Uzasadnienie
I SA 2445/02
UZASADNINIE
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...], odmówiła wznowienia postępowania komunalizacyjnego zakończonego ostateczną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 1992 r., nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. uchylającej decyzje komunalizacyjną tegoż Wojewody z dnia [...] lipca 1991 r. oraz stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę Miejską L. własność [...] działek o ogólnej powierzchni 412970 m2, położonych w obrębie [...], a ponadto stwierdzającej nabycie współwłasności ze Skarbem Państwa w - części nieruchomości w granicach zabudowanej działki nr [...], a także odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę L. własności nieruchomości w granicach działki nr [...] i do - działki nr [...].
Z ustaleń Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej wynika, że na skutek inicjatywy Wydziału Gospodarki Przestrzennej Urzędu Wojewódzkiego w [...] Wojewoda [...], pismem z dnia 11 grudnia 1996 r., wniósł o wznowienie postępowania komunalizacyjnego zakończonego ostateczna decyzją KKU z dnia [...] grudnia 1992 r. z uzasadnieniem, że grunty pod cmentarzami wojennymi nie podlegają komunalizacji, a wśród skomunalizowanych działek znajduje się działka nr [...] stanowiąca cmentarz żołnierzy Armii Radzieckiej.
Uwzględniając powyższy wniosek Wojewody [...] z dnia 11 grudnia 1996 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa najpierw postanowieniem z dnia [...] stycznia 1997 r. nr [...] wznowiła postępowanie a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 1997 r. nr [...] uchyliła swoją decyzję z dnia [...] grudnia 1992 r., oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. i przekazała sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, Wojewoda [...] wskazując art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wystąpił do organów Prokuratury o zastosowanie środków prawnych przysługujących tym organom, celem wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 1997 r. jako podjętej z
I SA 2445/02 naruszeniem m.in. art. 151 § 1 pkt 1 Kpa., z uwagi na przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Na skutek sprzeciwu wniesionego przez Prokuratora Generalnego Rzeczypospolitej z dnia 27 sierpnia 1997 r., Prezes Rady Ministrów, decyzją z dnia [...] czerwca 1998 r. nr [...], stwierdził nieważność decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 1997 r. jako podjętej z rażącym naruszeniem art. 151 § 1 pkt 1 Kpa, bowiem organ drugiej instancji powinien był z mocy wskazanego ostatnio przepisu rozstrzygnąć o istocie sprawy, a nie przekazywać ją do ponownego rozpatrzenia w pierwszej instancji. W rezultacie rozstrzygnięcia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 1998 r. wyeliminowaniu z obrotu prawnego podlega jednocześnie postanowienie wznowieniowe organu odwoławczego z dnia [...] stycznia 1997 r. i sprawa wraca do stadium sprzed rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania.
Wznawianie każdego ostatecznie zakończonego postępowania administracyjnego ma dwie fazy. W pierwszej organ do którego wpłynęło podanie o wznowienie ma obowiązek zbadać czy jest ono w ogóle dopuszczalne z przyczyn zarówno podmiotowych jak i przedmiotowych. Dopiero po stwierdzeniu dopuszczalności wznowienia organ badający podanie mógłby podjąć postanowienie o wznowieniu i przystąpić do rozpatrzenia przesłanek wznowieńiowych wymienionych w art. 145 § 1 Kpa.
Wbrew twierdzeniom zawartym w wystąpieniu Wojewody z dnia 11 grudnia 1996 r., z akt sprawy, w tym także z protokołu z rozprawy administracyjnej z dnia 10 marca 1992 r., oraz z pisma Wojewody [...] z dnia 10 lipca 2002 r. nie wynika, by jakikolwiek inny poza Wojewodą uczestnik tego postępowania z wnioskiem o wznowienie wystąpił.
Jednocześnie treść art. 148 § 1 Kpa wskazuje, że z prawnie skutecznym wnioskiem o wznowienie może wystąpić tylko podmiot posiadający przymiot strony danego postępowania. Ponieważ taki wniosek wynika tylko z treści pisma Wojewody z dnia 11 grudnia 1996 r., który to organ nie ma przymiotu strony postępowania komunalizacyjnego, jego wniosek nie mógł być uwzględniony.
W rezultacie wystąpienia z podaniem o wznowienie przez organ nie będący stroną w rozumieniu art. 28 Kpa. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa orzekła o odmowie wznowienia postępowania z powołaniem art. 148 § 1 i art. 149 § 3 Kpa.
I SA 2445/02
W skardze na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2002 r. Miasto L. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności zarzucając naruszenie art. 149 kpa. W ocenie skarżącego brak było podstaw do wydania decyzji w trybie art. 149 § 3 kpa o odmowie wznowienie postępowania, gdyż w sprawie zostało już wydane, zgodnie z art. 149 § 1 kpa, postanowienie o wznowieniu postępowania, które nie zostało uchylone ani zmienione w żadnym trybie.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i podtrzymała argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sprawa wznowienia postępowania administracyjnego, rozpoznawana na podstawie przepisów art. 145 kpa i następnych, jest odrębną sprawą administracyjną załatwianą zgodnie z regułami prawa procesowego, do których należy zasada dwuinstancyjności wyrażona w art. 15 kpa.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa orzekała w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzja tego organu z dnia [...] grudnia 1992 r., zgodnie z właściwością określoną w art. 150 § 1 kpa, jako organ pierwszej instancji. Natomiast od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie o czym stanowi art. 127 § 1 kpa.
Z tego względu pouczenie przez KKU, zawarte w zaskarżonej decyzji, że jest ona ostateczna i strona może zaskarżyć decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy uznać za błędne. Wprawdzie błędne pouczenie w decyzji nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia (art. 112 kpa) to skarga wniesiona do Sądu, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu. Stosownie bowiem do art. 52 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia (§ 1), a przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2).
Jak to zostało wyżej wskazane w rozpoznawanej sprawie nie został wyczerpany międzyinstancyjny tryb zaskarżenia decyzji.
I SA 2445/02
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30.08.2002 r. orzekł jak w sentencji postanowienia.