranie D.R. karą dyscyplinarną w postaci nagany z wpisem do centralnego

I SA 2273/03 rejestru rzeczoznawców majątkowych.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast orzekł o udzieleniu D.R. kary dyscyplinarnej w postaci nagany z wpisem do centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych.

Decyzją z dnia [...] września 2003 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z [...] kwietnia 2003 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.

Na decyzję z dnia [...] września 2003 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł D.R.. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, a w szczególności przepisów art.178, art.175 ust.1, art.134 ust.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 46/00, poz.543 ze zmianami) oraz § 35 ust.1 i ust.3, § 36 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lipca 1998 roku w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości (Dz. U. 98, poz.612), a także Standardu Zawodowego Rzeczoznawców Majątkowych VII.1, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, przez przyjęcie, iż w operatach szacunkowych będących przedmiotem postępowania wyjaśniającego nastąpiło naruszenie wskazanych wyżej przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoją argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest o tyle zasadna, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Urzędu mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2003 roku numer [...].

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym. Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

I SA 2273/03 (Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzjiart.134 § 2 w/w ustawy.

Podkreślić należy, że ocena legalności zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez sąd administracyjny przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji. Zakres obowiązków rzeczoznawcy majątkowego został określony w art.175 ust.1-4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 46/00, poz.543 ze zmianami). Natomiast przepis art.178 ust.1 w/w ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji) ustanawiał zasadę, że rzeczoznawca majątkowy nie wypełniający obowiązków, o których mowa w art.175 ustawy podlega odpowiedzialności zawodowej. Jednocześnie przepis art.178 ust.2 pkt.1-5 (w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji) zawierał katalog kar dyscyplinarnych, które można orzec wobec rzeczoznawcy majątkowego, w tym także w punkcie 2 tegoż przepisu wymieniona była kara nagany z wpisem do centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych. Z treści art.194 ust.1 i ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji) wynika, że o zastosowaniu kar dyscyplinarnych orzekał w drodze decyzji administracyjnej Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast na podstawie wyników postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez

I SA 2273/03

Komisję Odpowiedzialności Zawodowej. Przepis art.197 pkt.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawierał ustawową delegację dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad i trybu działania Komisji Odpowiedzialności Zawodowej oraz jej organizację, przeprowadzania postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej oraz stosowania kar dyscyplinarnych z tego tytułu. W wykonaniu ustawowej delegacji wydane zostało Rozporządzenie Rady Ministrów z 18 sierpnia 1998 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczących działalności zawodowej (Dz. U. 115/98, poz.745), w którym między innymi określono szczegółowe zasady i tryb działania Komisji Odpowiedzialności Zawodowej oraz jej organizację, a także szczegółowe zasady i tryb przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z tytułu odpowiedzialności zawodowej oraz stosowania kar dyscyplinarnych z tego tytułu.

W związku z powyższym podnieść należy, że podstawowym zadaniem organów administracji publicznej, które są uprawnione do orzeczenia o zastosowaniu kary dyscyplinarnej, jest ustalenie, że postępowanie wyjaśniające, którego wyniki stanowią podstawę do wydania stosownej decyzji, zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zawiadomieniem z dnia 27 grudnia 2001 roku, Wiceprzewodniczący Komisji Odpowiedzialności Zawodowej poinformował D.R. o wszczęciu postępowania mającego na celu wyjaśnienie zarzutów dotyczących operatów szacunkowych sporządzonych przez tegoż rzeczoznawcę majątkowego w dniu 30 października 2000 roku oraz w dniu 19 grudnia 2000 rok oraz szczegółowo określił zarzuty stawiane rzeczoznawcy majątkowemu i ustalił termin posiedzenia wyjaśniającego na 26 marca 2002 roku. W dniu 26 marca odbyło się posiedzenie zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, powołanego stosownie do treści § 40 ust.2 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z 18 sierpnia 1998 roku. Z posiedzenia zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej został sporządzony protokół. Z treści protokołu wynika, że w posiedzeniu zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej uczestniczył D.R. oraz jego obrońca A.R.. Z akt sprawy wynika, że protokół z posiedzenia zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej z 26 marca 2002 roku jest podpisany przez D.R. i A.R. ale nie zawiera podpisów członków

I SA 2273/03 składu zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej. Natomiast zgodnie z treścią § 44 ust.2 pkt.8 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z 18 sierpnia 1998 roku, z postępowania wyjaśniającego sporządza się protokół, który zawiera podpisy członków zespołu. Uchybienie to nie może być skutecznie konwalidowane przez podpisanie przez członków zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej znajdującego się w aktach sprawy protokołu sporządzonego w dniu 27 listopada 2002 roku i nazwanego protokół z postępowania wyjaśniającego. Z treści ostatniego z wymienionych protokołów wynika, że w dniu 27 listopada 2002 roku odbyło się posiedzenie zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, w którym nie uczestniczył D.R. ani jego obrońca A.R.. Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika, aby rzeczoznawca majątkowy oraz jego obrońca byli zawiadomieni o terminie posiedzenia zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej wyznaczonego na dzień 27 listopada 2002 roku. Okoliczność ta stanowi naruszenie ustawowej zasady wynikającej z treści art.195 ust.1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji), która nakazuje aby postępowanie wyjaśniające odbywało się z udziałem osoby, w stosunku do której toczy się to postępowanie.

Ponadto należy podkreślić, że postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji administracyjnej, o której mowa w art.194 ust.1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, podlega zasadom określonym w przepisach ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 9/80, poz.26 ze zmianami). Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego w trybie art.127 § 3 k.p.a., stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji administracyjnych. Oznacza to, że organ administracji publicznej, o którym mowa w art.127 § 3 k.p.a., rozpoznając wniosek złożony w trybie wskazanym w/w przepisie prawa, obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą przez ten organ w I instancji (vide wyrok NSA z 11.06.1999 r. IV S.A. 2498/98 niepublikowany, wyrok NSA z 14.09.1999 r. III S.A. 8275/98 niepublikowany).

W tym miejscu wskazać należy, że postępowanie administracyjne dotyczące postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej jest postępowaniem, które toczy

I SA 2273/03 się w dwóch etapach. Pierwszy etap tegoż postępowania ma miejsce przed Komisją Odpowiedzialności Zawodowej, a ściślej rzecz ujmując przed zespołem Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, prowadzącym postępowanie wyjaśniające i kończy się przedstawieniem wniosku tejże Komisji Odpowiedzialności Zawodowej organowi, o którym mowa w art.194 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bądź w przypadkach, o których mowa w § 43 pkt.1 i pkt.2 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z 18 sierpnia 1998 roku, Wiceprzewodniczący Komisji Odpowiedzialności Zawodowej umarza postępowanie wyjaśniające. Drugi etap postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej odbywa się przed organem wskazanym w art.194 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zaskarżona decyzja wydana została po zastosowaniu normy art.127 § 3 k.p.a. Jak już wyżej podniesiono, powołany przepis prawa nakłada obowiązek ponownego przeprowadzenia postępowania w tej samej sprawie. To zaś oznacza, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej D.R. winno być przeprowadzone od początku. Natomiast w rozpoznawanej sprawie, przed wydaniem decyzji w II instancji, postępowanie zostało przeprowadzone tylko przed organem odwoławczym (vide wyrok NSA z 7.09.2001 r. I S.A. 651/00 niepublikowany).

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c, art.152, art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.